Verzekeringen

Overstromingen zijn voor (haast) niemand te verzekeren, waarschuwen verzekeraars

Door hevige regenval en stijgende rivieren liepen vorig jaar delen van Limburg onder water.   Beeld ANP
Door hevige regenval en stijgende rivieren liepen vorig jaar delen van Limburg onder water.Beeld ANP

Om voorbereid te zijn op overstromingen die door klimaatverandering vaker zullen voorkomen, moet ons verzekeringsstelsel op de schop, vinden verzekeraars.

Rick van de Lustgraaf

Toen in februari dit jaar stormen over ons land raasden met namen als Corrie en Dudley, dakpannen losraakten en bomen omvielen, bedroeg de totale stormschade 500 miljoen euro. Ongeveer net zo veel als de overstromingen in Limburg en Noord-Brabant, deze week een jaar geleden, veroorzaakten.

‘Over die stormen hoor je niemand meer’, schrijft adviseur Timo Brinkman van het Verbond voor Verzekeraars in een blog op de website van het VvV. “Omdat de meeste schade gewoon verzekerd is en de afhandeling via gestroomlijnde processen verloopt.”

Zo ogenschijnlijk soepel verzekeraars omspringen met stormclaims, zo moeizaam verloopt de afhandeling van de Limburgse overstromingen. Voor gedupeerden is het vaak moeilijk om te begrijpen hoe hun polis in elkaar zit. Veel schade blijkt niet gedekt. Sommige verzekeraars zijn coulant en vergoeden alles, maar veel verzekeraars niet.

Collectieve geldpot

Dat moet anders, vindt het verzekeraarsverbond. Dat stelt een nieuw model voor om overstromingsschade beter en duidelijker te verzekeren, namelijk een privaat-publieke verzekeringspool. Die komt neer op een collectieve geldpot waarin alle verzekeringsbedrijven en de overheid samen een smak geld reserveren om slachtoffers direct te kunnen helpen bij een volgende overstroming.

Vergelijkbare systemen zijn in landen als Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk al van kracht. Geen gedoe meer over kleine lettertjes in de polissen. Of het water nou uit de lucht, de Noordzee of de Maas komt: alle gedupeerden kunnen een schadeclaim indienen.

Dat klinkt sympathiek, maar om voor iedereen zo’n waterschadeverzekering te regelen zal iedereen premie moeten betalen. Ook inwoners van Groningen of Drenthe, waar de kans op een overstroming een stuk kleiner is dan elders in het land. Om die reden stak de Autoriteit Consument & Markt (ACM) in 2013, toen het plan al op tafel lag, een stokje voor de collectieve waterschadeverzekering. “Een verplichte verzekering confronteert consumenten en bedrijven met een lastenverzwaring die niet in hun behoefte voorziet”, stelde de ACM toen.

Veel meer natuurexcessen

Maar, zeggen verzekeraars nu, door klimaatverandering is de kans groot dat we vaker te maken krijgen met dit soort natuurexcessen. Dan zijn Limburgers, en straks misschien ook de Brabanders en de Zeeuwen, weer afhankelijk van financiële hulp door de overheid, zoals de door de overstroming van vorig jaar getroffen Limburgers nu.

Een collectief systeem, waarin een centraal rampenteam de gehele schade-afhandeling op zich neemt, is daarnaast ook duidelijker, stelt het verbond. Uit de evaluatie van de Limburgse watersnood bleek dat veel slachtoffers geen idee hadden waar ze terecht konden voor vragen over hun schadeclaim.

Afzonderlijk kunnen verzekeraars geen dekking bieden tegen vormen van waterschade. “Als nu de zee, het IJsselmeer of de Maas overstroomt (ook wel primaire keringen genoemd), zijn slechts enkele multinationals en een clubje heel vermogende particulieren verzekerd”, meldt het verzekeraarsverbond, dat erop wijst dat de Maas vorig jaar net niet uit haar oevers trad.

De schade die ontstaat bij flinke overstromingen is groot, dus zijn de premies hoog. Als weinig mensen zich willen verzekeren, worden de premies onbetaalbaar. Dus biedt op Turien & Co na geen verzekeraar in Nederland dekking tegen deze overstromingen, zegt verzekeringsexpert Michel Ypma van vergelijkingssite Independer.

Maar zo‘n grote overstroming kan zo veel schade veroorzaken dat verzekeraars die nooit kunnen dekken zonder garantiestelling door de overheid. “Dan heeft het weinig zin om eerst premies te betalen aan de commerciële verzekeraar die er ook winst op maakt“, zegt Ira Helsloot, hoogleraar besturen van veiligheid aan de Radboud Universiteit.

Veel onduidelijk

Als kleinere rivieren zoals de Geul (secundaire keringen) nu overstromen en schade aanrichten, is nagenoeg iedereen met een inboedel- of opstalverzekering wél verzekerd. Tenzij de rivieren overstromen omdat het hard geregend heeft, zoals in Limburg. Dan vergoeden verzekeraars niet. Dit soort uitzonderingen maken waterschadeverzekeringen voor veel burgers onduidelijk, merkt Ypma van Independer.

Waarom lukt het met stormschade wel, waarbij de schade ook fors is? “Normaal gesproken valt de schade van een storm relatief mee“, zegt Ypma. “Een kapotte auto of dakkapel is iets anders dan wanneer je huis blank staat. De kosten zijn dus lager dan bij overstromingsschade; dat laatste is een van de lastigste dingetjes in de verzekeringswereld.”

Lees ook:

Hoteleigenaar Georges Laheij was door de watersnood technisch failliet - maar gaf niet op

De verzekeraar had veel tijd nodig om te bepalen dat hotel Walram in Valkenburg geen vergoeding zou krijgen. Een voorschot van de overheid redde het familiebedrijf van een faillissement.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden