Zürich

Opeens hengelt iedereen naar de koelschepen van Seatrade

De kleine koelschepen van het van oorsprong Groningse Seatrade zijn erg in trek bij grote producenten nu veel koelcontainers vastzitten in of rond China.

De coronacrisis leidt tot een tekort aan koelcontainers. Daardoor komt het transport van bananen en tropische vruchten in het gedrang. Seatrade springt in – soms.

Het moeten er, schat hij, zo’n 200.000 zijn. Koelcontainers die ‘vast’ zitten, vooral in havens, in China en landen daar in de buurt. De koelcontainers, bedoeld voor fruit, groenten, vis en vlees – producten die aan bederf onderhevig zijn – mochten of mogen China niet in. Of kunnen China niet uit. Daardoor is er in de wereld een tekort ontstaan: zo’n 12 procent van alle koelcontainers zit ‘vast’.

Deze schattingen komen van Yntze Buitenwerf, president van ­Seatrade, een rederij die van oorsprong Gronings is, maar haar kantoor in Antwerpen heeft. Vergeleken met reuzen als het Deense Maersk, het Duitse Hapag-Lloyd en het Chinese Cosco is Seatrade geen grote rederij. Maar op het gebied van koel- en vriestransporten over het water is het bedrijf dat wel.

Halflege schappen

Seatrade beleeft door de ‘coronacrisis’ aparte tijden. Het heeft zo’n honderd schepen in de vaart. Zo’n vijftig kleine koelschepen, vooral voor het transport van vis, en circa vijftig grote, vooral voor het vervoer van tropisch fruit. Seatrade vervoert veel bananen: vanuit Ecuador, ­Colombia en Costa Rica naar Noord-Amerika en Europa. Verder transporteert het onder meer druiven (uit Chili), ananassen (uit Costa Rica), mango’s en papaya’s (uit Peru) en sinaasappels (uit Marokko). Bananenfirma’s als Chiquita, Dole en Fyffes horen tot de klantenkring, zo ook Del Monte (ingeblikt en vers fruit) en grote supermarktketens als ­Walmart, Tesco, Lidl en Aldi.

Daarnaast heeft Seatrade nog zes containerschepen waarin producten in gekoelde containers worden vervoerd. De afgelopen jaren heeft het transport van bederfelijke waar in gekoelde containers een vlucht genomen. Grote reders hebben zich op die markt begeven. Naast fruit worden ook medicijnen, elektronica en chemicaliën steeds vaker in gekoelde containers getransporteerd. Aan die containers is nu een tekort en dat blijft nog wel een tijd zo, is de verwachting. En niemand die weet hoeveel koelcontainers die voor de coronacrisis in China arriveerden in maart en april zullen terugkeren.

Seatrade, dat zo’n 2500 werknemers heeft, van wie 120 in Nederland, vaart niet met containers van en naar China. Het heeft er geen containers staan. Zijn zes containerschepen vervoeren vooral kiwi’s uit Nieuw-Zeeland.

En dus hangen, meldt Buitenwerf, de laatste tijd grote klanten aan de lijn: of Seatrade met zijn ‘traditionele’ koelschepen hun producten kan vervoeren – bananen en grapefruits bijvoorbeeld. Die blijven, in tegenstelling tot appels, ook gekoeld niet lang goed.

Producenten moeten van hun vruchten af, anders worden ze waardeloos. Supermarkten willen ze, want anders dreigen lege of halflege schappen. “Het is druk, het knarst aan alle kanten”, zegt Buitenwerf.

Seatrade heeft ook verzoeken gehad om koelschepen naar China te sturen. Ze zouden dan als tijdelijke opslagplaats dienen.

Monstervangst

Dat laatste heeft Seatrade niet ­gedaan, net zoals het aan sommige transportverzoeken niet kon of wilde voldoen. Waar mogelijk deed het dat wel, soms met heel lucratieve ­resultaten. Zo ging er een partij grapefruits naar Japan voor vijf keer de gewone containerprijs, zegt Buitenwerf, die erkent dat zijn bedrijf – in elk geval vooralsnog – voordeel heeft van de coronacrisis. “Veel producenten hebben zich overgeleverd aan het vervoer per container. Ze zijn niet in staat snel over te schakelen op gewone koelschepen. Daar profiteren wij van.”

Er is meer veranderd door de coronacrisis. Normaal gaan er wekelijks bijna een miljoen dozen met bananen van Equador naar China. Nu niet. Wel gaan er extra bananen naar de Europese Unie, de Verenigde Staten en Algerije. Normaliter gaan er veel bananen naar Turkije die daarna hun weg vinden in het Midden-Oosten. Ook die handel ligt stil, zegt Buitenwerf.

Het is niet alleen het nieuwe ­coronavirus dat voor een koelcontainercrisis heeft gezorgd. Eerst was er de varkenspest in China, waardoor China varkensvlees van elders moest betrekken dat met koelcontainers werd aangevoerd. Dat zorgde al voor krapte. Ook bij extreem hete zomers is de vraag naar koelcontainers groot.

Buitenwerf wijst verder op de ‘congestie’ in West-Afrikaanse havens, die het toenemende handelsverkeer niet goed aan kunnen. En dan is er een de pijlinktvis die bij de Malvinas (Falklandeilanden) wordt gevangen. Buitenwerf: “De oogst varieert enorm van jaar tot jaar, maar eens in de zeven jaar is er een monstervangst. Dat is dit jaar.”

Dat betekent dat meerdere schepen van Seatrade niet elders kunnen inspringen.

Lees ook:

Voedselexporteurs komen in de problemen op zee

Bijna 500 bedrijven in verschillende sectoren hebben zich inmiddels gemeld voor een corona-gerelateerde werktijdverkorting. In de transportsector speelt het gebrek aan koelcontainers een rol. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden