Burmese arbeiders in rijstvelden vlakbij Naypyitaw, Myanmar. Een groot deel van de bevolking van Myanmar is afhankelijk van de rijstindustrie.

Myanmar

Na de coup dreigt Myanmar opnieuw een pariastaat te worden

Burmese arbeiders in rijstvelden vlakbij Naypyitaw, Myanmar. Een groot deel van de bevolking van Myanmar is afhankelijk van de rijstindustrie.Beeld EPA

Myanmar zag de afgelopen jaren meer kledingfabrieken komen en meer toeristen. Nu dreigt het land opnieuw een pariastaat te worden, die investeerders en toeristen zullen mijden.

De militaire coup die vorige week maandag in het straatarme Myanmar plaatsvond, zorgt voor grote onzekerheid. “Gelukkig zijn de Myanmarezen veerkrachtig en hebben ze doorzettingsvermogen”, zegt Edwin Briels. De Nederlandse directeur van het reisbureau Exploration Travel woont al bijna twintig jaar in Myanmar en kent de bevolking goed. “De mensen hier zijn erg geduldig, ze weten hoe ze zuinig moeten leven.”

Vooral dat laatste is een belangrijke vaardigheid, want men is er niet alleen bang voor een vroegtijdig einde van de nog jonge en fragiele democratie. Ook wordt gevreesd dat een terugkeer naar militair bestuur grote economische gevolgen kan hebben.

Myanmar ontpopte zich vijf tot acht jaar geleden als een van de belangrijkste groeilanden in Zuidoost-Azië. Het land werd geprezen vanwege de geografische ligging tussen ­India, China en de Baai van Bengalen, de deels ongerepte rijkdom aan grondstoffen en de jonge bevolking. Het aantal buitenlandse investeringen groeide in rap tempo, het land maakte een technologische inhaalslag en aan de rand van de grootste stad Yangon openden honderden schoenen- en kledingfabrieken hun deuren.

Investeringen onder druk

Maar de coup, waar in het hele land fel tegen wordt gedemonstreerd, zet investeringen onder druk. De Thaise vastgoedontwikkelaar Amata legde een dag na de coup al een groot project nabij Yangon aan banden. De ­Japanse bierbrouwer Kirin stapte uit een joint-venture met een Myan­marees bedrijf dat deels in handen is van het Myanmarese leger en ook de Singaporese investeerder Lim Kaling vertrok, omdat de recente ontwikkelingen in Myanmar hem ‘grote zorgen’ baren.

Enkele jaren geleden raakte Myanmar al veel van zijn glans kwijt als gevolg van de brute vervolging van de Rohingya-moslims. Ook was er teleurstelling onder buitenlandse investeerders over de trage voortgang van economische hervormingen. Veel onder­nemingen stelden daarom destijds hun intrede in Myanmar uit. Het Internationaal Monetair Fonds (IMF) waarschuwde toen al dat Myanmar, na enkele jaren van sterke groei, het momentum dreigde te verliezen.

In de week na de coup zijn het vooral de bedrijven die direct zakendoen met het leger, die zichzelf nu ­afvragen of ze nog wel in het land ­willen zijn, aldus Simon Tay, de voorzitter van de Singaporese denktank Singapore Institute of International Affairs. “Andere bedrijven hebben nog wel wat speelruimte om te kijken hoe de situatie zich ontvouwt.”

Onzekerheid

Volgens Tay spelen buitenlandse investeringen een enorme rol in ­Myanmars groeistrategie. Die staan duidelijk onder druk. “Investeerders houden niet van onzekerheid. Als de situatie nog onvoorspelbaarder wordt, gaat dat investeringen aantasten.”

De coronapandemie duwde Myanmar vorig jaar al in een economisch dal. De economische groei zakte van 6,3 procent in 2019 naar 0,5 procent in 2020. De over de hele wereld ingestelde lockdowns raakten het land hard. ­Kledingfabrieken zagen orders wegvallen en tienduizen­den mensen kwamen op straat te staan. Het toerisme, een sector die de afgelopen tien jaar volop profiteerde van Myanmars openheid naar de rest van de wereld, kwam grotendeels tot stilstand.

“Wij proberen het verlies te beperken”, vertelt Edwin Briels vanuit Yangon. Zijn reisbureau heeft vijftien mensen in dienst. “Covid-19 heeft al veel voor ons verpest. Het is nu ­afwachten hoe de coup verder verloopt.”

Onder de armoedegrens

Veel Myanmarezen zitten echter al aan de grond. Een vorig jaar door het International Food Policy Research Institute (FPRI) uitgevoerd ­onderzoek onder tweeduizend huishoudens toonde aan dat de corona­crisis een fors deel van de bevolking terug de armoede in heeft geduwd. In januari zei 16 procent van de ondervraagden onder de armoedegrens te zitten. In oktober was dat al 62 procent, aldus FPRI.

Briels blijft ondanks alles nog positief. Hij haalt hoop uit het grote ­publieke verzet tegen de militaire coup. “Deze staatsgreep is nog niet voorbij. Ik hoop dat iemand van de ­militairen zegt: ‘dit kan niet’ en dat de coup dan alsnog faalt. Dat zou het ­beste zijn voor het land.”

Lees ook:

Nieuwe protesten in Myanmar ondanks waarschuwingen van het leger

Veel demonstranten hebben zich dinsdag ondanks waarschuwingen van het leger op straat verzameld in Yangon, de grootste stad van Myanmar. Het leger had maandag met “actie” gedreigd, in het geval dat inwoners van Myanmar in grote groepen bijeen zouden blijven komen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden