Het poldergebied Rijnenburg ten zuidwesten van Utrecht. Projectontwikkelaars hebben er veel grond en willen er woningen bouwen.

InvesticoWoningbouw

Ontwikkelaars rekenen op half miljard euro door bouwen in het groen

Het poldergebied Rijnenburg ten zuidwesten van Utrecht. Projectontwikkelaars hebben er veel grond en willen er woningen bouwen.Beeld Hollandse Hoogte / Sander Koning

Wel of geen woningbouw in vier grote, nu nog bijna lege polders? Met die vraag zijn honderden miljoenen euro’s aan inkomsten voor projectontwikkelaars gemoeid.

Felix Voogt

Projectontwikkelaars bezitten vijftien vierkante kilometer grond in vier veelbesproken polders. Die grond zal bijna een half miljard in waarde stijgen als zij daar toestemming krijgen voor woningbouw. Omdat de gemeenten en provincies die toestemming niet willen geven, lobbyen de ontwikkelaars bij de Tweede Kamer. Daar krijgen deze vier polders opvallend veel aandacht, blijkt uit onderzoek van Platform Investico en Follow The Money voor Trouw en De Groene Amsterdammer.

De locaties waar projectontwikkelaars willen bouwen zijn Rijnenburg bij Utrecht, Oosterwold bij Almere, Gnephoek bij Alphen aan den Rijn en Zuidplaspolder bij Rotterdam. Uit een analyse van Platform Investico blijkt dat ontwikkelaars nergens anders in Nederland zo veel grond in handen hebben. Maar voor het oplossen van de woningnood zijn die plekken niet nodig. Provincies en gemeenten hebben al voldoende bouwlocaties aangewezen, blijkt uit een inventarisatie van onderzoeksbureau ABF.

Druk van Tweede Kamer

Toch zet de Tweede Kamer lokale bestuurders onder druk om woningbouw in deze polders toe te staan. Een motie die vroeg om Rijnenburg, Gnephoek en Oosterwold toe te voegen aan het Rijksprogramma voor woningbouw, kreeg vorige maand een meerderheid in de Tweede Kamer. In december 2020 steunde de Kamer een motie die de minister vroeg om de gemeente te dwingen tot woningbouw in Rijnenburg. Minister voor volkshuisvesting en ruimtelijke ordening Hugo de Jonge zei vorige maand dat hij ‘waar nodig’ bereid is om deze bevoegdheid in te zetten.

Het college in Alphen aan den Rijn viel begin dit jaar, omdat het lokale CDA de Gnephoek volledig wil bebouwen. Volgens toenmalig wethouder Erik van Zuylen was dit het gevolg van druk uit Den Haag. Het nieuwe gemeentebestuur is vóór bebouwing van deze polder, de provincie nog steeds niet. Hugo de Jonge zei vorige maand dat hij ‘voor het einde van het jaar’ een besluit van hen verwacht.

Wateroverlast

Het is geen toeval dat de Tweede Kamer juist voor deze locaties zo veel aandacht heeft, zegt Léon Groenemeijer van onderzoeksbureau ABF. ‘Dat is natuurlijk het gevolg van lobby.’ Dat ziet ook onderzoeker Edwin Buitelaar van het Planbureau voor de Leefomgeving. ‘Zo’n motie over woningbouw in Rijnenburg komt één op één vanuit de projectontwikkelaars naar de Tweede kamer toe.’

Gemeenten en provincies zijn verantwoordelijk voor het aanwijzen van grootschalige woningbouwlocaties, maar de meeste zien dat op deze plekken niet zitten. De polders zijn alle vier laaggelegen en daarom ‘kwetsbaar’ voor wateroverlast, waarschuwde het Planbureau voor de Leefomgeving vorig jaar. Bovendien moeten hier de wegen en voorzieningen nog worden aangelegd, met hoge overheidskosten als gevolg.

Lees ook:

Bebouw die grond, dicteert de lobby, en bezorg ons het grote geld

Met de grondwaarde zijn gigantische bedragen gemoeid en dus móet en zál er gebouwd worden in vier grote polders. Dat vindt een aantal grote projectontwikkelaars.

De Utrechtse polder Rijnenburg lijkt een ideale bouwlocatie. Maar is dat wel zo?

Er is veel te doen om de Utrechtse polder Rijnenburg. Willen we woningen of windmolens? Neem in elk geval het water tot uitgangspunt, waarschuwt dijkgraaf Jeroen Haan. Want de badkuip wordt steeds dieper.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden