Coronacrisis

Ook zonder kermis moet het reuzenrad blijven draaien

Vader en zoon Lamberink zijn bezig met de montage van het reuzenrad in Veendam.Beeld Reyer Boxem

Over kermissen hoor je niets in deze crisis. Toch is de branche ernstig getroffen. De familie Lamberink houdt moed en is creatief met hun reuzenrad.

Als je tussen de bomen van het Veendamse recreatiepark Borgerswold door kijkt, rijst ie ineens op, het 40 meter hoge reuzenrad van de familie Lamberink. Tussen de bomen, ja. In zijn eentje. En dus niet op de kermis in de stad, in het gezelschap van een oliebollenkraam, een schiettent en de Booster. Want er is geen kermis in de stad. Nergens niet.

“Het ging zo goed”, zegt Jan Lamberink. “Wij exploiteren twee reuzenraden waar we een Europese toer mee zouden maken dit seizoen. We zouden naar Berlijn, naar München, naar de Formule 1 in Zandvoort, naar de kermis van Tilburg. Waar eigenlijk niet? Het ging zelfs zo goed dat we al een derde rad besteld hebben.”

Dat zal er ook heus wel komen, verwacht de familie, maar door de coronacrisis, waar anders door, moeten vader Jan, moeder Kokkie en zoon Sebastiaan het doen met slechts één actief reuzenrad. Die wacht hier met zijn 24 gondels op de mensen die tijdens de rit een patatje, kroket en ijsje kunnen eten. Een kermisdiner met uitzicht, zogezegd. Ideetje van Jan. En coronaproof.

Bij het woord ‘evenement’ gaan alle deuren dicht

Het andere rad daarentegen staat werkloos in de achtertuin van de familie Lamberink. “Ik zal blij zijn als ik op een dag weer uit het raam kijk en dat rad niet meer zie”, zegt Kokkie. Maar voorlopig liggen kermissen en evenementen stil. Voor de exploitant die toch met een reuzenrad de boer op wil, geldt: Zie maar eens een vergunning te krijgen. “Als je bij een gemeente aankomt en het woord ‘evenement’ uitspreekt gaan alle deuren dicht”, zegt Jan. Soms lukt het als je een reuzenrad een ‘activiteit’noemt, weet Sebastiaan.

Vindt de familie de kermisbranche niet een ‘vergeten’ slachtoffer van de coronacrisis? Aanvankelijk wel, zegt Kokkie, ze voelden zich een beetje overgeslagen. Maar: “We waren heel blij dat koning Willem-Alexander de kermis noemde in zijn speech op Koningsdag. Dat ging natuurlijk meteen rond op de appgroep van kermisexploitanten. Nee, vergeten doen ze het oudste volksfeest van Nederland nooit.”

Eigenlijk hebben zij nóg geluk, vinden ze. Een reuzenrad, namelijk, is nog een stand-alone uitkijkpost, die kan het ook alleen wel af, zoals hier bij de recreatieplas wordt bewezen. Maar als je een attractie hebt met van die dobberende eendjes, of een achtbaan, dan kun je als exploitant geen kant op. En voor de 700 kermisexploitanten die Nederland jaarlijks vermaak bieden op zo'n 1250 kermissen, is geen staatssteun. In dat opzicht is de kermis wel degelijk vergeten, vindt Jan Boots, directeur van de Nederlandse Kermis Bond ( NKB). 

“Er wordt gewerkt aan een vergoeding met het ministerie, maar op dit moment hebben wij daar nog geen zekerheid over”, zegt Boots. “Kermisexploitanten komen uit een winterpauze met onderhoud, verpachtingen, investeringen en keuringen, maar zonder enige inkomsten. Het voortbestaan van het Nederlandse kermisbedrijf raakt in gevaar.” 

Kijken naar het effect van de Dam

Zelfs als er een regeling komt of de regels voor evenementen zouden worden opgeheven, is volgens Boots het seizoen niet meer te redden. “Ik hoor her en der al dat sommige kermisexploitanten zich bij het UWV hebben ingeschreven als chauffeur. Een oliebollenkraam kun je soms nog wel ergens anders neerzetten, maar voor de meeste attracties geldt dat niet.” 

Boots vraagt zich af of de maatregelen voor een buitenevenement als de kermis niet te streng zijn en verwijst naar de demonstratie onlangs op de Dam, waar zoveel over te doen is. “Ik ben benieuwd wat voor effect die demonstratie heeft gehad op het virus. Als het op de Dam goed gegaan is, dan kunnen de kermissen ook open.”

De familie Lamberink doet nog een allerlaatste check bij het reuzenrad. Bij de pakken neer zitten is wel het laatste waar ze aan denken. Het ware ondernemerschap komt juist in slechte tijden naar boven, weet Jan. “We hebben er laatst een viskar bijgenomen en mijn schoonzoon heeft een ijscowagen gekocht. Je moet altijd creatief zijn.” Kokkie gaat ook liever vrolijk de strijd aan: “Een kermisexploitant is een vechter en een overlever. De zwaksten zullen omvallen maar de meesten zullen er volgend jaar weer staan.”

Lees ook:

De mensen van de reis

Hoe gaat het er eigenlijk aan toe bij de mensen die op de kermis de boel draaiende houden?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden