Compensatie

Na de lockdown moet winkelpersoneel soms maanden overwerken

Afgelopen januari maakte de Duitse parfumerieketen Douglas bekend rond de 500 van zijn circa 2400 winkels in Europa te willen sluiten. Over de zogeheten 'min-uren’ tijdens de lockdown laat Douglas nu weten zich aan de cao-afspraken te houden. Beeld ANP
Afgelopen januari maakte de Duitse parfumerieketen Douglas bekend rond de 500 van zijn circa 2400 winkels in Europa te willen sluiten. Over de zogeheten 'min-uren’ tijdens de lockdown laat Douglas nu weten zich aan de cao-afspraken te houden.Beeld ANP

Werknemers van een behoorlijk aantal grote winkelketens moeten de komende tijd ongewild extra werken. Dit om uren te compenseren die ze vanwege de lockdown niet hebben kunnen maken. Onrechtvaardig, vindt vakbond FNV.

Stel, je hebt een parttime contract voor twintig uur per week bij een grote winkelketen. Omdat er vanwege de lockdown geen werk was, ben je de afgelopen maanden buiten je schuld thuis komen te zitten. Dan is de kans aanwezig dat je deze zomer, als de meeste lockdown-ellende hopelijk voorbij is, structureel moet overwerken. Een flink aantal grote en kleine winkelketens werkt vanwege wisselende roosters namelijk met ‘min-uren’: uren die in de ene week niet gewerkt zijn, kunnen in een volgende week worden ingehaald. Of andersom.

Nu door de lockdown een stuwmeer aan min-uren is ontstaan, willen sommige winkelketens dat hun werknemers de niet-gewerkte uren gaan inhalen. Dat is tegen het zere been van vakbond FNV. “Natuurlijk hebben veel winkels het moeilijk”, erkent vakbondsbestuurder Linda Vermeulen. “Maar ze hebben ook via de NOW-regeling overheidssteun kunnen aanvragen om de salarissen van werknemers door te betalen. Wat er nu gebeurt, is dat de rekening alsnog bij werknemers komt te liggen.”

Werknemers in de knel

Onrechtvaardig, stelt Vermeulen. “Werknemers hebben er zelf niet voor gekozen om thuis te zitten. Nu worden ze wel structureel gedwongen om meer uren te maken. Maar veel mensen werken parttime of hebben er nog een baan naast. Die komen in de knel als ze bijvoorbeeld maandenlang zes uur extra moeten maken.” Nog zuurder wordt het als een werknemer met een fors saldo aan min-uren vertrekt of met pensioen gaat. “We krijgen ook verhalen dat mensen die niet-gewerkte uren moeten terugbetalen, waardoor het laatste salaris honderden euro's lager uitvalt.”

De laatste weken neemt het aantal melding van problemen met min-uren verder toe, zegt Vermeulen. Daarbij springt bijvoorbeeld parfumerieketen Douglas in het oog. Een wat atypisch voorbeeld, want het bedrijf vroeg geen NOW aan. “We hebben zelfs nog een kleine bonus gekregen omdat het met de online verkoop zo goed ging”, blikt een verkoper terug.

Dat voordeeltje valt voor hem echter in het niet bij de frustratie over het huidige personeelsbeleid. Douglas zou de jaarlijkse balans van het aantal min-uren eigenlijk op 31 maart opmaken, legt hij uit. Dat wil normaal gesproken zeggen: wie extra uren gewerkt heeft, krijgt die uitbetaald. En staan er min-uren, dan worden die kwijtgescholden en gaat het saldo weer naar nul. “Maar nu hebben we te maken met enorme onduidelijkheid. In het systeem waarin de uren worden geregistreerd, lijkt het alsof de min-uren van het verlofsaldo – de vakantie-uren dus – zijn afgehaald. We vragen al weken om duidelijkheid, maar die komt er niet.”

‘Douglas negeert cao-afspraken’

Wat daarbij voor het vertrouwen niet helpt: bij de FNV zijn diverse klachten binnengekomen dat Douglas aan werknemers vraagt om verlofuren in te leveren. “In de cao staan duidelijke afspraken: die negeert Douglas gewoon”, aldus de verkoper. “We hebben als werknemers ook rechten: we leven niet meer in 1900.” Hij overweegt een andere baan te zoeken. “Jammer, want ik werk er graag. Maar het salaris voor verkopers is al niet hoog. En we worden op deze manier gewoon voor het blok gezet.”

Douglas reageert op vragen over de kwestie met een vrij algemeen statement. ‘Vanuit Douglas hebben wij onze medewerkers over de ontstane situatie met betrekking tot de min-uren en het vakantiesaldo in het systeem geïnformeerd en heeft het management samen met medewerkers naar een individuele oplossing gezocht voor de min-uren. Wij volgen uiteraard de geldende cao en de sociale partners, die wij specifiek hiervoor om een advies hebben gevraagd.’

Kamervragen

De PvdA stelde onlangs al Kamervragen over min-uren. “Bedrijven krijgen nota bene NOW om de salarissen door te kunnen betalen”, benadrukt Kamerlid Gijs van Dijk. “Dan is het onbestaanbaar dat winkelketens alsnog mensen al die uren laten inhalen, of zelfs korten als iemand net nu met pensioen gaat.”

Van Dijk vond echter geen gewillig oor bij minister Wouter Koolmees (sociale zaken). Zolang bedrijven zich aan de cao houden, kan hij daar niet in treden, benadrukt hij. En achteraf extra voorwaarden stellen aan de NOW, is volgens Koolmees ook niet mogelijk. “In de NOW zijn geen voorwaarden opgenomen over niet-gewerkte uren. Het is niet mogelijk en niet wenselijk om de regeling op dit punt met terugwerkende kracht aan te scherpen.”

De volledige naam van de Douglas-verkoper is bij de redactie bekend.

Lees ook:

Kabinet wil graag versoepelen, maar de coronacijfers laten het nog niet toe

De coronabesmettingscijfers blijven verontrustend hoog. Voor het kabinet betekent dit dat forse versoepelingen de komende weken nog niet mogelijk zijn.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden