Rondkomen

Nederlander steekt zich vooralsnog niet in de schulden en slaat spaarvarken nog niet kapot

Beeld ANP

Het gaat nog heel goed met de financiële situatie van Nederlanders, schrijft het CBS aan de hand van nieuwe cijfers over schulden en spaargeld.

Zich massaal in de schulden steken en spaargeld aanbreken, dat doen Nederlanders vooralsnog niet, corona of geen corona. Het Centraal Bureau voor Statistiek (CBS) constateert zelfs een áfname in het kapotslaan van spaarvarkens door consumenten, vergeleken met een jaar geleden. 

In april en mei van dit jaar zeiden drie op de honderd Nederlanders schulden te moeten maken. Negen op de honderd consumenten meldden dat ze op spaargeld zijn gaan interen. Tijdens dezelfde maanden van 2019 ging het wat schulden maken betreft om een precies even groot aandeel. Spaargeld werd toen zelfs door 11 procent van de consumenten aangebroken, meer dus dan de 9 procent in dit jaar. Het CBS geeft hier verder geen duiding aan.

Overheidssteun houdt een keer op

Duidelijk is dat de overheid na het uitbreken van de coronacrisis al snel met steunpakketten kwam waarmee ondernemers hun vaste lasten konden blijven betalen en hun personeel van loon konden blijven voorzien. Alle betrokken partijen noemden die maatregelen ruimhartig, van werkgevers tot werknemers en onafhankelijke economen.

Maar even duidelijk is dat die overheidssteun een keer zal ophouden. Verschillende toezichthouders, planbureaus en andere rekenmeesters voorzien dan ook een forse stijging van de werkloosheid. De Nederlandsche Bank raamt dat die werkloosheid volgend jaar piekt op 7,3 procent, tegen 2,9 procent afgelopen maart. Wie geen werk heeft, zal ook eerder gedwongen zijn aan zijn spaargeld te beginnen.

Dat maakt deze rapportage over de financiële situatie van de gemiddelde Nederlander misschien een van de voorlopig laatste goednieuwsberichten op dit vlak. Over de periode januari-mei zei 58 procent van de mensen dat hun huishouden geld overhield in die periode, en 24 procent dat zij precies uitkwamen aan het eind van de maand. Dat is een verbetering ten opzichte van de eerste vijf maanden van 2019.

Gezond de crisis in

Woensdag publiceerde het CBS ook haar jaarlijkse materiële welvaartsmonitor, met cijfers over koopkrachtontwikkeling en verschillen daarin tussen verschillende inkomensklassen. Die ontwikkelingen lopen vaak niet verder dan 2019, omdat het CBS bij het opmaken van die monitor afhankelijk is van gegevens van de Belastingdienst. Maar ze laten wel zien hoe gezond het land de crisis inging.

Vorig jaar had 12 procent van de bevolking moeite om rond te komen. Niet verrassend komt dat probleem het meest voor bij de laagste inkomensgroepen. Belangrijk is wel dat inkomen hier niet alles zegt. Er zitten relatief veel zelfstandigen in de laagste inkomensgroep en zij hebben volgens het CBS soms veel vermogen tot hun beschikking. Ondertussen zegt liefst 15 procent van de mensen in de hoogste inkomensgroep géén geld over te houden in 2019.

Groeien die twee kanten van de samenleving nog uit verder elkaar? Nee. De inkomensongelijkheid is de laatste jaren gelijk gebleven, de vermogensongelijkheid zelfs afgenomen. Dat laatste schrijft het CBS toe aan de hard gestegen huizenprijzen. Iedereen met een eigen huis zag zijn vermogen automatisch stijgen, waardoor de verschillen tussen arm en rijk wat meer rechtgetrokken worden.

Optimisten in de minderheid

Wat pessimisme betreft, waren de consumenten het coronavirus overigens al ver voorruit, zo laat een nieuwe grafiek van het consumentenvertrouwen zien. Tussen 2016 en 2018 kwamen de koopbereidheid en het vertrouwen in het economische klimaat op een tijdelijk hoogtepunt, na het diepe dal van de economische crisis die Nederland toen net achter de rug had. Maar sinds de zomer van 2018 zette de daling in. In het voorjaar van 2019 dook het consumentenvertrouwen onder de nullijn, wat betekent dat er vanaf dat moment meer pessimisten rondliepen dan optimisten.

Vergeleken met de huidige economische situatie was er toen natuurlijk veel minder aan de hand. De handelsoorlog tussen de Verenigde Staten en China en de ophanden zijnde brexit zorgden toen nog voor onzekerheid. Sinds corona is het consumentenvertrouwen fors verder afgenomen. Zo ook de koopbereidheid, al is de daling daarvan wel gestopt in mei.

Lees ook:

Als de overheidssteun opdroogt zit de boel pas echt in het slop

De nieuwste cijfers laten een historische krimp van de economie zien, maar er staat Nederland nog erger te wachten als de overheidssteun opdroogt.

Het ontluiken van de economie kan beginnen, maar er is eerst nog veel te repareren

De economie krijgt dit jaar een hardere knauw dan in de nasleep van de kredietcrisis in 2009, berekent De Nederlandsche Bank. Wel begint Nederland deze zomer al aan een voorzichtig herstel.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden