Prijsstijgingen

‘On-Nederlands’ inflatierecord van ruim 17 procent, en het eind is nog niet in zicht

null Beeld ANP / Robin Utrecht
Beeld ANP / Robin Utrecht

Van de torenhoge inflatie zijn we voorlopig nog niet af, denken economen. Ondertussen is er een nieuw all time high bijgeschreven.

Dirk Waterval

Een inflatie van 17,1 procent? Echt? Zelfs Peter Hein van Mulligen, hoofdeconoom van het Centraal Bureau voor Statistiek, was sprakeloos op Twitter: “Ik weet even niet wat ik zeggen moet.”

Het is dan ook een haast on-Nederlands hoog getal. Een nieuw naoorlogs record, dat het vorige record van 13,7 procent uit augustus doet verbleken. Het gaat overigens om cijfers op jaarbasis, berekend volgens de zogeheten Europese rekenmethode (HICP). Die is er om verschillende landen met elkaar te kunnen vergelijken. Volgende week komt het CBS met een berekening die meer is toegesneden op Nederland (CPI). Doorgaans valt dat cijfer iets lager uit, maar niet veel.

Boosdoener is de extreem hoge energieprijs, die naast consumenten ook producenten raakt. Hoe langer deze situatie aanhoudt, hoe meer die producenten hun hoge energierekening moeten doorrekenen in de broodjes die ze bakken, de elektronica die ze fabriceren of de groenten die ze telen. Op die manier verankeren de hoge energieprijzen zich in de rest van de bestedingen.

Nog lang niet klaar

Nederland is vanwege die verankering nog lang niet klaar met de inflatie, zegt macro-econoom Hugo Erken van de Rabobank. Zelfs met het gigantische koopkrachtpakket van de regering, die tientallen miljarden uittrekt voor onder meer een prijsplafond op energie, raamt Rabobank de inflatie volgend jaar nog altijd op 3,4 procent (CPI).

Het doorsijpelen van de hoge energieprijs in andere producten is ondertussen al een tijdje aan de gang. Op dit moment betalen consumenten bijvoorbeeld al 10,5 procent meer voor eten en drinken dan een jaar geleden. Goederen werden 7,2 procent duurder. Voor diensten, dus alles van een kappersbezoek tot het inhuren van een advocaat, ging de prijs met 6 procent omhoog.

Het is verder dus aan de hard gestegen energieprijzen te wijten dat de algehele inflatie boven de 17 procent uitkomt. Maar ook aan hoe het CBS die prijzen van gas- en elektra meeneemt in zijn berekening. De rekenmeesters kijken namelijk alleen naar de prijs in nieuwe energiecontracten, wat een ietwat verkeerd beeld geeft.

Wel degelijk geconfronteerd met stijgingen

Veel mensen hebben immers nog helemaal geen nieuw energiecontract, erkent ook het CBS, zodat zij ook nog niet direct met die extreme prijzen te maken hebben. Het statistiekbureau onderzoekt momenteel hoe het de daadwerkelijke situatie beter in zijn modellen kan opnemen.

“Een nauwkeuriger berekening zal het inflatiecijfer behoorlijk omlaag kunnen brengen”, verwacht Erken van Rabobank. Tegelijkertijd zien steeds meer mensen hun oude vaste contract aflopen, waarna zij wel degelijk geconfronteerd worden met zo'n nieuw contract.

Met de oplopende inflatie daalt het consumentenvertrouwen overigens juist, inmiddels naar een nieuw dieptepunt in september. Dat lijkt zich ook te vertalen in minder koopdrang, zo blijkt uit nieuwe CBS-cijfers over de stand van de detailhandel in augustus. In die maand gingen er gemiddeld 6 procent minder spullen over de toonbank bij supermarkten, speciaalzaken en andere winkels. Dankzij de prijsstijgingen ging de omzet nog wel licht omhoog.

Nederland in de kopgroep

Hoe gaat het over de grens? In Duitsland is de inflatie in september opgelopen tot 10 procent op jaarbasis, in Frankrijk en Spanje zijn de prijsstijgingen juist iets aan het afnemen (naar respectievelijk 6,2 procent en 9 procent). Gemiddeld stegen de prijzen met 10 procent in heel de eurozone.

Nederland haalt een relatief groot deel van zijn warmte en elektriciteit uit gas, en zit sinds de hoge gasprijzen dus steeds in de kopgroep als het op inflatie aankomt. Het kan overigens nog erger dan de 17,1 procent hier. In de Baltische staten, voorheen sterk afhankelijk van Russisch gas, liep de inflatie op tot boven de 20 procent.

Lees ook:

Stoppen met voetbal vanwege de hoge contributie: steeds meer gezinnen worstelen met geld, zien ze bij de Volksbank

“Veel middeninkomens die nu voor het eerst van hun leven in de betalingsproblemen zitten, staan nu óók voor het eerst voor dit soort lastige keuzes”

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden