Stikstofcrisis

Na de boeren trekken nu de bouwers naar het Malieveld

Een leeg Malieveld na het vertrek van de protesterende boeren na de protestdag tegen de stikstofaanpak van de overheid. Beeld ANP

Ook de bouwers vinden het tijd om in actie te komen, in navolging van de boeren trekken ook zij op woensdag 30 oktober naar het Malieveld. De bouwers vrezen voor hun voortbestaan als Den Haag niet duidelijk kiest in de problematiek rond stikstof en Pfas.

Bouwbedrijven in Nederland raken al op korte termijn in grote problemen vanwege onder meer de stikstofproblematiek. Brancheverenigingen voorzien zelfs een grotere impact dan de economische crisis van een decennium geleden. Bedrijven nemen noodmaatregelen en willen volgende week actievoeren.

“Het water staat ons al aan de lippen. En er gebeurt maar niets”, zegt Arnold Tuytel. Hij een van de initiatiefnemers van het protest dat de bouwsector voor 30 oktober organiseert vanwege de stikstof- en de zogeheten Pfas-problematiek. “Als ik even voor mezelf spreek: een aantal van mijn wagens staat stil, omdat er te weinig werk is. En ik zit eraan te denken om sommige contracten niet te verlengen.” Komt de politiek niet nu in actie, zegt Tuytel, dan is het met een aantal weken over voor heel wat bedrijven.

Twee weken terug zaten zeven brancheorganisaties met staatssecretaris Stientje van Veldhoven van infrastructuur en waterstaat om de tafel. De pijplijn raakt leeg, drukten ze de staatssecretaris op het hart. Honderden projecten in de woningbouw, de wegenbouw en in de baggersector staan stil. Sommige vergunde projecten worden ‘on hold’ gezet. Soms omdat de grond waarop de werkzaamheden plaatsvinden mogelijk Pfas bevat – een verzameling van zo’n zesduizend chemische stoffen die moeilijk afbreekbaar zijn. De grond mag daarom niet of nauwelijks worden verplaatst. Daarnaast zijn provincies en gemeenten nog altijd huiverig met het verstrekken van vergunningen aan projecten waarbij mogelijk stikstof vrijkomt.

‘Als wij mensen thuis hebben zitten omdat er geen werk is, krijgen we daar niet voor betaald’

Van Veldhoven beloofde op zoek te gaan naar werkbare alternatieven aangaande Pfas. En het ministerie van landbouw broedt al maanden op een structurele oplossing voor de stikstofcrisis. Onderwijl zit Tuytel zichzelf op te vreten. Het duurt hem veel te lang. De agrariërs die zich de afgelopen weken lieten horen op het Malieveld krijgen nog melkgeld. “Maar als wij mensen thuis hebben zitten omdat er geen werk is, krijgen we daar niet voor betaald.”

Het Economisch Instituut voor de Bouw heeft nog geen harde cijfers, maar volgens directeur Taco van Hoek is er serieus wat aan de hand. “Deze kwestie is zeker niet verwaarloosbaar.” Na een enquête repte Bouwend Nederland, de grootste brancheorganisatie, van 27.000 banen in de woningbouw die nu op het spel staan. Dan is er 4,4 miljard euro omzet die bouwbedrijven mogelijk mislopen. De bouw van 24.000 woningen staat op de tocht.

Cijfers zijn er ook van de branchevereniging voor bedrijven die graafwerkzaamheden uitvoeren voor bouwbedrijven, hoveniers en baggeraars. Het aantal mogelijke ontslagen hier: 6000, nog dit jaar. Het percentage bedrijven dat op omvallen staat: 25 tot 30 procent houdt het nog net een maand uit.

Is het crisis of gewoon moord-en-brandgeroep van een goed lobbyende sector? Riek Siertsema, voorzitter van de Aannemersfederatie Nederland, moet lachen om de vraag. “Nee, goede lobby is het zeker niet”, zegt ze. Dat is volgens de voorzitter te merken aan de actiebereidheid bij haar achterban. Een dagje actievoeren? “Meestal is het antwoord op dat voorstel: ‘Ik dacht het niet, dat is een dagje productie draaien’.”

Aannemers maken arbeids­pools om werknemers aan het werk te houden

Met het woord crisis is de sector nog terughoudend, maar hier en daar valt het wel. “Ik houd mijn hart vast”, zegt Siertsema. Nu al hoort ze dat aannemers arbeids­pools maken om werknemers aan het werk te houden. “Heeft het ene bedrijf even geen werk, dan kan de pool bij een ander aan de slag”, legt Siertsema uit. 

Een woordvoerder van Bouwend Nederland zegt dat het ‘neigt naar een crisis’. Misschien nog wel groter dan de economische crisis die de bouw een paar jaar terug voor de kiezen kreeg. Die kostte de sector 200.000 banen. In de afgelopen goede jaren er weer zo’n 80.000 banen bij.

Welke projecten te lijden hebben onder de stikstof- en Pfas-problematiek zeggen veel brancheorganisaties niet. Komt dat naar buiten, zeggen ze, dan bestaat de kans dat leveranciers en klanten vertrekken.

Lees ook:
Door Pfas staan honderden bedrijven op omvallen

Pfas, een verzameling van chemische stoffen, legt op grote schaal bedrijven stil; baggeraars, grondverkopers, hoveniers en ook de bouw- en transportsector hebben een groot probleem

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden