Energiekosten

Ook woningen zonder gas krijgen last van de hoge gasprijs

De Europese prijzen voor aardgas en stroom stijgen naar recordhoogtes. Beeld ANP
De Europese prijzen voor aardgas en stroom stijgen naar recordhoogtes.Beeld ANP

Woningen zonder gas krijgen toch last van de hoge gasprijs. Dat komt door een wet die aan vernieuwing toe is.

Huishoudens die worden verwarmd door alternatieve warmtebronnen krijgen, hoewel ze geen gas verbruiken, toch last van de hoge gasprijs. Daarvoor waarschuwt de Vereniging Eigen Huis. De prijzen voor die warmte zijn namelijk gekoppeld aan de gasprijs.

Dat staat vastgelegd in de Warmtewet. Daarmee wilde de overheid ervoor zorgen dat alternatieve warmte, waarvan de aanleg kostbaar is, voor consumenten nooit duurder zou worden dan verwarmen met gas.

In 2020 waren er bijna 500.000 woningen aangesloten op een warmtenet, waarbij warm water via buizen naar huizen wordt getransporteerd. Die warmte komt uit verschillende bronnen. Zoals uit biomassacentrales, restwarmte van datacenters en fabrieken, maar ook uit de bodem (aardwarmte) of uit opgevangen warmte van de zon of het water. Warmtenetten worden ook wel stadswarmte genoemd.

Warmtenetwerken kunnen worden gevoerd door verschillende soorten warmtebronnen. Beeld Brechtje Rood
Warmtenetwerken kunnen worden gevoerd door verschillende soorten warmtebronnen.Beeld Brechtje Rood

Volgens de Verenging Eigen huis moeten gasloze huishoudens er rekening mee houden dat hun warmtetarieven volgend jaar tot wel honderden euro’s hoger kunnen liggen. Huishoudens die geen gebruik maken van gas kunnen er bijna nooit voor kiezen om over te stappen naar een andere leverancier. Zij zijn gebonden – soms met hun hele wijk – aan een leverancier en diens warmtebron.

Stadswarmte beslaat groot deel van vaste lasten

Woningen die stadswarmte gebruiken zitten voor een groot deel in de sociale huursector; veel van die huurders hebben het niet breed. De energiekosten beslaan een groot deel van hun vaste lasten, weet Vattenfall.

Exacte bedragen hebben de zes grote warmtebedrijven – Vattenfall, Eneco, Ennatuurlijk, HVC, Westpoort Warmte, Stadsverwarming Purmerend (SVP) – nog niet genoemd. Ze wachten allemaal op het maximale tarief dat ze mogen rekenen. Dat wordt aan het einde van ieder jaar bekend gemaakt door de Autoriteit Consument en Markt (ACM). Op basis daarvan nemen de leveranciers weer een besluit over hun eigen tarieven.

“De laatste jaren is het ons gelukt om onder het maximumtarief van de ACM te blijven”, laat Eneco haar klanten weten. De energieleverancier maakt haar prijzen voor volgend jaar in januari bekend. Vereniging Eigen Huis pleit ervoor de koppeling met de gasprijs zo snel mogelijk los te laten; de ACM wil dat al een tijdje.

Warmtewet moet worden aangepast

Maar daarvoor moet de Warmtewet worden aangepast, een politieke taak. Het ministerie van economische zaken en klimaat zegt dat ze daar in Den Haag al wel mee bezig zijn, maar dat het ‘een omvangrijke klus is’ die een nieuw kabinet moet opknappen. De kans dat dat nog gaat lukken voor het nieuwe jaar is dus klein.

De belangenvereniging voor huizenbezitters roept nu alvast warmteleveranciers op komend jaar de tarieven te bevriezen. Energieleverancier Vattenfall, die zowel gas als alternatieve warmte levert, zegt zijn ‘uiterste best’ te doen de tarieven zo laag mogelijk te houden. “Wij zijn afhankelijk van de inkoopcontracten van warmte. Die tarieven zijn ook gekoppeld aan de gasprijs”, laat het bedrijf weten. Een groot deel van de stroom in Nederland wordt opgewekt met behulp van gas. Voor een gasgestookte elektriciteitscentrale die restwarmte levert voor stadsverwarming wordt dat leveren nu dus ook duurder, laat Stichting Warmtenetwerk weten.

De Vereniging Eigen Huis is kritisch. Volgens hen kunnen de warmteleveranciers hier flink geld aan verdienen. De ACM sluit dat ook niet uit. “Zo is het nu eenmaal geregeld in de wet”, zegt een woordvoerder. De Vereniging Eigen Huis vraagt zich ook af of huishoudens zonder gasaansluiting wel evenveel compensatie krijgen van de overheid voor de stijgende prijzen.

Ook huishoudens met stadsverwarming compenseren

Stichting Warmtenetwerk vindt het óók logisch om niet alleen huishoudens met een cv-ketel, maar ook die met aansluiting op stadsverwarming (warmtenet) te compenseren voor de mogelijk hogere kosten. Het ministerie van economische zaken en klimaat laat weten dat ook mensen die zijn aangesloten op het warmtenet profijt hebben van de compensatieregeling: “Iedereen die gebruik maakt van een elektriciteitsnetwerk krijgt netto 230 euro korting op de energierekening. De verlaging van het belastingtarief is ook niet afhankelijk van gas of warmte, maar wordt bepaald aan de hand van hoeveel elektriciteit je verbruikt.”

Warmtenetten worden zowel in bestaande woningen als in nieuwbouwwijken aangelegd. Van alle woningen in Nederland is ongeveer 5 procent aangesloten op een alternatieve warmtebron. Warmtenetten liggen vooral in de grote steden: Utrecht, Breda, Tilburg, Rotterdam, Amsterdam en Den Haag. Maar ook in Purmerend, Almere, Dordrecht, Helmond en de regio Alkmaar zijn grote warmtenetten aangelegd.

Lees ook:

Deze Westlandse tuinder heeft geen last van de gascrisis: ‘De warmte van de zon is gewoon gratis, hè!’

De Westlandse kweker Rob Baan, eigenaar van familiebedrijf Koppert Cress, heeft in tegenstelling tot zijn collega’s weinig last van de hoge gasprijs. Ruim tien jaar geleden besloot hij zijn kas van het gas te halen en energieneutraal te worden.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden