Detailhandel

Nederland in crisistijd: online winkelen, klussen, veel eten en een nieuwe keuken

Medewerkers van online supermarkt Picnic in het distributiecentrum. Online winkelen werd al steeds populairder maar nam in 2020 een hoge vlucht.  Beeld ANP
Medewerkers van online supermarkt Picnic in het distributiecentrum. Online winkelen werd al steeds populairder maar nam in 2020 een hoge vlucht.Beeld ANP

Bouwmarkten, meubelzaken, supermarkten en speciaalzaken hadden het in 2020 heel druk. Maar de shoptrend van het afgelopen jaar was online winkelen.  

Het nieuwe jaar begint met wat goed economisch nieuws. Ondanks, maar vaak ook dankzij, de coronacrisis beleefde de detailhandel in 2020 een goed jaar. Niet alle winkels floreerden, zeker niet, maar veel toch wel. Vooral de onlineverkopen stegen spectaculair.

Als er een trend was die door de coronacrisis verder werd versterkt, dan is het de trend om spullen aan te schaffen via internet. Als we de totale internetverkopen in 2015 op 100 zetten – nou ja; het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) deed dat – dan lagen ze in 2017 op 144, in 2018 op 170 en in 2019 op 199. Een verdubbeling in vier jaar tijd dus.

Afgelopen jaar ging het, zo turfde het CBS, nog veel harder. In het derde kwartaal kwam het getal uit op 263 en in november zelfs op 364. Dat kwam deels doordat in november nogal wat gewone winkels dicht waren en daar dus niet kon worden gewinkeld. Maar toch: nog even en alle online-aankopen tezamen zijn vier keer zo groot als in 2015. De groei was het sterkst bij de bedrijven die internet erbij doen, maar ook bij de postorderbedrijven en de webshops (zonder winkels in de straat) is die groei enorm.

Elektronica

Een goed jaar was het ook voor de winkels in witgoed en elektronica. De afgelopen jaren boerden die niet geweldig. Hun jaaromzetten lager nauwelijks hoger dan in 2015. Maar in 2020 wel. Er werd bijna het hele jaar door flink meer verkocht dan in 2019. Ook hier spande de maand november de kroon, met verkopen die een kwart hoger waren dan in november 2019.

Nog beter verging het, over het hele afgelopen jaar gemeten, de bouwmarkten, de doe-het-zelfwinkels en de meubelzaken. Nederland zat half maart nog niet in zijn eerste lockdown of Nederland sloeg massaal aan het klussen. Bij de bouwmarkten lag de omzet in april en mei meer dan 35 procent hoger dan in dezelfde twee maanden van 2019. Bijna net zulke goede zaken deden de doe-het-zelfzaken. Na mei vlakte de groei wat af, maar ook in de maanden erna zetten de doe-het-zelfwinkels elke maand een vijfde tot een kwart meer om dan in 2019. Bij de bouwmarkten was die groei bijna net zo groot. Meubels en keukens gingen in 2020 ook grif van de hand. In maart en april zagen zij hun omzet teruglopen, maar daarna konden zij flink aan de bak.

Spaarzin

De hoge uitgaven aan meubels, keukens en klusspullen lijken wat vreemd. Doorgaans houden consumenten in crisistijden de hand op de knip. Dat gebeurde afgelopen jaar ook, vooral in april en mei. Volgens gegevens van De Nederlandsche Bank stond er in november 20 miljard euro meer op Nederlandse spaarrekeningen dan een jaar eerder. Maar die extra uitgaven aan huis en haard hoeven niet strijdig te zijn met de spaarzin. Want aan veel zaken viel afgelopen jaar nauwelijks iets uit te geven: aan café- en restaurantbezoek bijvoorbeeld, aan de bioscoop, het museum, aan festivals en (vlieg)vakanties.

Supermarkten en speciaalzaken in voedingsmiddelen hadden in 2020, het zal geen verrassing zijn, veel aanloop. Heel druk was het tijdens de hamsterdagen in maart, vlak voor de lockdown inging, maar ook daarna werd er substantieel meer verkocht dan vorig jaar: over het hele jaar gemeten bijna 7 procent. Vooral voor de speciaalzaken was het een apart jaar, want hun gezamenlijke omzet was tussen 2015 en 2019 nog met 4,5 procent gedaald. Afgelopen november lag die voor het eerst weer boven het niveau van  2015.

En de winkels met (veel) minder aanloop? Dat waren vooral kledingzaken en de winkels met schoenen en lederwaren. Voor hen was 2020 een jaar met een hondsberoerde lente, een beroerd slot van het jaar en een zomer die er qua verkopen niet uitsprong.

Lees ook:

De economische achtbaan van 2020: de grootste crisis ooit, of valt het toch mee?

Het is crisis, jawel. Maar toch is er sprake van hoge koersen en weinig werklozen. Hoe kan dat? En blijft dat zo in 2021? 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden