Rechtszaak

Omstreden ‘varkensbaron’ raakt vergunning voor staluitbreiding kwijt

Varkens knagen aan plastic buizen en aan een ketting. Varkenshouders zijn verplicht om voor voldoende afleidingsmateriaal te zorgen in varkensstallen.  Beeld ANP
Varkens knagen aan plastic buizen en aan een ketting. Varkenshouders zijn verplicht om voor voldoende afleidingsmateriaal te zorgen in varkensstallen.Beeld ANP

De met regelmaat in opspraak geraakte varkenshouder Adriaan Straathof mag zijn megastal in Limburg niet uitbreiden.

Een van de grootste varkenshouders van Europa stuit op een tegenvaller bij een van zijn megastallen in het Limburgse Koningsbosch. De vergunning voor een staluitbreiding van ondernemer Adriaan Straathof is na een langlopende rechtszaak ingetrokken. De gemeente Echt-Susteren zal een nieuw besluit moeten nemen over de aanvraag.

‘Varkensbaron’ Straathof kreeg in 2017 een vergunning om zijn varkenshouderij uit te breiden naar een stal met ruim zesduizend zeugen. De stichtingen Varkens in Nood, Dier&Recht en Leefbaar Buitengebied gingen daartegen in beroep. De rechtbank gaf de stichtingen gelijk, omdat bij de aanvraag niet duidelijk was dat het om een grote uitbreiding van het aantal dieren ging.

Biggen werden mishandeld

Daarnaast werd onjuiste informatie gegeven over de mogelijkheden om bezwaar te maken tegen de vergunning. “We zijn blij”, zegt Frederieke Schouten, dierenarts en directeur van stichting Varkens in Nood. Ze ging in beroep tegen de vergunning, omdat Straathof al vaak in opspraak kwam vanwege het overtreden van milieu- en dierenwelzijnsregels.

In 2017 brandde de Knorhof af, een van de grootste varkenshouderijen in Nederland. Hierbij kwamen alle 20.000 varkens van Straathof om. In Duitsland, waar hij tien varkensbedrijven had, kreeg hij eind 2014 een volledig beroepsverbod. Bij een inval in een van zijn bedrijven werd volgens de Duitse justitie vastgesteld dat de biggen werden mishandeld. De Duitse krant Die Zeit noemde hem ‘de belichaming van het kwaad’.

Volgens Varkens in Nood-directeur Frederieke Schouten worden er zoveel biggen geboren in megastallen, dat er om de dag een dierenarts zou moeten komen om zwakke varkentjes te laten euthanaseren. Dat kost veel geld en tijd. Dus kiezen varkenshouders voor alternatieve methoden. Zo zond het weekblad Stern in 2014 via de website beelden uit van een varkentje dat in een Duitse stal van Straathof werd doodgeslagen.

Boeren die overblijven worden almaar groter

Voor Schouten zijn die megastallen van varkenshouders de grootste zorg. “Er stoppen ieder jaar boeren”, zegt ze, “en de boeren die overblijven worden almaar groter. Dat betekent steeds minder ruimte voor dieren.”

Maarten Verdoorn, verantwoordelijk voor de Nederlandse bedrijven van Straathof noemt dat ‘volstrekte onzin’. “Waarom zou een varken in een megastal minder ruimte hebben dan in een kleine stal?”, zegt hij. Hij vindt zelfs dat megastallen het ‘beter voor elkaar’ hebben. “Dat zijn over het algemeen professionele bedrijven met professioneel personeel.”

Hij laat zich niet uit het veld slaan door de kritiek en ‘gaat ervan uit’ dat er opnieuw een vergunning voor de staluitbreiding wordt aangevraagd. “Ik ben het niet eens met de kritiek”, zegt hij. “Ze mogen protesteren wat ze willen.”

Wie drie keer een fout begaat, is af

De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) bezocht de bedrijven van Straathof tussen 2007 en 2014 veertien keer. In sommige gevallen was er sprake van ‘ernstig verminderd dierenwelzijn’, schreef toenmalig staatssecretaris Sharon Dijksma van economische zaken in een brief aan de Tweede Kamer in 2015. De NVWA deelde voor honderdduizenden euro’s aan boetes uit. Dijksma noemde de situatie toen zorgelijk.

“Wij pleiten voor het principe van three strikes, you’re out”, zegt Schouten van Varkens in Nood. Vrij vertaald: Wie drie keer een fout begaat, is af. “De straffen zijn niet streng genoeg”, vindt ze. “Er is wetgeving in de maak, maar het duurt lang voordat die in de Tweede Kamer komt.”

De stichting die opkomt voor het welzijn van varkens vindt niet dat alle varkenshouders moeten verdwijnen. Wel moet er een einde komen aan de intensieve veehouderij. “Hoewel wij zelf geen vlees eten, is de maatschappij nog niet zo ver”, zegt ze. “Maar de varkens moeten tenminste een fatsoenlijk leven hebben. Als zij niet met hun neus in de aarde kunnen wroeten, hebben zij dat niet.”

Lees ook:

In de vier innovatieve varkensflats van Yang ­Xiang komt geen virus binnen

Diep in de bergen van Zuid-China staan vier varkensflats waar in totaal 35.000 zeugen en beren huizen. “In Nederlandse megastallen komen de varkens ook nooit buiten.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden