Economie

Opwarming van de aarde maakt Nederland (en ruim zestig andere landen) al in 2030 minder kredietwaardig

Als gevolg van de vrieskou vorige maand in Texas was er een gebrek aan voorraden in de winkels en aan drinkwater. Duizenden mensen stonden in de rij bij de voedselbank in Houston.  Beeld Getty
Als gevolg van de vrieskou vorige maand in Texas was er een gebrek aan voorraden in de winkels en aan drinkwater. Duizenden mensen stonden in de rij bij de voedselbank in Houston.Beeld Getty

Wat zijn de gevolgen van de opwarming van de aarde voor de kredietwaardigheid van landen? Onderzoekers uit Cambridge berekenden dat.

Brits onderzoek voorspelt dat 63 landen in 2030 meer rente moeten betalen op hun staatsleningen als er te weinig gebeurt tegen klimaatverandering. Ook Nederland zou tegen die tijd minder kredietwaardig zijn dan nu. De universiteit van Cambridge heeft bekeken wat de opwarming van de aarde betekent voor de positie van landen op de kapitaalmarkt.

‘Om het financiële stelsel te vergroenen, is het niet genoeg om te weten dat klimaatverandering slecht is’, schrijven de onderzoekers in hun artikel. ‘Bedrijven, investeerders, financiële instellingen en toezichthouders hebben wetenschappelijk betrouwbare informatie nodig over de financiële risico’s van klimaatverandering.’

Mooie woorden over duurzaamheid zijn dus niet genoeg. Geldschieters willen harde cijfers op hun computerscherm zien, zodat ze de risico’s kunnen bepalen voordat ze geld uitlenen aan een land of een bedrijf. Daarom hebben de wetenschappers een model bedacht waarmee ze kunnen simuleren wat de gevolgen van klimaatverandering zijn voor de kredietwaardigheid van landen.

Nederland nu nog: AAA

Zo’n kredietbeoordeling wordt vastgesteld door organisaties zoals Standard & Poor’s (S&P), Moody’s en Fitch. Een bedrijf of een land met een A-score is zeer kredietwaardig, B staat voor speculatief en C is zeer risicovol. De Nederlandse staat heeft een AAA-score en kan daarom goedkoop lenen. De beoordelingsladder van S&P telt zo’n twintig treden.

Klanten in februari in Houston (Verenigde Staten) in de rij voor een winkel die weer open mocht na opheffing van de coronarestricties. Beeld AFP
Klanten in februari in Houston (Verenigde Staten) in de rij voor een winkel die weer open mocht na opheffing van de coronarestricties.Beeld AFP

Voor 180 landen is nu de kredietwaardigheid berekend onder twee klimaatscenario’s. In het hevige scenario (weinig klimaatbeleid) warmt de aarde deze eeuw op met 4,3 graden Celsius. In het milde scenario blijft de opwarming beperkt tot 1,8 graden in 2100.

“De resultaten laten zien dat de kredietwaardigheid van Nederland in 2030 drie stappen terugvalt in dat heviger klimaatscenario”, laat Matthew Agarwala van de universiteit van Cambridge weten. Een lagere S&P-score betekent dat lenen duurder wordt. Dat hoeft voor Nederland maar enkele tienden van een procent te schelen, maar op een totale staatsschuld tikt dat toch aan.

In 2030 krijgen al 63 landen daarmee te maken en op de langere termijn wordt dat effect alleen maar sterker. Tot de meest getroffen landen behoren Chili, China, Maleisië, Mexico, India, Peru en Canada. Die gaan uiteindelijk meer dan vijf treden terug op de S&P-ladder.

AI ingezet om klimaatrisico's te analyseren

Opwarming van de aarde zorgt voor slechte oogsten en maakt mensen minder productief. Extreem weer zorgt voor economische schade. Zo heeft de vrieskou vorige maand in de Amerikaanse staat Texas de economie een geschatte 200 miljard dollar gekost. De onderzoekers hebben een bestaand model gebruikt om klimaatverandering met de economische groei van een land te verbinden.

Verder hebben ze een algoritme getraind om de kredietbeoordelingen van S&P te kunnen voorspellen. Hiervoor zijn gegevens over de periode 2015-2020 gebruikt. “Kunstmatige intelligentie heeft veel potentie bij het analyseren van klimaatrisico’s”, zegt co-auteur Matt Burke. Dit project is een eerste stap.

De onderzoekers noemen hun resultaten conservatief. Ze zijn voorzichtig, omdat ze bijvoorbeeld nog niet hebben gekeken naar de politieke stabiliteit in een land of naar de opkomst van klimaatvluchtelingen.

Als er wel een stevig klimaatbeleid wordt gevoerd en de opwarming beperkt blijft, valt de teruggang in kredietwaardigheid erg mee, luidt een van de conclusies. Dat zou landen op lange termijn vele miljarden aan rentebetalingen per jaar schelen.

Lees ook:

Het groeiende tekort aan grondstoffen is een ernstige bedreiging voor de overgang naar schone energie

Allerlei techniek voor schone energie is afhankelijk van dezelfde grondstoffen.Overzicht ontbreekt, strijd tussen landen dreigt en hergebruik staat nog niet op de agenda.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden