Faillissement

Ondanks de recessie gaan niet meer, maar juist mínder bedrijven failliet. Hoe kan dat?

De twee nieuwe eigenaars van pannenkoekenrestaurant De Oase in Vogelenzang.Beeld Olaf Kraak

Sinds in maart de coronapandemie uitbrak worden de cijfers over faillissementen gevreesd, maar elke maand vallen ze weer mee. Er gaan nauwelijks bedrijven over de kop. Hoe kan dat? 

Autobedrijf Van Kalmthout uit Abcoude, Miss Etam Group uit Zoetermeer,  bouwbedrijf Happy Beton uit Kollum, Nanodrone uit Blaricum, restaurant De Gelagkamer in Nijmegen; ze gingen allemaal onlangs over de kop. 

Toch is de gevreesde piek van omgevallen winkels, cafés en andere ondernemingen vooralsnog uitgebleven. Sterker, het aantal failliet verklaarde bedrijven is in juli gedaald, zo meldt het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). Om precies te zijn werden vorige maand 27 bedrijven minder failliet verklaard dan in juni. Het aantal faillissementen in juli (204) was zelfs het laagste aantal na april 2000.

Dat uitgerekend in coronatijd minder in plaats van meer bedrijven over de kop gaan, komt voor een groot deel doordat ondernemers die het moeilijk hebben gebruik kunnen maken van de noodsteunpotjes van de overheid, zegt Katinka Jongkind, econoom mkb en starters bij ING. “Daardoor worden ze nu nog op de been gehouden. Maar die noodsteun zal ooit een keer afgebouwd worden. Op een gegeven moment houdt het op, alleen is nog niet duidelijk wanneer dat zal zijn.”

Eenmanszaken niet meegerekend

Die gevreesde piek komt volgens Jongkind alsnog, alleen met een flinke vertraging. “Tot eind september zullen we nog geen enorme toename zien. In het vierde kwartaal zal er wel een stijging van het aantal faillissementen zijn. De piek verwachten wij volgend jaar pas.”

Het Economisch Bureau van ING becijferde eind juni al dat als gevolg van de coronacrisis het aantal faillissementen in 2021 zal verdubbelen of zelfs verdrievoudigen ten opzichte van 2019. De bank verwacht voor 2021 dat 1,5 procent tot 2,5 procent van de bedrijven bankroet gaat. Dat komt neer op 6500 tot 10.000 faillissementen.

Het aantal bedrijven dat op de fles gaat, waarbij eenmanszaken niet zijn meegerekend, fluctueert volgens het CBS door de jaren heen aanzienlijk. Er is soms nauwelijks een peil op te trekken. In mei 2013 piekte het aantal faillissementen met 816. Vervolgens is er een dalende trend die aanhoudt tot oktober 2018. Sindsdien is de lijn redelijk vlak, aldus het statistiekbureau.

Corona of niet: Vogelenzang krijgt een nieuw pannekoekenhuis

Geheel tegen de stroom van sombere economische vooruitzichten en negatieve sentimenten in beginnen Danique van der Kuijl en haar man Ynze Wildeboer een pannekoekenhuis in het Noord-Hollandse Vogelenzang. Uitspanning De Oase heet het, fraai gelegen bij de duiningang van de Amsterdamse Waterleidingduinen. “Mijn man en ik hadden een klein pannekoekrestaurantje in Haarlem maar het was al enige tijd onze droom om iets groters te beginnen”, vertelt Van der Kuijl.

“Toen zagen we op horecasite.nl dat dit restaurant vrijkwam. Het stond te koop en we konden er een bod op doen.” Coronatijd of niet, dit was een kans uit duizenden, dus dat deden ze. En ze waren niet de enige ondernemers die vielen voor De Oase. Van der Kuijl: “Er waren zo’n zeventig geïnteresseerden. Kun je nagaan hoeveel overnamekandidaten er geweest waren als er geen corona was geweest.”

Het echtpaar Wildeboer deed hun oude pannekoekenrestaurant van de hand en met financiële steun van de ouders van Danique én met geld van hun verkochte huis, lukte het ze om eigenaar van De Oase te worden. “Het ligt ook op zo’n prachtige locatie aan de rand van een natuurgebied. Het was, vóór het faillissement van de vorige eigenaar, altijd heel populair bij wandelaars en fotografen.”

Het stel wil voorlopig niet al te veel aan de inrichting van het restaurant doen. “De inrichting was vrij nieuw. We willen over een tijdje wel de speeltuin vernieuwen en het restaurant meer op onze eigen smaak aanpassen.” Eind augustus gaat De Oase open en ondanks de onzekerheid rondom het coronavirus ziet Van der Kuijl het helemaal zitten: “Na de lockdown merkten wij in ons restaurant in Haarlem al dat de behoefte om uit eten te gaan enorm groot was. Ik zie het daarom niet zo negatief in. Met goede producten en de prachtige locatie moet het lukken.”

In de horeca valt voor crediteuren weinig te halen

Van alle bedrijfstakken had de handel volgens het CBS het grootste aantal faillissementen. Dat is ook een van de bedrijfstakken met de meeste bedrijven. Relatief gezien werden de meeste faillissementen uitgesproken in de horeca. Die laatste branche is zwaar door het virus getroffen, maar dat is nog niet eens goed terug te zien in de faillissementscijfers. Jongkind weet hoe dat kan: “Veel horecabedrijven die het niet meer redden, stoppen in plaats van dat ze zich failliet laten verklaren. Dat komt omdat een café of restaurant veel minder kapitaalgoederen heeft. Behalve tafels, stoelen en een bar valt er voor crediteuren weinig te halen.”

Tot slot is er volgens het Economisch Bureau van ING nog een verklaring voor het relatief lage aantal faillissementen. Doordat bedrijven de afgelopen jaren zijn gaan werken met veel zzp’ers, uitzend- en oproepkrachten en werknemers met een tijdelijk contract, kunnen ze daar makkelijker afscheid van nemen om zo op loonkosten te besparen. “Hoe flexibeler en wendbaarder het bedrijf, hoe groter de overlevingskansen zijn”, concludeert de bank.

Lees ook:

Hoe de geplaagde Laat weer opkrabbelt

Hoe krabbelt de langste winkelstraat van Alkmaar op, nu de weg uit de lockdown zich aftekent? Trouw verbleef er een week om het uit te zoeken. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden