SpaargeldNul procent

Nederlandse spaarpot groeit gigantisch, ondanks ontbreken van spaarrente

Beeld Studio Vonq

De spaarrentes dalen, maar de neiging om te sparen niet. Vorig jaar stortten consumenten zo'n twaalf miljard euro op hun spaarrekening. 

De gemiddelde Nederlander heeft een record aan spaartegoed op zijn bankrekening. Huishoudens hebben nu tezamen 368 miljard euro aan spaargeld op de bank staan. Dat is 13 miljard meer dan vorig jaar. Een stijging van 3,5 procent, schrijft De Nederlandsche Bank in een toelichting.

Om die stijging te realiseren, moesten consumenten heel wat meer geld op hun rekening storten dan, zeg, tien jaar geleden. Anders dan toen is er nu van spaarrente nauwelijks nog sprake. Die totale spaarpot van bijna 368 miljard (in 2018) bracht vorig jaar maar 1,2 miljard aan rente op. Wat betekent dat consumenten 12 van die 13 miljard aan extra spaargeld zelf hebben ingelegd vorig jaar.

Dat klinkt raar: méér sparen terwijl grootbanken de rente daarop een voor een naar 0 procent brengen. Drie weken geleden zette ABN Amro zijn rentetarief voor (bijna) iedereen op 0, vorige week kondigde ING een negatieve rente aan voor spaarders met meer dan een miljoen euro op de bank. Kleinere banken gingen die twee al voor, en waar de rente niet op 0 staat, is die vaak maar een paar honderdsten van een procent. Sparen loont minder dan ooit.

Huishoudens hebben spaardoelen

Toch weet DNB het toegenomen spaargedrag enigszins te verklaren. Zo zijn de netto-inkomens gestegen, zodat huishoudens makkelijker wat kunnen wegzetten. Verder leggen huishoudens zichzelf ‘spaardoelen’ op: voor iets waar in de toekomst geld voor nodig is, zoals een aanbetaling op een huis of het collegegeld voor een tweede studie. Bij een lage rente moet er dan harder worden gespaard. Dan is er nog de angst voor een tegenvallende economie. Uit voorzorg kunnen mensen dan iets achter de hand willen hebben, schrijft DNB.

De banken stellen zelf dat ze weinig kunnen doen aan die renteverlagingen. Zij hebben te maken met een negatieve rente bij hún bank. Als zij hun overtollige middelen willen stallen bij de Europese Centrale Bank, betalen ze daar 0,5 procent rente over. Dat lijkt voorlopig niet te veranderen. Ondertussen daalt de rente op de leningen die de commerciële banken zelf uitzetten ook, bijvoorbeeld die op hypotheken. Dat betekent: minder opbrengsten.

Banken betalen dus voor het stallen van hun geld en verdienen  minder op de hypotheken die ze uitzetten.

Negatieve spaarrente voor gewone klanten

Eerder zeiden ABN en ING die pijn niet te gaan doorberekenen aan de ‘gewone’ klant. Lees: de komende jaren geen negatieve spaarrente voor niet-vermogende huishoudens.

Toch zijn daarover zorgen. Minister Wopke Hoekstra (Financiën) beantwoordde daarover deze week Kamervragen van de SGP. Nee, schreef hij, hij heeft nog geen signalen dat gewone consumenten straks moeten betalen om te mogen sparen. Hij zou dat ook ‘zeer ongewenst’ vinden.

Mogelijk komt hij zelfs met wetgeving om dat te voorkomen, mocht dat ooit nodig zijn. Als minister is hij verantwoordelijk voor een stabiel en solide financieel systeem in Nederland, en een negatieve rente voor consumenten brengt dat in gevaar. DNB analyseerde al eerder: het is niet te voorspellen hoeveel mensen dan uit onvrede weglopen en hun bankrekening leeghalen.

Lees ook:

ABN AMRO zet spaarrente op nul, rijke spaarders moeten betalen

Spaarders krijgen bij ABN AMRO vanaf april geen rente meer over tegoeden op hun rekening. Klanten die meer dan 2,5 miljoen euro op de bank hebben staan, gaan dan zelfs 0,5 procent rente betalen.

Banken in het nauw door beleid van de Europese Centrale Bank

Banken maken moeilijker winst door beleid van de Europese Centrale Bank, toont nieuw onderzoek aan. Daarmee zou dat beleid weleens averechts kunnen werken.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden