Voedselvoorziening

Nu er schaarste aan tarwe is, wil Brazilië wil wereldspeler worden

Een tarweveld in de buurt van de Braziliaanse stad Uruara, in de noordoostelijke provincie Pará. Beeld Reuters
Een tarweveld in de buurt van de Braziliaanse stad Uruara, in de noordoostelijke provincie Pará.Beeld Reuters

De schaarste van tarwe als gevolg van de oorlog in Oekraïne heeft een boost gegeven aan de export uit Brazilië. Het land wil een wereldspeler worden.

Wies Ubags

Brazilië is zijn productie van tarwe sterk aan het opvoeren. Voor dit jaar wordt 40 procent meer tarwe verwacht en er wordt meer aangeplant zodat de productie de komende jaren verder omhoog kan. De ambitie reikt veel verder, Brazilië wil een van de tien topexporteurs worden. Dat zou moeten lukken, want veel boeren in Brazilië hebben interesse om tarwe te verbouwen.

Cláudio Malinski, teler van soja en sorghum, en adviseur van een boerencoöperatie nabij de hoofdstad Brasília, ziet bij zijn collega’s interesse om te telen, vanwege de goede prijs. “Potentieel is er zeker. Tarwe heeft een gunstige invloed op de grond en het gewas bestrijdt micro-organismen. Je kunt het goed combineren met soja, bonen en mais, die hier veel worden verbouwd.”

Maar hij ziet ook een afwachtende houding bij de boeren. “De mensen willen eerst weten hoe het degenen die ermee zijn begonnen is vergaan. Als de opbrengst tegenvalt, dan zien ze er vanaf.”

Voordelen in de savanne

Er zijn in de warmere savanne voordelen: meer regen dan in het zuiden, dat de laatste jaren wordt geteisterd door droogte, en meer oogsten per jaar. Maar er zijn twee factoren die de boeren afremmen. “Het zaaigoed voor de savanne is nog schaars en duur omdat het nieuw is”, aldus Malinski, “en om tarwe te zaaien moet je speciale zaaimachines voor tarwe hebben. Die kosten zo’n zeshonderdduizend real (een kleine 120.000 euro, red.) en dat geld om te investeren, hebben lang niet alle boeren.”

Het zijn volgens hem nu alleen nog de grote spelers, met meer financiële armslag, die het zich kunnen permitteren. “Mijn boerderij bijvoorbeeld is te klein. We zitten ook in een moeilijke tijd. De boeren maken hoge kosten, onder meer door de dure kunstmest, en wagen zich niet aan grote investeringen. Waarschijnlijk moeten we twee tot vier jaar wachten, totdat de economie weer in wat rustiger vaarwater is gekomen, en de boeren het weer aandurven.”

In het seizoen 2021/2022 voerde het land meer tarwe uit dan in. Dat was nieuws, want Brazilië verbouwt weliswaar veel tarwe, maar consumeerde doorgaans meer dan het produceerde. Dat het land nu nog verder de productie verhoogde, kwam grotendeels door de stijging van de prijs van deze graansoort, die nu verder stijgt door de oorlog in Oekraïne.

Op naar 22 miljoen ton

Brazilië produceerde afgelopen jaar bijna 8 miljoen ton tarwe en voerde 2,5 miljoen ton uit. De verwachting is dat het areaal voor het volgende seizoen met 11 procent wordt uitgebreid. “Brazilië verkeert in de omstandigheden dat het de wereld kan voeden”, verklaarde Celso Moretti, voorzitter van de landbouworganisatie Embrapa tegen de Braziliaanse pers. Het land wil binnen enkele jaren een van de tien grootste producenten ter wereld worden en 22 miljoen ton op jaarbasis produceren.

Al voor de oorlog in Oekraïne en de schaarste van het product als gevolg daarvan, bestonden er plannen voor uitbreiding. Embrapa is al jaren bezig met de ontwikkeling van tropische varianten van tarwe, die van oudsher alleen in het zuiden van het land, met een minder warm klimaat, werd geteeld.

Directeur Celso Moretti: “Om tot onze maximale capaciteit te komen, moeten we ook de landbouwgronden in de savanne (grofweg het binnenland van oostelijk Brazilië, red.) gebruiken. Het gewas wordt dan afwisselend met bijvoorbeeld soja of mais geteeld. Maar ook in het zuiden, nu goed voor 90 procent van de productie in Brazilië, is er nog ruimte voor een grotere productie.”

Dat kan bijvoorbeeld door de teelt in het najaar en de winter te verhogen en door de bestrijding van ziektes te verbeteren. De gemiddelde opbrengst in het zuiden is 2,5 ton per hectare. In de deelstaat Goiás in de savanne lukte het een boer om 9,6 ton per hectare te produceren, een wereldrecord volgens de Braziliaanse krant Veja.

Lees ook:

Braziliaanse koffietelers lijden onder droogte

De extreme droogte van 2021 heeft de koffieproductie in Brazilië fors aangetast. Koffieboer Tiago Figueiredo houdt nog net het hoofd boven water.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden