Terrorismefinanciering

Mogelijke betalingen aan IS, corruptie en fraude door telecomgigant Ericsson in Irak

null Beeld Sjoerd van Leeuwen
Beeld Sjoerd van Leeuwen

KPN heeft om opheldering gevraagd bij de Zweedse telecomgigant Ericsson over mogelijke terrorismefinanciering.

Dirk Waterval

Ericsson, het Zweedse bedrijf dat in Nederland aan meerdere providers technologie levert voor het snelle 5G-internet, heeft mogelijk steekpenningen betaald aan Islamitische Staat (IS) in Irak. Ook maakte Ericssonpersoneel zich tussen 2011 en 2019 schuldig aan corruptie, fraude en omkoping in dat land.

Dat blijkt uit een intern onderzoek dat de Zweedse telecomgigant zelf heeft laten uitvoeren, maar jarenlang geheim hield. Het rapport is nu via een klokkenluider gelekt naar het Internationaal Consortium van Onderzoeksjournalisten (ICIJ), waar deze krant bij is aangesloten.

Ericsson is op dit moment een van de weinige grote bedrijven bij wie westerse landen kunnen aankloppen voor 5G-technologie. Op zich kan dat ook bij Nokia, maar dat kampt al enkele jaren met tegenslagen en een wereldwijd steeds kleiner wordend marktaandeel.

Vrees voor spionage

De grote concurrent van Ericsson en Nokia is het Chinese Huawei, maar dat is in veel landen uitgesloten van het kernnetwerk van providers; in de VS, Australië en ook in Nederland. Dat is met name uit vrees voor spionage door Chinese inlichtingendiensten.

Telecombedrijven als KPN en VodafoneZiggo leunen daarom voor de meest kritieke onderdelen van hun netwerk op Ericsson. Bij de Zweden speelt de vrees voor spionage immers niet.

Wel blijkt nu dat Ericsson de afgelopen jaren heel ver ging in Irak om zijn marktaandeel te vergroten. Zelfs toen enkele onderaannemers van het bedrijf in 2014 waren ontvoerd door militieleden van IS wilden lokale Ericsson-managers niets weten van het tijdelijk opschorten van de werkzaamheden, zo staat in het interne rapport.

Corruptie, fraude en ontvoeringen: om in Irak zaken te mogen doen, ging Ericsson heel ver

Een gijzeling van een onderaannemer, mogelijke terrorismefinanciering en wijdverbreide corruptie: telecomgigant Ericsson, ook actief in Nederland, heeft heel wat uit te leggen over haar tijd in Irak.

Route door IS-gebied

Ook betaalde Ericsson een plaatselijk vervoersbedrijf geregeld uitzonderlijk veel geld om zijn apparatuur snel door delen van Irak te laten vervoeren. Het vervoersbedrijf koos zijn route door IS-gebied.

Dat scheelde tijd, maar de interne onderzoekers ‘kunnen niet uitsluiten’ dat een deel van het geld dat het vervoersbedrijf meekreeg in de zakken belandde van militieleden die actief waren in het IS-gebied. KPN heeft hierover inmiddels om opheldering gevraagd bij Ericsson, laat het bedrijf weten.

Verder staan er talloze voorbeelden van omkoping in het rapport. Denk daarbij onder meer aan de half miljoen dollar die de topman van een lokale telecomprovider persoonlijk kreeg betaald toen zijn bedrijf een contract aanging met Ericsson, zoals blijkt uit getuigenissen in het onderzoek. Dat gebeurde middels een valse factuur.

Schikking wegens fraude en corruptie

Het is nu de vraag of het uitgelekte onderzoek iets gaat betekenen voor de deal die Ericsson eerder met het Amerikaanse ministerie van justitie heeft gesloten. In december 2019 schikte het daarmee voor ruim 1 miljard dollar, wegens fraude en corruptie in onder meer China, Indonesië en Vietnam.

Onderdeel van die schikking was dat Ericsson het Amerikaanse ministerie constant op de hoogte zou houden van nieuwe ontdekkingen binnen het bedrijf. De Amerikaanse autoriteiten wilden niet reageren op de vraag of zij door Ericsson zijn geïnformeerd over de bevindingen uit Irak.

Tussen de gelekte documenten zit ook een lijst van dertien andere landen waar Ericsson-personeel over de schreef lijkt te zijn gegaan met fraude, corruptie of omkoping om contracten binnen te slepen. De lijst beschrijft interne onderzoeken van Ericsson in onder meer Spanje, Portugal, Zuid-Afrika en de Verenigde Staten. Deze landen vielen niet onder de schikking met de VS.

Ericsson gaat niet direct in op vragen over de gebeurtenissen in Irak. Wel stelt het dat het niet zeker is of betalingen daadwerkelijk bij IS terecht zijn gekomen, of dat Ericsson-medewerkers direct bij die betalingen betrokken waren. Ook zegt het bedrijf sinds 2019 enkele personeelsleden te hebben ontslagen, en dat het afscheid heeft genomen van tussenpersonen en onderaannemers die mogelijk bij fraude betrokken waren.

Lees ook:

Amerikaanse telecombedrijven stellen uitrol van 5G uit; de luchtvaart vreest storingen

Amerikaanse telecombedrijven stellen de uitrol van het snelle mobiele netwerk uit, onder druk van de overheid.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden