ReportageChina

Ook op het werk eist De Partij tijd en geld op: ‘Iedereen haat de verplichte partijsessies’

De partijsecretaris begeleidt een partijsessie bij het bedrijf Tidal Star Group in Peking.Beeld Reuters

Al het partijwerk kost Chinese bedrijven tijd en omzet. Toch meent Xi Jinping dat hoe groter de rol van de Communistische Partij binnen een bedrijf, hoe beter voor de economie.

Wei Meng wijst naar foto’s van varkens die in gevlochten kooien worden afgeleverd bij mensen die voor huisjes van geplette aarde staan. Op een andere foto delen kaderleden cheques van vijfduizend yuan uit aan lachende dorpelingen. Het zijn de projecten waarmee varkensproducent Yang Xiang haar maatschappelijke betrokkenheid toont. Inderdaad, glimlacht Wei. Op veel van de foto’s staat hij zelf ook.

In de hoge grote hal van het bedrijf met achtduizend werknemers, hangen ook foto’s van een militaire training voor nieuwe werknemers. “Ze trainen hun doorzettingsvermogen, hoe ze moeten afzien. Een ­samenwerking met het leger was een wens van de oprichter van ons bedrijf.” Op een rood bord aan de ­andere kant van de gang staat in gele letters: ‘Ik ben een partijlid – ik sta in de frontlinie’.

Wei heeft het er maar druk mee. Aan zijn gewone baan als hoofd van de afdeling Publieke Zaken komt hij nauwelijks toe. Hij houdt zich bezig met de relatie tussen het bedrijf met achtduizend werknemers en de overheid. De maatschappelijke projecten van het bedrijf organiseert hij vooral in de functie van partijfunctionaris bij Yang Xiang. De Communistische Partij (CPC) moet centraal staan in het Chinese bedrijfsleven. Voor wat hoort wat: bedrijven die zich trouw tonen aan de Communistische Partij, krijgen steun uit Peking.

Bestudeer de sterke natie

Daarom vormen de partijleden binnen ieder ­bedrijf met meer dan een handvol werknemers een comité. Dat geldt niet alleen voor de staatssector, maar ook voor private bedrijven zoals Yang Xiang. Xi maakte dat in september nog eens duidelijk in een artikel in het Volksdagblad, een partijkrant. “Verenig leden van de private sector rondom de partij, en zorg voor een gezonde ontwikkeling van de private economie”, richtte hij zich tot ambtenaren.

Xi Jinping eist dat bedrijven zich niet alleen om het welzijn van de werknemers en de maatschappij ­bekommeren, maar ook om het programma van de Communistische Partij en om de partij zelf. Al dat partijwerk kost partijleden én niet-partijleden veel tijd en dat zit bedrijfsvoering in de weg.

Voorheen waren er slechts een paar keer per jaar studiesessies, ­lezingen of reisjes naar plekken die belangrijk zijn voor de Communistische Partij. De app xuexi qiangguo (‘Bestudeer de sterke natie’) zette twee jaar geleden een nieuwe trend in gang. Het was een tijdje het meest gedownloade programma in de Chinese appstore. Werknemers lazen in hun vrije tijd artikelen over Xi Jinpings ideeën en maakten quizzen over de Partij. Wie hoge scores haalde, werd in het zonnetje gezet.

Vier partijkantoren in een bedrijf

Zulke studiesessies vinden nu ook op kantoor plaats. Bij een groot bedrijf in de financiële sector, in het noorden van China, was er eerst ­alleen een comitékantoor van de CPC. Sinds Xi aan de macht is, zijn daar vier kantoren bijgekomen, van onder andere het CPC-discipline- en inspectiecomité en de CPC-handhavingsdienst.

“Het verspilt een idioot aantal ­arbeidsuren”, zegt een medewerker. Hij wil niet met zijn naam in de krant uit angst zijn baan te verliezen. Partijleden zijn er een derde van hun werktijd zoet mee, schat hij in. “Managers zullen dit niet openlijk zeggen, maar ze nemen de kosten van de Partij-opbouwsessies zeker mee in hun begrotingsplannen.”

Die druk is toegenomen. Gewone werknemers komen één keer per week bij elkaar, partijleden minstens twee keer. Samen bespreken ze een toespraak van Xi Jinping of een artikel uit het Volks­dagblad. De partij­secretaris van de afdeling leest voor, de partijleden vertellen in een ­vooraf voorbereide presentatie wat ze van het artikel denken.

De normaalste zaak van de ­wereld

“Iedereen haat die sessies. Ze schaden het bedrijf. Niemand durft ze te verstoren, dus we missen kansen. Klanten lopen weg naar andere bedrijven.” Op zijn afdeling kostten de sessies zoveel tijd dat het langer duurde voor een belangrijk softwaresysteem werd geüpdated. De medewerker vreest een boete van de toezichthouder.

Voor varkensbedrijf Yang Xiang is het de normaalste zaak van de ­wereld dat het een steentje bijdraagt aan de samenleving. “Dat is heel Chinees: als ik rijk word, vergeet ik mijn familie en vrienden niet. En als het bij ons niet goed gaat, dan ­komen de mensen die wij helpen, ons weer te hulp.”

Maatschappelijk werk, iets teruggeven aan de samenleving, is in een socialistisch land een belangrijk deel van de bedrijfsvoering. Maar zowel het praktische werk als de studiesessies slokken behoorlijk wat tijd op. Nu nog neemt partijwerk de helft Wei’s werktijd in beslag. “De lokale overheid wil ­eigenlijk dat ik het fulltime doe.”'

De naam van de medewerker is bekend bij de hoofdredactie 

Lees ook:

De Chinese economie groeit, maar consumenten blijven voorlopig voorzichtig

Herstel van de Chinese economie valt of staat met het vertrouwen van de consument. Die geeft voorlopig nog even niets uit als dat niet nodig is.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden