Verhuizing

Op de Amsterdamse Zuidas maakt de financiële sector plaats voor de ‘winnaars van de nieuwe economie’

Advocatenkantoor De Brauw Blackstone Westbroek vertrekt uit 'The Rock', de bijnaam van het kantoor met een soort rotsblok bovenop.  Beeld Hollandse Hoogte / Peter Hilz
Advocatenkantoor De Brauw Blackstone Westbroek vertrekt uit 'The Rock', de bijnaam van het kantoor met een soort rotsblok bovenop.Beeld Hollandse Hoogte / Peter Hilz

Nu we vaker thuis blijven werken, vertrekken de eerste bedrijven al uit de immense en dure kantoren op de Amsterdamse Zuidas. Er komen nieuwe voor in de plaats: de techbedrijven.

Rick van de Lustgraaf

Ze gaan verhuizen naar een kleiner kantoor, omringd door veel groen. Goedkoper waarschijnlijk dan hun huidige onderkomen. Het aanstaande vertrek van advocatenkantoor De Brauw Blackstone Westbroek uit ‘The Rock’, de bijnaam van het kantoor dat de vorm van een soort rotsblok heeft, past in een trend op de Amsterdamse Zuidas.

Het gebied waar de duurste kantoren van Nederland staan is al decennialang een bolwerk van advocaten. Ook bankiers en consultants in maatpak huizen maar al te graag in de hippe panden. Grote torens met metershoge draaideuren, spiegelglazen wanden en glimmende vloeren van natuursteen volgen elkaar snel op. Als kleine equivalent van de Londense en Parijse zakencentra is de goed bereikbare Zuidas nabij Schiphol onder veel bedrijven een zeer geliefde vestigingsplaats.

Van de Zuidas naar Sloterdijk

Maar daar lijkt voorzichtig verandering in te komen. Gezichtsbepalende bedrijven kondigden hun verhuizing aan. Eerst pensioenuitvoerder APG, die het Zuidas-kantoor verlaat voor een pand in de Amsterdamse wijk Sloterdijk. ABN Amro is bezig met de verkoop van het hoofdkantoor aan de Gustav Mahlerlaan; een groot deel van het bankpersoneel verhuist dan naar De Bijlmer. En onlangs werd dus duidelijk dat ook The Rock nieuwe bewoners moet zoeken. De argumenten? Het Zuidas-kantoor is te duur en te groot voor het personeel dat deels thuis blijft werken. Ook zoeken de bedrijven naar nieuwe gebouwen die uitblinken in duurzaamheid.

Zo lijkt de locatie niet langer bovenaan het wensenlijstje te staan. Is de pandemie het begin van een leegloop op de Zuidas?

Nee, zegt Frank Verwoerd, hoofd marktonderzoek bij vastgoedadviseur Colliers. Al is het maar omdat De Brauw naar een gebouw een klein stukje verderop verhuist, officieel nog steeds Zuidasgebied. En ABN Amro huurt een klein deel van het verkochte pand terug, en vertrekt dus ook niet helemaal uit het zakendistrict.

Toch verandert er wel iets, merkt Verwoerd op. Sommige vertrekken inderdaad, maar er zijn ook bedrijven die in hoog tempo naar de Zuidas komen: de techbedrijven. Google zit er al. Softwarebedrijf Pegasystems verhuisde niet lang geleden naar de Zuidas, evenals Zoom, het bedrijf van de videovergaderingen. De softwarecollega’s van JetBrains gaan er straks ook 12.500 vierkante meter huren. En het hoofdkantoor van Uber staat er volgend jaar.

Glorietijden van de jaren negentig zijn voorbij

De financiële sector druipt juist af. Zo vertrok ING enkele jaren geleden al uit ‘de schoen’, ook al zo’n bijnaam van een excentriek kantoor. Nu volgt dus ABN Amro. Banken lijken vandaag de dag meer bezig met het opsporen van fraudeurs dan met het binnenhalen van nieuwe klanten. De glorietijden uit de jaren negentig zijn voorbij, ziet Verwoerd. Daar past een nederiger huisvesting bij en dat is, zoals hij zegt, te zien aan ‘de winnaars van de nieuwe economie’ die nu de mooiste kantoren innemen.

Maar waarom groter als we toch minder vaak naar kantoor gaan? Thuiswerken, zegt Verwoerd, doen we vaak op dezelfde dagen: maandag, woensdag of vrijdag. Door ‘piekmomenten’ zullen kantoren zo nu en dan bomvol zijn. “Bedrijven worstelen nog met de vraag of ze meer spreiding moeten creëren, maar voorlopig lijken veel werknemers de keuze te krijgen op welke dagen ze in de week naar kantoor komen.”

“De digitale bedrijven verhuizen deels vanuit het centrum van de stad op zoek naar meer ruimte. Ze groeien snel uit hun jasje door de enorme honger naar personeel”, zegt hij. “De huren zijn hoog op de Zuidas, maar niet veel hoger dan in het centrum.” De relatief jonge panden zijn volgens Verwoerd al best energiezuinig, ‘al kan het altijd beter.’

Nog zevenduizend woningen erbij

Het gebied is inmiddels divers en multifunctioneel, zegt Ellen Waals, directeur van vastgoedadviesbureau Savills. Waar je tien jaar geleden op zaterdagmiddag nog een speld kon horen vallen, is het kantorenterrein nu levendig door restaurants, bars, sportclubs, hotels en niet te vergeten woningen. Daar zijn er al meer dan tweeduizend van. Tot 2030 moeten er nog zevenduizend woningen bijkomen.

“Het kantoor krijgt een andere functie”, zegt Waals. “We willen mensen ontmoeten, elkaar vragen stellen en netwerken. ’s Middags het terras op, waar je ook collega’s van andere bedrijven treft. De Zuidas is geen financieel district, maar een mix van werk, wonen en voorzieningen. En juist daarom interessant voor veel bedrijven, die zich zo aantrekkelijk mogelijk willen vestigen voor personeel. Maar de Zuidas is niet perse de beste locatie hoor, die verschilt echt van bedrijf tot bedrijf.”

In 2030 moet de Zuidas als het aan de gemeente Amsterdam ligt 870.000 vierkante kantoormeters bestrijken en 770.000 vierkante meter aan woningen. 400.000 vierkante meter van het gebied bestaat dan uit voorzieningen, waaronder een nieuw te bouwen museum voor hedendaagse kunst.

‘Mislukt als zakendistrict’

Of het allemaal echt zo rooskleurig is, daar twijfelt Ewald Engelen aan. De hoogleraar financiële geografie aan de universiteit van Amsterdam noemt de verhuizingen van ABN Amro en De Brauw een veeg teken. “Niet veel bedrijven kunnen zich de Zuidastarieven permitteren, waardoor kantoren leegstaan en het aanvankelijke idee van een Amsterdams zakendistrict zoals in Frankfurt simpelweg mislukt. Je ziet nu een wanhopige poging om het gebied meer functies te geven, maar woningen leveren veel minder geld op dan kantoren.”

Per saldo is er sinds corona inderdaad meer leegstand, zegt Olivier Otten, directeur van HelloZuidas, verantwoordelijk voor het gebiedsmanagement. Maar of dat een nadeel is? “De bezettingsgraad tikte de 100 procent aan en dat dreef de prijzen enorm op. Nu hebben we bedrijven ook weer iets aan te bieden.“

Lees ook:

Nog steeds in pak op Zoom: het blijft verdacht leeg op de Zuidas

Met het hele team bij de koffieautomaat uithuilen over de uitschakeling van Oranje was er niet bij maandag in het Amsterdamse zakendistrict. Veel kantoorpersoneel werkt nog thuis.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden