Banenmarkt

Nooit eerder telde het CBS meer vacatures dan werklozen

Met name in de horeca is het tekort aan personeel voelbaar. Beeld Peter Hilz, Hollandse Hoogte
Met name in de horeca is het tekort aan personeel voelbaar.Beeld Peter Hilz, Hollandse Hoogte

Het aantal vacatures ligt historisch hoog. Met name in de handel en horeca zijn bedrijven naarstig op zoek naar personeel.

Op elke honderd werklozen in Nederland stonden in het tweede kwartaal van dit jaar 106 vacatures open. Een ongekend hoog aantal: in de bijna twintig jaar dat het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) kwartaalcijfers over de arbeidsmarkt bijhoudt, is het nooit eerder voorgekomen dat het aantal vacante banen het aantal werkzoekenden oversteeg. Ook een andere indicator schoot de afgelopen tijd in de recordstand: op elke duizend banen zijn er 39 vacatures. Dat waren er sinds het begin van de registratie (2003) nooit meer dan 34. Eind juni stonden er volgens het CBS 327.000 vacatures open, 82.000 meer dan drie maanden eerder.

Natuurlijk spelen de diepe coronacrisis en het snelle economisch herstel een hoofdrol bij die cijfers. Maar er zit net zo goed een structurele component aan: de arbeidsmarkt wordt al jaren steeds krapper, signaleert CBS-hoofdeconoom Peter Hein van Mulligen. “Het aantal vacatures stijgt al sinds 2013 gestaag, onder meer door de vergrijzing. We zien dat de nieuwe aanwas het aantal mensen dat stopt met werken niet altijd kan bijbenen. Door corona zagen we een tijdelijke onderbreking van die trend, nu treedt er met het herstel een piek op.”

Tijdelijk werk bij de GGD

Die piek is bijvoorbeeld voor veel horeca-ondernemers heel direct voelbaar. Zij moesten tijdens de lockdowns vaak afscheid nemen van personeel, en hebben nu moeite om weer voldoende mensen aan zich te binden. “Veel medewerkers hebben een andere baan gevonden: in de detailhandel bijvoorbeeld. Maar door corona zijn er ook concurrerende banen bijgekomen. Het zijn vaak studenten met een bijbaan die assistentie verlenen bij prik- en testlocaties: hen zou je normaal gesproken ook in de horeca tegen kunnen komen.”

En dat, constateert Van Mulligen, geeft eigenlijk al een beetje aan dat de vacaturepiek en de tekorten in de horeca zeker ook een tijdelijke component hebben. “Want die corona-werkgelegenheid verdwijnt op een gegeven moment weer.” Ook de grote krapte in de handel – bijvoorbeeld in de distributiecentra – zal deels van tijdelijke aard zijn. Door coronaproblemen bleven arbeidsmigranten vaker weg, terwijl het aannemelijk is dat zij met het verdwijnen van reisbelemmeringen weer terugkomen.

Minder faillissementen, meer banen

Een derde effect dat de piek versterkt is het omvangrijke steunpakket dat de overheid tijdens de coronacrisis in petto had. Dankzij die ondersteuning ligt het aantal faillissementen al anderhalf jaar ongebruikelijk laag: ook bedrijven die in een normale situatie het loodje zouden leggen, kunnen dankzij de hulp overleven. “Dat betekent dus ook dat er banen zijn gebleven die er normaal gesproken niet meer geweest waren”, aldus Van Mulligen. “Als de steunpakketten stoppen, en er komt toch een keer een faillissementsgolfje, dan neemt de druk op de arbeidsmarkt mogelijk ook weer wat af.”

En dan, bevestigt de CBS-econoom, ligt het in de rede dat de cijfers weer in de pas gaan lopen met de langjarige trend. Waarbij de arbeidsmarkt langzaam maar zeker steeds krapper wordt, maar zonder de extreme cijfers van nu.

Lees ook:

Economen ABN Amro waarschuwen: Tekort aan personeel belemmert economisch herstel

Het dreigende tekort aan arbeidskrachten vormt mogelijk een belemmering voor het economische herstel uit de coronacrisis. Daarvoor waarschuwen economen van ABN Amro in een maandrapport over de stand van de economie.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden