Energieleveranciers

Misleidende energieverkopers richten zich op kwetsbare slachtoffers, ‘boeven’ zijn nauwelijks te vervolgen

null Beeld ANP
Beeld ANP

Handenwringend ziet de ACM hoe energieverkopers op slinkse wijze burgers misleiden om over te stappen van leverancier. Ertegen optreden lukt nauwelijks. Ook energieleveranciers treft blaam.

Met gefronste wenkbrauwen leest Bea Zoer uit Geldrop vorige maand een e-mail. ‘Welkom bij Essent’, staat er. Ze opent een volgende mail; deze is van haar huidige energieleverancier Vandebron. Zoer ontvangt de eindafrekening en betaalt een boete, leest ze, omdat ze haar contract al binnen een halfjaar opzegt, vanwege haar verhuizing naar Essent.

Nee, ze heeft geen handtekening gezet voor deze energieswitch. Sterker, Zoer is helemaal niet op zoek naar een nieuwe leverancier. Wél is ze kort daarvoor gebeld door een verkoper, die haar namens Essent een mooie korting op de energierekening voorspiegelt. Zoer wimpelt het voorstel af, maar gaat akkoord met zijn laatste stuiptrekking: ze ontvangt de aanbieding schriftelijk, zodat ze er later nog eens rustig naar kan kijken.

In werkelijkheid zet de verkoper de overstap alvast in gang. Zoer heeft veertien dagen de tijd om de deal terug te draaien. Of deze handelwijze rechtsgeldig is? Nee, maar de overstap gaat gewoon door als Zoer hem niet herroept. Ze is slachtoffer van misleiding. En ze is niet de enige. Jaarlijks trappen honderden burgers in dit soort valstrikken van gewiekste energieverkopers, ziet de waakhond Autoriteit Consument & Markt (ACM).

Niet-bestaande kortingen

Tussenpersonen van energieleveranciers, ook wel intermediairs genoemd, verleiden burgers over te stappen met niet-bestaande kortingen of onrealistisch lage kosten voor energieverbruik. Of ze halen de trukendoos helemaal open en maken zelfs een overstap rond zonder handtekening van de klant. Zo strijken verkopers een vette bonus op, maar achteraf, bij de jaarrekening, moeten deze overstappers onverwachts veel geld bijbetalen.

Deze misleidingen zijn al jaren bekend bij de ACM, maar de autoriteit kan er nauwelijks tegen optreden. Misleiding is een blijvend probleem, zegt een woordvoerder van de waakhond. Verkopers zijn lastig op te sporen, omdat vaak onduidelijk is voor welke partijen ze werken. En ondanks dat ze op onrechtmatige wijze te werk gaan, blijven verkopers meestal nét genoeg binnen de juridische kaders, door om de hete brij heen te draaien en precies de juiste woorden te gebruiken. Dat maakt vervolging lastig.

Twee jaar geleden startte de waakhond een onderzoek naar de werkwijze van frauderende energieverkopers. De belangrijkste conclusie tot nu is dat vooral energieleveranciers blaam treft. Ze bieden intermediairs de ruimte om namens hen klanten binnen te halen. Energieleveranciers, aldus de ACM, kunnen en moeten meer doen om frauderende verkopers buiten de deur te houden.

Maar zo eenvoudig is dat niet, reageert een woordvoerder van Essent. Ook voor leveranciers is het lastig om te achterhalen wie die partijen precies zijn, zegt hij. “We kunnen ervoor kiezen om helemaal niet meer met intermediairs te werken, maar dat zou oneerlijk zijn voor consumenten die wel goed advies krijgen.” Eneco zegt vanwege de fraude gestopt te zijn met deur-aan-deurverkoop en regels voor telefoonverkopers te hebben aangescherpt.

Consumentenbond boos

“Ze weten donders goed wat er gebeurt, maar in deze vechtmarkt denken energieleveranciers enkel aan zichzelf”, zegt woordvoerder Gerard Spierenburg van de Consumentenbond. “Ze weten niet wie hun eigen verkopers zijn, dan moeten ze dat maar uitzoeken. Energieleveranciers verschuilen zich liever achter deze ‘onbekende boeven’, zodat ze zelf buiten schot blijven in het hele misleidingverhaal.”

Om onderscheid te maken tussen ‘goede en slechte’ intermediairs is twee jaar terug een keurmerk in het leven geroepen. Ook is onlangs een wet ingevoerd waarbij verkopers alleen burgers mogen bellen die daar vooraf toestemming voor hebben gegeven, of al klant zijn, benoemt de ACM. Bovendien werkt de waakhond aan de invoering van een afkoelingsperiode, die burgers langer herroepingstijd geeft.

Maatregelen voor de bühne, reageert Spierenburg, om critici weer even tot kalmte te manen. “Fraudeurs negeren dit soort wetgeving en blijven dat doen. De enige oplossing is om ze geen kans te geven.”

Energieverkopers sporen kwetsbare groepen op, zoals dementerenden of mensen die de taal niet goed machtig zijn, blijkt uit onderzoek van consumentenprogramma’s Radar en Kassa. Klanten weten nauwelijks wat er gebeurt en stappen soms wel twee of drie keer in een week over. Met alle kosten van dien. Maar ook niet-kwetsbare groepen tuimelen in de val, weet Bea Zoer nu. Zij kon haar overstap eenvoudig terugdraaien, maar veel andere gedupeerden lukt dat niet zo makkelijk.

Lees ook:

Waakhond ACM onderzoekt leugens en misleiding van energieverkopers

Bij aanbiedingen voor de overstap naar een andere energieleverancier wordt vaak gelogen. De Autoriteit Consument & Markt (ACM) ziet er een aanleiding in om onderzoek te doen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden