Arbeidsbeperkten

Na vijf jaar nog steeds geen cao voor beschut werk

Medewerkers van Makers Unite maken tassen uit zwemvesten die vluchtelingen gedragen hebben tijdens hun tocht naar Nederland. De organisatie is een sociale onderneming die lokale Amsterdammers en nieuwkomers bijeen brengt.Beeld ANP

Er is na vijf jaar nog steeds geen cao voor mensen die beschut werk doen. Vakbond FNV trekt aan de bel. 

Het werd in 2013 al in een sociaal akkoord afgesproken: met ingang van de Participatiewet in 2015 zou er ook een cao komen voor mensen die beschut werk doen. Dat zijn mensen met een beperking die niet aan de slag kunnen bij een regulier bedrijf, maar wel onder begeleiding aan de slag kunnen in een beschutte werkomgeving. Nu, vijf jaar later, hebben zij nog steeds geen cao. 

Daarmee heeft deze groep al vijf jaar lang geen recht op een fatsoenlijk salaris en een reiskostenvergoeding. Ze bouwen geen pensioen op en hebben minder recht op verlof. Ook krijgen ze geen eindejaarsuitkering en scholing. 

“De Participatiewet is mislukt”, zegt vicevoorzitter Kitty Jong van de FNV over de situatie. Zij presenteert vandaag aan staatssecretaris Tamara van Ark (VVD) een plan waarmee de vakbond denkt het tij te kunnen keren. Als het aan de vakbond ligt, komt er zo snel mogelijk een cao.

Rijksbudget ontoereikend

Maar de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) vindt het rijksbudget voor mensen met een arbeidsbeperking ontoereikend, aldus een woordvoerder. Daarom wil VNG zich al jaren niet aan een cao binden. 

In september vorig jaar hadden in totaal 3682 mensen een baan in een beschutte werkomgeving, blijkt uit  cijfers van het Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekeringen. Dat hadden er eind 2019 6000 moeten zijn volgens de doelstellingen van de overheid. Dat er niet genoeg beschut werk is komt doordat gemeenten moeite hebben die te regelen.

Vóór 2015 was het duidelijk: mensen met een arbeidsbeperking die niet aan de slag konden in een regulier bedrijf gingen aan het werk op een sociale werkplaats. Maar rechtse politieke partijen vonden de sociale werkplaatsen te duur en linkse partijen vonden het niet kunnen dat mensen er zo opgesloten en afgezonderd zaten van de samenleving. 

Het kabinet van VVD en PvdA besloot in 2013 het vraagstuk op te lossen via de Participatiewet. Met de invoering van deze wet in 2015 moest er een einde aan de sociale werkplaatsen komen. Wie vóór 2015 al in een sociale werkplaats werkte, mocht er blijven tot de pensioenleeftijd, maar er kwamen geen nieuwe medewerkers meer bij.

Het kabinet-Rutte II wilde voortaan ongeveer een derde van de mensen met een arbeidsbeperking een zogeheten beschutte werkplek geven, de rest kon onder begeleiding aan de slag bij een reguliere werkgever. Het werd aan gemeenten om voor beschut werk te zorgen. 

Begeleiding

In de beginjaren kreeg slechts een honderdtal mensen in het hele land beschut werk aangeboden: zo waren er eind 2016 in totaal 210 beschutte werkplekken in heel Nederland. Gemeenten die het aanboden, zo bleek, deden dat vaak gewoon op de oude sociale werkplaats. 

Daar doen arbeidsbeperkten beschut werk naast de mensen die er al vóór 2015 aan de slag waren en nog onder de oude Wet sociale werkvoorziening vallen. Zij hebben wel een cao.

Niet alleen wil de FNV dat er extra geld komt voor een cao, de vakbond rekende ook uit dat er extra overheidsinvesteringen nodig zijn om alle mensen met een arbeidsbeperking goed naar werk te begeleiden. Jong: “Gemiddeld gaat het om 2000 euro extra per persoon per jaar.”

Het ontbreken van een cao is volgens Jong niet alleen een probleem voor mensen op een beschutte werkplek, maar ook voor mensen met een beperking die door gemeenten zijn gedetacheerd bij een werkgever.

Lees ook: 

Het Banenplan voor mensen met een arbeidsbeperking: een succes of mislukking?

Lukt het nou wel of niet om mensen met een arbeidsbeperking aan het werk te helpen? Trouw zet de feiten op een rijtje.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden