Belastingbetaling

Onderzoek naar oliegigant Chevron: het lijkt erop dat het bedrijf via Nederland belastingen ontwijkt

Eén van Chevrons raffinaderijen in Californië.  Beeld REUTERS
Eén van Chevrons raffinaderijen in Californië.Beeld REUTERS

Vakbonden, waaronder de FNV, denken dat Chevron via Nederland belastingen ontwijkt. Nu komt er een onderzoek naar de handelswijze van het Amerikaanse olieconcern.

De Amerikaanse oliegigant Chevron, moederbedrijf van onder meer Texaco, heeft een onderzoek aan zijn broek van het Nederlandse Nationaal Contactpunt van de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling, een denktank waar 36, vooral rijke, landen lid van zijn. Het contactpunt in Den Haag, ondergebracht bij het ministerie van buitenlandse zaken, gaat toetsen of het oliebedrijf uit Californië zich wel houdt aan de Oeso-richtlijnen voor belastingbetaling.

Dat is een overwinning voor de Nederlandse vakbond FNV, die tweeënhalf jaar geleden met enkele internationale vakbonden in Den Haag aan de bel trok over Chevron. Volgens de vakbonden wijst alles erop dat Chevron Nederlandse dochterbedrijven gebruikt om op grote schaal belasting te ontwijken. Het bedrijf zou hier 34 brievenbusfirma’s hebben, dochterbedrijven waar niemand aanwezig is en die puur zouden dienen om miljarden van Chevrons geldstromen door Nederland te kunnen laten lopen.

Dat doorsluizen kan belastingvoordeel opleveren vanwege de vele gunstige belastingverdragen die Nederland met andere landen heeft gesloten. Chevron lijkt inkomsten uit Nigeria, Venezuela en Argentinië naar de Nederlandse dochters te leiden. Daardoor zouden die drie landen belastinginkomsten mislopen.

Om hoeveel geld het gaat is niet te zeggen en dat is ook precies de klacht van FNV. Veertien van de 34 brievenbusfirma’s geven geen enkele inzage in hun inkomsten en uitgaven omdat ze geen jaarverslagen of andere openbaarmakingen de deur uit doen. Dat gebrek aan transparantie is volgens de vakbond in strijd met Oeso-richtlijnen.

‘Ook multinationals profiteren van publieke voorzieningen’

De hoop was dat het Nationaal Contactpunt (NCP) kon bemiddelen tussen het oliebedrijf en de vakbonden. Maar afgelopen februari liet Chevron weten dat ze niet meer wilde meewerken aan die gesprekken. De oliegigant schreef aan NCP zorgen te hebben over mogelijke partijdigheid van enkele NCP-leden in Den Haag, en dat er niet genoeg is gedaan om die zorgen weg te nemen. Ook meldde Chevron dat het niets illegaals doet en het onderschrijft het principe dat iedereen belasting moet afdragen in de landen waar hij actief is. Dat doet Chevron dan ook, zo staat in de brief waarin het concern zijn medewerking aan het NCP opzegt.

Vervolgens heeft het NCP de klacht alsnog ontvankelijk verklaard en gaat het Contactpunt na eigen onderzoek oordelen of Chevron zich aan de Oeso-richtlijnen houdt. FNV verwacht een ‘stevig eindoordeel’. Een straf kan de onafhankelijke organisatie het bedrijf niet opleggen, maar geen enkele onderneming wil graag openlijke ruzie met de Oeso en de reputatieschade die daarbij hoort, denkt FNV. Het NCP zelf denkt dat zijn oordeel meer duidelijkheid gaat bieden over wat er van multinationals wordt verwacht door de Oeso. Het is de eerste keer dat een nationaal contactpunt zich over een belastingontwijking-zaak buigt.

Vakbondsvoorzitter Tuur Elzinga is blij dat het NCP de zaak oppakt. Hij zegt in een verklaring dat landen veel inkomsten mislopen door belastingontwijking door multinationals als Chevron. Geld dat nodig is voor publieke voorzieningen, zoals infrastructuur en scholing, verdwijnt nog altijd in de zakken van bedrijven en hun aandeelhouders, stelt hij. “Maar ook multinationals profiteren van die publieke voorzieningen. Dan moeten ze daar ook eerlijk aan bijdragen.”

Lees ook:

FNV wil met een klacht over Chevron de belastingontwijking via Nederland aan de kaak stellen

Vakbond FNV stapt naar een internationaal meldpunt omdat oliemaatschappij Chevron, met 34 dochterbedrijven in Nederland, zich niet zou houden aan afspraken over transparantie. “We willen dat Chevron voortaan netjes belasting gaat betalen.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden