Coronacrisis

Na een zomerperiode van economische groei krijgt de Nederlandse economie het weer lastig

Koning Willem-Alexander bezoekt in juni het bedrijf Nedschroef in Helmond, dat onder meer machines en gereedschappen maakt waarmee de auto-industrie staal vervormt.  Beeld ANP
Koning Willem-Alexander bezoekt in juni het bedrijf Nedschroef in Helmond, dat onder meer machines en gereedschappen maakt waarmee de auto-industrie staal vervormt.Beeld ANP

Na het zware voorjaar bracht de zomer herstel voor de Nederlandse industrie. Maar nu valt de buitenlandse vraag opnieuw terug.

Na een zomerperiode van economische groei krijgt de economie het lastig in het vierde kwartaal. Dat komt mede doordat de wereldhandel dreigt terug te vallen en het herstel van de Nederlandse industrie aan kracht verliest, blijkt uit een analyse van ABN Amro en een maandelijks onderzoek onder inkoopmanagers.

Tijdens de eerste coronagolf raakte de wereldhandel flink ontregeld door fabriekssluitingen in China. Ook in Europa gingen onder meer autofabrieken dicht en werd het transport tussen landen moeilijker. Tijdens de huidige tweede golf ligt dat anders. Omdat de internationale productieketens grotendeels intact blijven, zal de terugval minder groot zijn dan in het voorjaar.

Verder hebben bedrijven zich aangepast, de werkvloer is dankzij hygiënevoorschriften veiliger voor werknemers. Ook zullen overheden niet zo snel meer een hele industrie platleggen, verwacht ABN Amro, zoals Italië tijdens de eerste golf deed. De vraag naar Nederlandse uitvoerproducten blijft hierdoor beter op peil.

Export onder druk

Toch zetten de nieuwe coronamaatregelen in Europa de Nederlandse export onder druk, want de vraag loopt hoe dan ook terug. Dat China zo goed draait, als belangrijke afnemer van industriële producten uit Europa, biedt onvoldoende tegenwicht, zegt Albert Jan Swart, sectoreconoom industrie bij ABN Amro. “Het lijkt onwaarschijnlijk dat het herstel van de industrie de komende maanden doorzet.”

Groei of krimp: in de Nederlandse industrie hangt het er momenteel om. Inkoopmanagers zien de bedrijvigheid nog altijd licht toenemen. Heel licht, want de inkoopmanagersindex over oktober staat met 50,4 net boven de ‘neutrale’ stand van 50. Een nuancering daarbij: de Nederlandse Vereniging voor Inkoopmanagement (Nevi) nam de 350 bedrijfsenquêtes af voordat Duitsland en Frankrijk vorige week hun locksdowns aankondigden.

De vooruitzichten zijn niet zo goed. Brancheorganisatie FME zegt dat 46 procent van de bedrijven in de technologische industrie ook volgend jaar minder omzet verwacht te maken dan voor de coronacrisis. Van de 600 ondervraagde directeuren vreest 23 procent binnen 12 maanden in geldnood te komen.

Kwetsbaarheden

Meer dan achthonderdduizend Nederlanders werken in de industrie, als lab-onderzoeker, productieleider of medewerker aan de lopende band. Al die bedrijven samen zijn goed voor 12 procent van het nationaal inkomen, schreef staatssecretaris Mona Keijzer van economische zaken vrijdag aan de Tweede Kamer. Nederland moet de industrie versterken om concurrerend te blijven en omdat te grote afhankelijkheid van het buitenland voor kwetsbaarheden zorgt, concludeert de minister na studies van TNO en KPMG.

“Het is goed dat het kabinet inziet hoe belangrijk de industrie is voor het toekomstig verdienvermogen van Nederland”, reageert FME-voorzitter Ineke Dezentjé Hamming-Bluemink. “Maar van een visie kun je niet eten. Wat we nu nodig hebben zijn concrete plannen om de industrie te versterken, en niet alleen tijdens deze crisis.”

De economische schade van eerder dit jaar begint door te werken. Uitstel van bedrijfsinvesteringen, toename van faillissementen, inkomensonzekerheid en werkloosheid hinderen de economie. Het vierde kwartaal zal uitkomen op een krimp van 1,3 procent, denkt ABN Amro.

De ontslagen zullen de komende maanden toenemen in het midden- en kleinbedrijf. Grote bedrijven hebben al reorganisaties aangekondigd die het werkloosheidscijfer volgend jaar zullen opstuwen. Over de geleidelijke ontwikkelingen op de arbeidsmarkt zegt de bank: “We verwachten geen wervelwind, maar wel langzaam opstapelende onweerswolken”.

Lees ook:

November wordt een slechte maand, zegt de ECB

Of de economie in het laatste kwartaal krimpt, hangt af van het succes van de coronamaatregelen, zegt Christine Lagarde.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden