Tuinbouw

Nederland blijft Europees kampioen groente en fruit

Tomaten plukken in een kas van Kwekerij Schenkeveld in De Lier.Beeld ANP

Hoewel de (weers)omstandigheden niet meezaten, groeide de export van Nederlands groente en fruit. Ook de import steeg. Maar protectionisme is een bedreiging.

Het was heet, het was droog en het was nat in 2019 en dan heerste er ook nog een tomatenziekte. Toch bracht de natuur de positie van tuinbouwland Nederland niet in gevaar. Sterker, de export van groente en fruit van Nederlandse bodem groeide met 4 procent naar een omzet van 11,9 miljard euro. De importwaarde van verse groenten en fruit steeg met 3 procent naar bijna 8 miljard euro. 

Dat blijkt uit ramingen over het afgelopen jaar die brancheorganisatie GroentenFruit Huis analyseerde op basis van gegevens van onder andere Eurostat. 

“Immuun voor de weersomstandigheden zijn we natuurlijk niet”, zegt Gert Mulder, directeur van GroentenFruit Huis. “Het hardfruit is bijvoorbeeld wel degelijk getroffen door het weer. Maar Nederland heeft een sterke positie op het gebied van logistiek, waardoor we beter dan wie ook in staat zijn om tekorten in de schappen van de supermarkt te voorkomen.”

Binnen 24 uur van pluk tot schap

Volgens Mulder is Nederland het enige land ter wereld dat in staat is om groente en fruit binnen 24 uur van ‘pluk tot schap’ te krijgen. Hij noemt Nederland een ‘draaischijf’ en alleskunner op het gebied van tuinbouw, wat de sterke exportpositie verklaart. “Technologie, transport, verpakkingen, genetica, oogsttechniek, zaad- en verwerkingsbedrijven; we zijn op ieder terrein Europees koploper. Jaarlijks gaat er alles bij elkaar 18 miljard euro in de sector om.”

Ongeveer 80 procent van de Nederlandse groente en fruit wordt verkocht aan het nabije buitenland. 90 procent van de afzet blijft in EU-landen. Veruit de belangrijkste handelspartner is Duitsland, waar afgelopen jaar voor 4,3 miljard euro aan groente en fruit naartoe werd getransporteerd. Het Verenigd Koninkrijk en België volgen op plaats twee en drie. 

De sterkste groei is te zien in de handel met Polen. De Nederlandse verkoopomzet richting dat land steeg met 18 procent. Het ging vooral om meer uien, tomaten en paprika’s. Ook Italianen (plus 12 procent), Denen (plus 7 procent) en Fransen (plus 6 procent) waren in 2019 dol op ons fruit, berekenden GroentenFruit Huis en Eurostat.

Opmerkelijk is de aanhoudend sterke opkomst van de zogenaamde verspakketten in de supermarkt met vers gesneden groente voor een ‘complete gemaksmaaltijd’. Die markt maakte in 2019 een sprong omhoog met bijna 40 procent.

Regionaal marktsentiment is een bedreiging voor de positie van Nederland

De hogere exportomzet is vooral toe te schrijven aan de populariteit van tomaten, uien, paprika’s, bananen, avocado’s en blauwe bessen. De grote vraag naar avocado komt doordat salades zo in trek zijn. Dat de tomaat met grote voorsprong de lijst aanvoert is opmerkelijk omdat deze groente onlangs ongewenst bezoek kreeg van een virus. Mulder: “Toch heeft de tomatenziekte een relatief kleine impact gehad.”

Al met al behoudt Nederland binnen Europa zijn vooraanstaande rol als in- en uitvoerland van groente en fruit. Van alle EU-landen is Nederland met een aandeel van 30 procent de belangrijkste importeur van fruit afkomstig van buiten de EU. Volgens Mulder ligt er wel een gevaar op de loer: protectionisme.

“De trend van ‘America first’, ‘Europe first’ en ander regionaal marktsentiment is een bedreiging voor de positie van Nederland. Wij zijn gebaat bij open internationale handel.”

Lees ook:

Hardnekkig virus bedreigt tomaten

Nederlandse telers maken zich zorgen over schade aan hun groenten. Besmette tomaten gaan uit de handel. Het virus verspreidt zich snel en is moeilijk te doden. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden