Onvrede

Na boeren dreigen nu ook vakbonden met acties. Ligt er nog wel wat in de schappen met de feestdagen?

Winkelend publiek bij een Albert Heijn in Rotterdam op Eerste Kerstdag. Beeld ANP

Ligt er nog wel wat in de schappen met de feestdagen? Die vraagt rijst nu naast boeren ook het supermarktpersoneel dreigt met acties. Zij willen meer loon.

Het luxueuze kerstgevoel dat supermarkten dezer dagen oproepen in hun commercials staat ineens van twee kanten onder druk. Naast de boeren die meer respect eisen, dreigt nu ook hun eigen personeel met acties tijdens de feestdagen. In een ultimatum geeft vakbond CNV Vakmensen de supermarktbranche tot 18 december om op haar looneis in te gaan. “Als de boeren niet voor lege vakken zorgen, dan wij wel”, zegt CNV-bestuurder en onderhandelaar Jacqueline Twerda.

Het CNV eist een loonsverhoging van 2,5 procent voor de ongeveer 140.000 vakkenvullers, managers en al het andere personeel ‘dat in de supermarkt rondloopt’. Afgelopen april liep de vorige collectieve arbeidsovereenkomst af. Werkgevers gingen na maanden onderhandelen wel in op de gevraagde 2,5 procent, maar dan niet met terugwerkende kracht. En als een looneis pas halverwege de looptijd van een eenjarige cao ingaat, komt het maandelijks gemiddelde over het hele jaar lager uit. In dit geval zou de verhoging netto neerkomen op 0,88 procent per maand tussen april 2019 en april 2020.

Daarmee ging de CNV-achterban niet akkoord. Er moest een eenmalige uitkering bij om te compenseren voor de misgelopen maanden in 2019, stelde de vakbond. Daar wilden de werkgevers dan weer niet.

Sindsdien is er volgens Twerda niets meer dan informeel overleg geweest. “We zouden 27 november formeel verder praten, maar werkgevers zegden die afspraak twee uur van te voren af. Met als reden dat ze het onderling niet eens waren. Dat is niet mijn probleem.” 

De vakbond is het getalm zat

Een nieuwe afspraak plannen komt er volgens Twerda maar niet van. Ze is dat getalm zat, werknemers voelen zich aan het lijntje gehouden. “En dan zien ze wel die peperdure reclames op tv. Die zoete onzin is voor de werknemers zuur, omdat een kleine verhoging voor henzelf blijkbaar te veel gevraagd is”, zegt Twerda. Een looneis van 2,5 procent is volgens haar heel billijk. In elk geval is het minder dan de gemiddelde loonstijging op dit moment, die dichter bij de 3 procent zit. 

Over mogelijke acties heeft Twerda nauw contact met vakbond FNV, die achter haar ultimatum aan de supermarkten staat. Concreet valt te denken aan distributiewagens die expres langzaam gaan rijden, vakkenvullers en magazijnmedewerkers die het bewust ‘heel rustig aan doen’ voor de feestdagen. “Zodat die mooie producten uit de reclames niet in de vakken belanden.” En dan moet de druk vooral van het vaste personeel komen. “Een vijftienjarige vakkenvuller gaat niet zomaar zijn werk neerleggen als een vakbond dat vraagt. Maar de managers en magazijnwerkers, het personeel aan de achterkant, die zijn het echt zat en actiebereid.”

De werkgevers beraden zich op het ultimatum, zegt woordvoerder Hans Verweij namens het Vakcentrum voor zelfstandige retailondernemers. “Wij hebben te maken met een heel diverse achterban, en de afspraken in de nieuwe cao moeten voor hen allemaal haalbaar zijn.” Voor de grote supermarkten, maar ook voor de kleinere franchisenemers. “En ook de kaas- en delicatessenzaak op de hoek valt onder arbeidsovereenkomst.” Meer kan hij er nu niet over kwijt.

Ondertussen stapten de supermarkten, verenigd in brancheorganisatie Centraal Bureau voor Levensmiddelen (CBL), donderdag naar de rechter om mogelijke acties van boeren onmogelijk te maken. De agrariërs willen het land naar eigen zeggen laten voelen dat zij de kurk zijn waar de voedselvoorziening op drijft. Van de supermarkten eisen de boeren, verenigd in onder meer actiegroep Farmers Defence Force, ‘een eerlijke vergoeding’ voor hun producten. Concrete plannen zijn tot nog toe onduidelijk. Twerda van het CNV denkt dat vakbondsacties meer kans maken om stand te houden voor de rechter dan die van de boeren.

Lees ook:

De supermarkt van de toekomst: geen kassa’s, wel camera’s

Albert Heijn introduceert de kassaloze supermarkt. Producten worden niet meer gescand door caissières of via een zelfscan, maar door camera’s en bewegingssensoren.

FNV verliest zaak van Picnic na juridisch gestuntel

FNV delft het onderspit in de strijd tegen Picnic. De Amsterdamse kantonrechter stelt de onlinewinkel grotendeels in het gelijk.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden