NieuwsHuur en armoede

Nibud: Zelfs de goedkopere sociale huurwoningen zijn voor veel mensen onbetaalbaar

Sociale huurwoningen in Rotterdam. Veel huurders komen nauwelijks rond. Beeld Arie Kievit
Sociale huurwoningen in Rotterdam. Veel huurders komen nauwelijks rond.Beeld Arie Kievit

Veel huurders komen elke maand geld tekort. Maar met een huurverlaging schieten ze niet veel op.

Mensen met een bijstandsuitkering kunnen vaak zelfs de goedkopere sociale huurwoningen niet betalen. Zelfs met alle toeslagen waarop ze recht hebben én als ze verstandig omgaan met geld én alleen het hoogstnoodzakelijke uitgeven, komt een deel van hen aan het eind van de maand geld tekort.

“Zeer zorgelijk”, zegt directeur Zeno Winkels van de Woonbond. Samen met de vereniging van woningcorporaties Aedes gaf de bond opdracht aan het Nibud om uit te zoeken hoe het huishoudboekje van huurders eruitziet. “Voor veel mensen met een laag inkomen is het elke maand weer puzzelen met te weinig stukjes”, luidt de conclusie van Nibud-directeur Arjan Vliegenthart.

Anderhalf jaar geleden bleek uit Nibud-onderzoek dat een kwart van alle huurders, 800.000 huishoudens, te krap zat. Sindsdien is een deel van hen er wel iets op vooruitgegaan, stellen de onderzoekers nu. Naar de omvang van de groepen die het risico lopen op geldgebrek is nu geen onderzoek gedaan. Maar die is volgens het Nibud nog steeds groot.

Geen geld voor huisdier of roken

Neem een stel in de bijstand met twee kinderen. Als zij een huis huren van 432 euro, de hoogste huur waarvoor het nog volledig huurtoeslag kan krijgen, komt het stel maand in, maand uit 9 euro tekort. In duurdere sociale huurwoningen loopt dat tekort al snel op, tot 160 euro. En een alleenstaande in de bijstand komt volgens de Nibud-sommen in de knel bij een huur vanaf zo’n 600 euro.

Maar het gaat niet alleen om mensen in de bijstand of net boven bijstandsniveau. Een stel met kinderen dat moet rondkomen met één keer modaal, komt meteen zwaar in geldnood als het er niet in slaagt een sociale huurwoning te vinden. Bij een huur net boven de sociale huurgrens komt het al 150 euro tekort.

In al die berekeningen gaat het Nibud uit van uitgaven die ‘niet of moeilijk vermijdbaar’ zijn. De kosten van bijvoorbeeld een speciaal dieet en ook die van een huisdier of van roken zijn niet meegerekend. De ruimte om de maandelijkse tekorten weg te werken – ook al is dat maar 9 euro – is dus heel klein.

Huurverlaging niet efficiënt

Het Nibud rekende ook een aantal maatregelen door die de positie van huurders kunnen verbeteren. Twee weken geleden besloot het kabinet, op herhaald aandringen van de Kamer, de huren te bevriezen. Maar zelfs een huurverlaging is volgens het Nibud niet erg efficiënt: het effect gaat grotendeels verloren, omdat dan tegelijkertijd ook de huurtoeslag omlaaggaat.

Ook aanpassingen op het gebied van de huurtoeslag, door sommige verkiezingsprogramma’s bepleit, werken hoogstens voor een deel. Deze week bleek trouwens uit de doorrekeningen van het Centraal Planbureau dat de VVD juist 900 miljoen euro wil bezuinigen op de huurtoeslag.

Veel beter is het om niet te proberen de uitgaven te drukken door te sleutelen aan huur of huurtoeslag, stelt het Nibud, maar om de inkomsten te verhogen. Dat kan het best door het minimumloon en de bijstand te verhogen.

Nieuw sociaal huurakkoord

Aedes en de Woonbond willen later dit jaar aan tafel om te praten over een nieuw sociaal huurakkoord, over het betaalbaar houden van woningen. Eind 2018 sloten zij al zo’n akkoord en dat willen zij na de verkiezingen vernieuwen. Het nieuwe kabinet schaft misschien de verhuurderheffing af, een belasting die de corporaties bijna 2 miljard per jaar kost, en dat zou de corporaties meer armslag geven om huurders tegemoet te komen.

“Maar het Nibud-rapport laat helder zien dat we het met alleen een gematigd huurbeleid niet redden”, zegt Aedes-voorzitter Martin van Rijn. “Er is daarnaast gericht beleid nodig om mensen met de laagste inkomens structureel te ondersteunen.”

Lees ook:

Ineens kon het wel, het bevriezen van de huren

Voor de zomer leek het bevriezen van de huren nog schier onmogelijk. Maar vier weken voor de verkiezingen lijkt ineens alles te kunnen om excessen op de woningmarkt aan te pakken.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden