Aan de slag

Oekraïense vluchtelingen beginnen voorzichtig aan werk te denken

Oekraïense vluchtelingen tijdens de eerste aspergesteek in Bergen op Zoom.  Beeld ANP, Rob Engelaar
Oekraïense vluchtelingen tijdens de eerste aspergesteek in Bergen op Zoom.Beeld ANP, Rob Engelaar

Vluchtelingen uit Oekraïne beginnen de weg naar werk te vinden. Dat is goed voor de krappe arbeidsmarkt, en voor de Oekraïners kan het louterend werken.

Joost van Velzen

Het hoofd staat er vanzelfsprekend nog lang niet altijd naar, maar stilaan denkt een deel van de Oekraïense vluchtelingen aan werken. Van de bijna 48.000 Oekraïense vluchtelingen die in Nederland staan geregistreerd, hebben er inmiddels ruim 4300 een baan. Zo’n 40 procent van hen werkt via een uitzendbureau.

De meeste vluchtelingen werken in de regio’s Amsterdam en Den Haag en zijn aan de slag gegaan in de kassen. Ook werken relatief veel Oekraïners als productiemedewerker, schoonmaker en magazijnmedewerker. De horeca is eveneens een sector waar vluchtelingen werk vinden, meldt het Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekeringen (UWV).

Sinds 1 april moeten werkgevers een melding doen bij UWV als zij een vluchteling uit Oekraïne in dienst nemen. In de eerste week van april kwamen al ruim 550 meldingen binnen, in de tweede week ruim 850 en in de derde week meer dan 1550. In de laatste week van april deden 1350 werkgevers een melding bij UWV.

Daarmee is nog geen 10 procent van de ‘Nederlandse’ Oekraïense vluchtelingen aan de slag, maar komt de behoefte om te werken wel op gang, constateert Inge Willems, coördinator van het Landelijk Werkgevers Servicepunt (WSP). Dat loket ondersteunt werkgevers en arbeidsmarktregio’s door ze met elkaar in contact te brengen.

Het vergt natuurlijk wel wat voorbereiding

“Werkgevers bellen om te vragen hoe het in zijn werk gaat en hoe het zit met de beschikbaarheid van potentiële Oekraïense arbeidskrachten”, zegt Willems. “Voordat vluchtelingen hier kunnen werken, vergt dat voorbereiding. Ze zijn natuurlijk volstrekt onverwacht deze kant op gekomen.”

Het hoofd van vluchtelingen stond vanzelfsprekend ook niet direct naar werken, vertelt Willems. “Ongeveer 75 procent is vrouw en kind. Zij maken zich vooral zorgen over de mannen aan het thuisfront. Nu zie je langzaamaan dat een deel wel wil werken. In Nederland kunnen ze soms wel tot tien keer meer verdienen. Het geld kunnen ze goed gebruiken om straks na de oorlog weer iets op te bouwen bij terugkeer in hun land.”

Werk is er genoeg in Nederland. Vrijwel alle sectoren kampen met een schreeuwend tekort aan arbeidskrachten. Al enige tijd zijn er meer vacatures dan werklozen. Oekraïense vluchtelingen zijn daarom van harte welkom in alle hoeken van de arbeidsmarkt.

De regels zitten een tijdelijke loopbaan niet in de weg

Arbeidsmarktdeskundige Ton Wilthagen denkt dat Oekraïense vluchtelingen zeker een nuttige toevoeging zijn aan de Nederlandse arbeidsmarkt. “Veel van hen hebben in eigen land ervaring in de zware industrie, en in de IT, de bouw, de productie en de landbouw. De mensen die kunnen vluchten, zijn meestal de vitale mensen.”

Andersom kan werken in Nederland ook voor de Oekraïners zinvol zijn en van belang: “Ik zie die wederkerigheid zeker. Even iets anders aan het hoofd hebben dan oorlog, zal voor velen nu het belangrijkste zijn. Werken kan louterend zijn en gezond voor de geest. Maar mensen kunnen ook competenties opdoen die ze straks bij terugkeer kunnen gebruiken.”

Wilthagen noemt het een groot voordeel dat de regels een (tijdelijke) loopbaan in Nederland niet in de weg zitten. Werkgevers hoeven geen tewerkstellingsvergunning voor Oekraïense vluchtelingen aan te vragen. Wel moeten zij sinds april dus aan het UWV melden als ze een vluchteling in dienst nemen. Zo hoopt het UWV risico’s op misstanden te verkleinen. Als een werkgever geen melding maakt van het in dienst nemen van een Oekraïense vluchteling, kan een boete volgen.

Inge Willems van het WSP wijst er nog wel op dat werkgevers ook weer niet moeten verwachten dat Oekraïense vluchtelingen dé oplossing zijn voor het tekort aan personeel: “Kijk ook naar andere doelgroepen en ga niet aan de poorten van de opvangcentra staan”.

Lees ook:

Oekraïners zijn van harte welkom op de werkvloer

Een meerderheid van de werknemers ziet Oekraïners graag komen als nieuwe collega. En wil gerust wat extra tijd en moeite te steken in de begeleiding van nieuwelingen uit het door oorlog getroffen land.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden