null

Economie

Ondanks de kille cijfers, loopt het vertrouwen in de economie weer op

Beeld ANP

De Nederlandse economie lijkt zich te herstellen van alle coronaklappen, blijkt uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek. Al is het beeld nog erg wisselend.

Onder normale omstandigheden zou het een dramatisch gegeven zijn: Nederlandse consumenten gaven in het eerste kwartaal van 2021 ongeveer 8,5 procent minder geld uit dan een jaar eerder. Horeca, cultuur en vervoer kregen de grootste klappen. Maar ook in het kopen van kleding en spullen voor in huis waren consumenten terughoudender. En zelfs vergeleken met de laatste drie maanden van 2020 was de teruggang aanzienlijk: 3,5 procent. Wie naar alleen deze kille cijfers kijkt, krijgt een gitzwart beeld van de staat van de economie.

Maar aan al die statistieken zit een andere kant. Kwartalen laten zich tijdens de coronapandemie slecht met elkaar vergelijken. De corona-ernst begon immers pas aan het einde van het eerste kwartaal van 2020 echt door te dringen. De relatief strenge lockdown van begin dit jaar wordt dus afgezet tegen een periode waarin er op economisch gebied nog niets aan de hand was.

Peter Hein van Mulligen, hoofdeconoom bij het CBS, ziet dan ook vooral tekenen die op economisch herstel wijzen. “Binnen het eerste kwartaal zien we al dat de maand maart aanzienlijk beter verliep dan januari en februari. Zo zaten de bestedingen aan kleding en elektronica eerst met dubbele cijfers in de min. Niet gek, want de winkels waren dicht. Maar in maart, toen winkelbezoek op afspraak mogelijk werd, kwamen die sectoren dicht bij het niveau van vorig jaar.”

Het woord recessie dekt de lading niet

De totale Nederlandse economie kromp licht, met 0,5 procent ten opzichte van het laatste kwartaal van 2020. Dat kwam vooral door de verminderde consumptie: de investeringen van de overheid én de opbrengsten uit handel dempten de neergang. Omdat de economie in het vorige kwartaal ook al kromp, is er volgens de definitie sprake van een recessie. Aan dat doorgaans beladen woordje hecht Van Mulligen nu weinig waarde. “Je kunt het zo noemen, maar we zitten met corona in zo’n bijzonder situatie dat het de lading niet dekt.”

Wat zeggen de cijfers dan wel? Heerst er optimisme, of is er toch ook hoofdpijn? Een beetje van beide, blijkt uit het CBS-verhaal. “We zien een bekend rijtje sectoren waar grote klappen vallen: cultuur, recreatie, horeca, reisbureaus”, somt Van Mulligen op. Het vertrouwen ligt daar nog steeds laag en de coronaregels hebben een grote en directe impact.

Ook de situatie van jongeren op de arbeidsmarkt is somber. Dat is te zien aan de groep mensen die voorheen als werkloos geregistreerd stond, maar zich van de arbeidsmarkt heeft teruggetrokken zonder werk te vinden. “Die groep is onder jongeren van 15 tot 25 jaar vier keer zo groot geworden, vaak zijn het mensen met tijdelijke contracten onder meer in de horeca. De klappen op de arbeidsmarkt vallen disproportioneel bij jongeren en mensen flexbanen.”

De machine-industrie floreert

Daar staat tegenover dat het met de handel en industrie vrij goed gaat. De industrie groeide het afgelopen kwartaal met ruim 2,5 procent, vooral dankzij de florerende machine-industrie. Ook de export van goederen zit in de lift, al nam de export van diensten - en daarmee de totale export – wel af. Dat komt vooral omdat buitenlandse toeristen wegblijven. Dienstverlening aan hen, zoals hotelkamerverhuur, valt onder de export van diensten.

En misschien wel het belangrijkste baken van hoop: het vertrouwen in de economie stijgt. Bij consumenten ligt het nog net onder het langjarig gemiddelde, bij producenten erboven. Van Mulligen: “Met een toenemend vertrouwen, een groeiende industrie en een toenemend aantal vacatures zitten we duidelijk in een fase van economisch herstel. Tegelijkertijd zijn de verschillen groot: tegenover het optimisme in de bouw en ICT staan nog altijd dieprode cijfers in de horeca en cultuur.”

Lees ook:

Arbeidsmarkt is ineens weer ‘ouderwets’ krap: minder werklozen en meer vacatures

Niet alleen de economie veert weer op, ook de arbeidsmarkt begint weer ouderwets krap te worden. Werkgevers zitten om nieuw personeel verlegen, terwijl het aantal werklozen sterk afneemt.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden