Corona en arbeid

Oost-Europese arbeidsmigranten gaan naar huis, net nu er geoogst moet worden

Aspergekweker Peter van der Heijden. Beeld Merlin Daleman

Oost-Europese seizoensarbeiders zijn hard nodig nu in de land- en tuinbouw geoogst moet worden. Maar ze gaan naar huis. En dus dreigt een tekort. 

Over twee weken moeten de witte asperges van Peter van der Heijden en zijn vrouw worden geoogst. Maar de vaste groep Poolse seizoensarbeiders, die hij ieder jaar naar zijn kwekerij in Gemert laat komen, twijfelt.

Blijven de grenzen wel open? En hoeveel gevaar lopen ze in Gemert, een verstedelijkt dorp in Noord-Brabant, de provincie waar de Nederlandse besmettingshaard van het nieuwe coronavirus zo goed als aangestoken is? Hij kan de vragen van zijn Poolse seizoensarbeiders  zo opnoemen. 

Van der Heijden oogst al ruim dertig jaar asperges. Ieder jaar met een vaste groep van veertien Poolse arbeidskrachten. “Die komen niet via een uitzendbureau. Die regel ik zelf, die ken ik al jaren.” Dit jaar twijfelt hij voor het eerst of ze wel zullen komen. “Ik zag al filmpjes van een file in Duitsland, richting de Poolse grens, heel veel Polen gaan nu terug naar huis.”

Volle bussen terug naar Polen

Datzelfde ziet Marcin Kruszyński, hoofdredacteur van Pracus, een blad en webportaal voor de Poolse gemeenschap in Nederland. Op het portaal delen Poolse arbeidskrachten hun zorgen. “Ze gaan terug naar Polen omdat ze bang zijn om besmet te raken, maar ook omdat ze vinden dat Nederland te weinig doet om het virus te stoppen”, zegt Kruszynski. “Polen is  op dit moment in lockdown, de straten van hoofdstad Warschau zijn al dagen leeg, terwijl het aantal besmettingen in Nederland veel hoger ligt.”

Bezorgde Poolse familieleden komen hierheen om hun ouders of partners uit Nederland op te halen en naar huis te brengen, ziet Kruszynski. “En van GTV Poland, de grootste vervoerder uit Polen, horen we dat er nog maar een enkeling met de bus naar Nederland reist, terwijl er volle bussen terug naar Polen gaan.”

Ook de boerenorganisatie LTO Nederland ziet het tekort aan buitenlandse arbeidskrachten voor aardbeientelers en aspergekwekers.  Om te helpen is zij samen met andere partijen in de agrarische sector de ‘Taskforce Arbeid’ gestart. Die bestaat onder andere uit een online vraag-en-aanbodbank. Daarin kunnen ondernemers en particulieren elkaar helpen via collegiale in- en uitleen van arbeidskrachten.

Zo zitten sierteeltbedrijven met een overschot aan werknemers omdat het werk door de economische gevolgen van corona stil ligt, zegt Yvonne van de Ven van LTO Arbeidskracht. “Via de vraag-en-aanbodbank zijn gisteren vijftien arbeidsmigranten die in de bloembollensector aan de slag zouden gaan, naar Limburg vertrokken om daar asperges te steken. Zo helpen agrarische ondernemers elkaar.”

Een oproep in het lokale blaadje

Van der Heijden blijft hoop houden dat zijn vaste groep uit Polen hem over twee weken kan komen helpen. Maar een deel – zo weet hij van de vier Poolse werknemers die nu al voorbereidend werk bij hem doen – vraagt zich af of ze over twee weken überhaupt wel in Nederland kunnen komen, omdat sommige landen nu de grenzen sluiten.“En ik kan ze ook niet nu al vragen om te komen, want er is nog niet genoeg werk”, verklaart hij zijn dilemma.

Als hij over twee weken niet genoeg mensen heeft moet Van der Heijden percelen laten liggen, wat betekent dat hij stukken van zijn dertien hectare aan aspergegrond niet kan oogsten. “Dan hebben we wel een probleem. We kunnen maar eens per jaar oogsten.” 

Hoe hij dat gaat voorkomen? Ik heb uit voorzorg al een oproep geplaatst in het lokale blaadje, zegt hij; wie kan er komen helpen met de asperge-oogst? Het aantal reacties viel hem tegen, dat waren er maar twee. Zuchtend: “Veel Nederlanders willen dit werk niet doen, dat is al jaren zo. Maar ik had gehoopt dat nu met de crisis meer mensen zich zouden aanbieden.”

Maar hij geeft niet op. Een aardbeienteler uit de omgeving had eenzelfde oproep geplaatst en die kan nu rekenen op de hulp van het personeel van een Javaans eetcafé uit de buurt. “Een café met zeven man personeel. Dat heeft door het horeca-verbod geen werk en het wil andere ondernemers in de omgeving helpen”, zegt Van der Heijden. “Mooi hé?”

Lees ook: 

Paprika’s en courgettes vliegen voor topprijzen de kas uit

Terwijl veel Nederlandse ondernemers moeten vechten om te overleven, draaien telers met een kas vol paprika’s of courgettes juist goed.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden