Ouderen

Ouderenorganisaties: ‘Kabinet heeft blinde vlek voor koopkracht ouderen’

De AOW stijgt niet meer automatisch mee met het minimumloon. Dat kan grote gevolgen hebben voor de koopkracht van ouderen, stellen vier grote ouderenorganisaties.  Beeld ANP
De AOW stijgt niet meer automatisch mee met het minimumloon. Dat kan grote gevolgen hebben voor de koopkracht van ouderen, stellen vier grote ouderenorganisaties.Beeld ANP

Het kabinet heeft geen oog voor de inkomenspositie van ouderen, zeggen de vier ouderenbonden. De nieuwe plannen om het minimumloon en de AOW te ontkoppelen baart ze grote zorgen en nu krijgen ouderen ook nog de schuld van de wooncrisis.

Barbara Vollebregt

Ze liepen sinds 1980 hand in hand: het minimumloon en de AOW. Ging het eerste omhoog, dan ging de tweede automatisch mee. Als een verliefd stelletje. Maar de handen laten elkaar in de nieuwe kabinetsplannen plotseling los. En daar moeten ouderen voor gecompenseerd worden, vinden de vier ouderenorganisaties Anbo, KBO-PCOB, Koepel Gepensioneerden en Noom. Want het minimumloon gaat in stapjes met 7,5 procent omhoog, de AOW niet.

Een onbeschoft en ondoordacht plan, vindt ook Tuur Elzinga, voorzitter van vakbond FNV. In het nieuwe regeerakkoord staat weliswaar dat gepensioneerden worden gecompenseerd via een hogere ouderenkorting, waardoor ze minder inkomstenbelasting hoeven te betalen, maar mensen met een AOW of een klein aanvullend pensioen hebben hier niets aan. Hun inkomsten zijn zo laag dat ze (bijna) geen inkomstenbelasting hoeven te betalen, zeggen de ouderenorganisaties. Zij profiteren dus niet van een hogere korting op die belasting, want die kunnen ze helemaal niet verzilveren.

Uitwerking ontbreekt

Mensen met een hoger (aanvullend) pensioen kunnen er wel van profiteren. Maar omdat een verdere uitwerking in het regeerakkoord ontbreekt, is het precieze effect nog onduidelijk. Dat stelt de ouderenbonden niet gerust. Bovendien is onduidelijk of de AOW dan nog wel blijft meestijgen met de inflatie. “Eerder steeg de AOW door de koppeling met het minimumloon op twee momenten in het jaar mee met de inflatie. Het is nog maar de vraag of zonder die koppeling de pensioenen blijven meebewegen met de prijsontwikkelingen", zegt Renate Evers van Anbo.

Aanvullende pensioenen – wat mensen zelf extra hebben gespaard voor hun oude dag – stijgen al jaren niet mee met de inflatie. De inkomenspositie van ouderen staat daardoor onder druk, zeggen de seniorenorganisaties. “Het kabinet heeft een blinde vlek voor de koopkracht van ouderen", zegt Renate Evers.

Uit cijfers van het Centraal Planbureau (CPB) uit september blijkt dat de koopkracht van gepensioneerden de laatste jaren achteruit is gegaan. Terwijl werkenden er juist op vooruit gingen. Indexatie is volgens de ouderenorganisaties direct nodig om de koopkracht van ouderen te verbeteren.

Salarisverwerker ADP komt deze week met beter nieuws. Wie een aanvullend pensioen ontvangt, ziet zijn inkomsten dit jaar iets stijgen. Bij een klein aanvullend pensioen van 500 euro per maand blijft er onder de streep 1,33 euro extra over. Bij een bedrag van 2500 euro per maand komt er 7 euro bij. Dit komt boven op een stijging van de AOW-uitkering die voor alleenstaanden 18 euro per maand hoger wordt en voor samenwonenden 13 euro per maand per persoon.

Woningcrisis

Neemt niet weg dat de koopkracht daalt door de huidige inflatie. En de ouderenorganisaties maken zich ondertussen ook druk over iets heel anders: een recent bericht van de NOS en de regionale omroepen waarin gemeenten ‘honkvaste ouderen’ de schuld geven van de woningcrisis. Senioren zouden te veel grote huizen bezet houden. Gusta Willems van KBO-PCOB: “Je moet de schuld van de woningcrisis niet in de schoenen van senioren schuiven. Dit komt mede door inconsequent beleid van lokale en landelijke overheid.”

Veel ouderen willen wel verhuizen, maar er zijn voor hen geen geschikte en betaalbare woningen, zegt Renate Evers van Anbo. Ze vervolgt: “Ouderen zijn vitaler geworden en willen graag zelfstandig blijven wonen. Nu zit er een heel groot gat tussen een gezinswoning en een verpleeghuis. Terwijl de meeste ouderen behoefte hebben aan een tussenvorm. Een woning in een hofje met andere senioren bijvoorbeeld.”

Maar veel initiatieven voor andere woonvormen, zoals de seniorenhofjes, stranden bij gemeenten die hun grond liever besteden aan projecten die meer geld opbrengen. Daar moeten gemeenten wel eerlijk over zijn, zegt Willems. Dat de doorstroming van senioren de woningmarkt weer vlot kan trekken, daar zijn de seniorenorganisaties het wel mee eens. “We zeggen al jaren dat er eerst gebouwd moet worden voor senioren. Daarmee maak je gezinswoningen vrij”, zegt Willems.

In het nieuwe regeerakkoord staan plannen om de woningmarkt weer uit het slop te halen. Het nieuwe kabinet wil per jaar tot 100.000 woningen gaan bouwen, met extra aandacht voor onder anderen senioren. Ook komt er meer ruimte voor alternatieve woonvormen. Goed nieuws, vinden de vier ouderenbonden.

Lees ook:

Belastingen, wonen en zorg: dit zijn de nieuwe regels en wetten in 2022

De AOW-leeftijd stijgt, het minimumloon ook. Maar het eigen risico van de zorgverzekering blijft gelijk. Een overzicht van nieuwe regels en wetten in 2022.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden