InterviewJeroen van der Geest

‘Om de sociale werkplaats stonden altijd vier muren, nu willen we juist verbinding met het bedrijfsleven’

Een sociale werkplaats in Helmond (2013). Beeld ANP
Een sociale werkplaats in Helmond (2013).Beeld ANP

Door bezuinigingen en nieuwe wetgeving kalfden de sociale ontwikkelbedrijven de laatste jaren af. Jeroen van der Geest, bestuurslid van brancheorganisatie Cedris, is blij dat de politieke wind in Den Haag gedraaid lijkt. Aan hem drie vragen.

Nederland kende jarenlang een behoorlijk fijnmazig netwerk van sociale werkvoorzieningen. Tot het stelsel in 2015 op de schop ging. Gemeenten werden verantwoordelijk voor uitvoering van de nieuwe Participatiewet; daarbij werd meteen ook een forse bezuiniging van 1,8 miljard euro ingeboekt. Waar mensen met een indicatie in het verleden min of meer automatisch bij de sociale ontwikkelbedrijven instroomden, was dat nu niet meer zo. De inzet werd: zo veel mogelijk mensen aan de slag bij reguliere werkgevers.

Maar dat lukt onvoldoende. Te veel mensen vallen tussen wal en schip, concludeerde politiek Den Haag deze week. Op initiatief van CDA en SP wil de Tweede Kamer tot een landelijk netwerk van sociale ontwikkelbedrijven komen. “We zijn ontzettend blij dat er weer aandacht komt voor een inclusieve arbeidsmarkt, waarbij iedereen recht heeft op werk- en inkomenszekerheid”, reageert Jeroen van der Geest van brancheorganisatie Cedris. “Maar we zitten nu wel vlak voor de verkiezingen: de uitwerking is aan een nieuw kabinet en er moet nog wel boter bij de vis.”

Komt de sociale werkplaats van weleer nu terug?

“Niet in de oude vorm: om de sociale werkplaats van vroeger stonden vaak letterlijk vier muren. Er was weinig verbinding met de buitenwereld. Al ver voor de Participatiewet kwam, zijn we daar anders over gaan denken. We streven ernaar om mensen zo regulier mogelijk te laten meedoen. Als sociale ontwikkelbedrijven zijn we steeds meer naar buiten gegaan: we hebben een netwerk opgebouwd met reguliere werkgevers. En als het even kan, laten we mensen de stap maken naar een reguliere baan.”

“De denkfout die in 2015 gemaakt is, is dat sociale ontwikkelbedrijven daar niet meer bij nodig waren. Terwijl we juist een belangrijke scharnierfunctie hebben tussen overheid en bedrijfsleven. We hebben de expertise om mensen te begeleiden en het netwerk om ze op een goede plek onder te brengen. Het wordt zonder sociaal ontwikkelbedrijf moeilijker om de stap vanuit een beschutte werkplek naar een reguliere werkgever te zetten. Daardoor raakt het doel – mensen zo regulier mogelijk laten meedoen – juist uit zicht.”

Waar zijn sinds 2015 de gaten gevallen?

“We zien dat zowel gemeenten als werkgevers echt het belang wel zien om deze mensen aan het werk te krijgen. Maar gemeenten kregen bij de komst van de Participatiewet ook met een forse bezuiniging te maken. Daardoor komt het in sommige gemeenten nu voor dat mensen om financiële redenen niet de stap naar regulier werk kunnen zetten. Veel werkgevers willen graag iets betekenen, maar leggen er financieel op toe en de begeleiding kost veel tijd. Juist bij dat laatste kunnen sociale ontwikkelbedrijven weer een rol spelen. Maar die rol stond onder druk omdat we in een soort krimpscenario zaten.”

Hoe kijken jullie zelf naar de toekomst?

“We zijn blij dat de waarde van de sociale ontwikkelbedrijven door de Tweede Kamer wordt onderkend. Iedereen met een arbeidsbeperking heeft recht op toeleiding tot werk. Dat recht staat nu onder druk: voor de meest kwetsbare groepen is de kans op een baan zelfs afgenomen. Er is gewoon meer geld nodig om voor werkgevers drempels weg te nemen om deze mensen in dienst te nemen.

“Daarbij is het doel niet om al het oude in stand te laten: hoe meer mensen we kunnen uitplaatsen, hoe beter. Maar ook de eigen sociale werkplekken zijn belangrijk: als opstap naar meer regulier werk, of om mensen op te vangen die een terugval hebben. Dat doen we niet in een werkplaats met vier muren eromheen, maar juist door volop in verbinding te staan met het bedrijfsleven.”

Lees ook:
CDA en SP maken plan voor sociale ontwikkelbedrijven: ‘Iedereen heeft recht op werk’

Arbeidsgehandicapten en mensen in de bijstand kunnen volgens CDA en SP via een ‘ontwikkelbedrijf’ aan scholing en werk worden geholpen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden