NS

Nog lang geen akkoord met vakbonden over bezuinigingen bij NS

Minder conducteurs per trein is een van de manieren waarop de NS-directie denkt te kunnen bezuinigen.  Beeld ANP
Minder conducteurs per trein is een van de manieren waarop de NS-directie denkt te kunnen bezuinigen.Beeld ANP

De NS moeten bezuinigen en dat zet de cao-onderhandelingen zwaar onder druk. Deze week begon een nieuwe ronde, nog zonder resultaat.

Er wordt weer gesproken, maar het schiet nog niet op met de onderhandelingen over een nieuwe cao voor de NS. ‘Een klap in het gezicht van de medewerkers’, zo kwalificeerde de ondernemingsraad het voorstel dat de NS-directie deze week op tafel legde. Precies dezelfde bewoordingen als vakbond FNV Spoor gebruikte voor de directieplannen waarover vanaf augustus gesproken was. Die gesprekken liepen ruim drie weken geleden volledig vast, toen een overweldigende meerderheid van de leden van FNV Spoor en spoorwegvakbond VVMC de directieplannen verwierp.

Die voorstellen van toen zijn van tafel, zei de NS-directie afgelopen woensdag bij het begin van een nieuwe onderhandelingsronde. Maar de bonden zijn sceptisch. “Wij hadden de indruk dat de NS bezig waren nogmaals die oude plannen uit te leggen”, zei Henri Janssen van FNV Spoor na die eerste onderhandelingsdag. Vrijdag spraken bonden en directie verder, en ook voor zaterdag zijn er gesprekken gepland.

Andere functies, andere standplaats, andere tijden

Over die nieuwe cao werd al in februari gesproken – tot de coronacrisis uitbrak. De NS gaan er nu van uit dat het aantal treinreizigers pas in 2025 op het oude niveau is en dat het bedrijf tot die tijd 4,7 miljard euro omzet misloopt. In elk geval tot halverwege 2021 wordt dat verlies vergoed door de overheid, althans 93 procent daarvan.

Maar hoe dan ook denken de NS de komende vier jaar 1,4 miljard te moeten bezuinigen. In juni maakte de NS-directie bekend dat er vóór 2025 2300 arbeidsplaatsen moeten verdwijnen. Dat kan, meldde ze, door onder meer veel kantoorwerk te digitaliseren en door minder conducteurs te laten meereizen en misschien zelfs geen boa’s meer.

Omdat er in diezelfde periode 2500 mensen met pensioen gaan, kunnen gedwongen ontslagen in het directieplan voorkomen worden. Daarom kregen de vakbonden een ‘werkgelegenheidspact’ voorgelegd met een baangarantie voor zittend personeel. De verdwijnende arbeidsplaatsen vallen niet een-op-een samen met de door pensioen vrijkomende plekken, dus eiste de directie wel dat zittend personeel bereid is in andere functies, op een andere standplaats en andere tijden te gaan werken.

Weinig beweging in de standpunten

Die flexibiliteitseis doet de bonden sterk denken aan voornemens die de directie toch al had en waar veel NS-medewerkers fel tegen zijn. “De NS denken kennelijk: never waste a good crisis”, zei Janssen van de FNV in de zomer al. Ook het feit dat NS’ers twee jaar lang geen loonsverhoging krijgen, ligt de bonden zwaar op de maag. “De rekening van de coronaverliezen wordt bij de medewerkers neergelegd”, stelde Janssen. “Dat is van de zotte.”

Sindsdien zit er weinig beweging in de standpunten over en weer. De gevolgen van de coronacrisis zijn ‘een bittere pil voor onze mensen’, schreef de NS-directie afgelopen woensdag aan de bonden. “NS is en blijft een mensenbedrijf”, voegde ze daaraan toe. “De realiteit is dat dit wel met minder collega’s gaat zijn.”

Daar kopen de vertegenwoordigers van het NS-personeel niets voor. Medewerkers hadden beloond moeten worden voor de prestaties van de NS van voor de coronacrisis, vinden zij. En ook voor het feit dat zij tijdens die crisis hun werk bleven doen. “Volgens NS is het niet zo dat er helemaal niets kan, maar de middelen zijn sterk beperkt”, meldde de VVMC woensdagavond aan haar leden. “Dat geeft niet veel hoop.”

Lees ook:

Blijvend minder druk in trein en bus? Onwaarschijnlijk. ‘Stevig bezuinigen lijkt me dus niet verstandig’

Goede kans dat de reizigers na de coronacrisis terugkomen in trein en bus. Dus nu stevig bezuinigen op het openbaar vervoer om de crisis te overleven? Niet verstandig, zegt hoogleraar Bert van Wee. Daarmee jaag je reizigers écht weg.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden