Economie

Midden- en kleinbedrijf overleeft ‘bar jaar’ en houdt winst op peil

Een klant bekijkt een e-bike in een fietsenwinkel. Dit soort winkels deed het goed in coronajaar 2020.  Beeld ANP
Een klant bekijkt een e-bike in een fietsenwinkel. Dit soort winkels deed het goed in coronajaar 2020.Beeld ANP

De coronacrisis hakte erin, maar veel middelgrote en kleine bedrijven bleven in 2020 desondanks goed overeind.

Het zijn opmerkelijke cijfers: 56 procent van alle middelgrote en kleine bedrijven wist de omzet in 2020 op peil te houden of zelfs licht te laten groeien. En 53 procent boekte evenveel of meer winst dan in 2019. Het midden- en kleinbedrijf bleef dus al met al goed overeind in het jaar dat goeddeels in het teken van corona stond.

Maar Jacco Vonhof, voorzitter van ondernemersvereniging MKB-Nederland waarschuwt. Ondernemers in het midden- en kleinbedrijf kampen nog steeds met ‘extreme onzekerheid’ over hoe de economie zich de komende tijd zal ontwikkelen, en zijn daarom ‘extreem voorzichtig'. “Ze investeren niet, breiden niet uit en nemen geen nieuwe mensen in dienst, zaken die erg belangrijk zijn voor een toekomstbestendig mkb.”

De cijfers - en Vonhofs commentaar daarop - komen uit een rapport van SRA, een organisatie waarbij 375 zelfstandige accountantskantoren zijn aangesloten. In het rapport worden gegevens bij elkaar gebracht uit 6600 door deze accountants bekeken jaarrekeningen. Die geven volgens SRA ‘een zeer betrouwbaar beeld'.

Een bar jaar

Wie inzoomt op dat beeld ziet wel grote verschillen. Niet zo verrassend is dat van alle branches die in het rapport onder de loep genomen worden de horeca de zwaarste klappen kreeg: die raakt in 2020 ruim 21 procent van de omzet kwijt en zelfs 30 procent van de winst. En dat gemiddelde wordt nog enigszins overeind gehouden door horecabedrijven die zich op tijd zijn gaan richten op afhalen en bezorgen.

Daartegenover staat de detailhandel: mkb’ers in die sector wisten een omzetgroei van gemiddeld 10 procent in de boeken te krijgen en een winst van 42 procent. Maar ook binnen de detailhandel blijken de verschillen groot. Doe-het-zelf-zaken, fietsenhandels en winkels voor planten en dieren hoorden bij de winnaars, kleding- en schoenenzaken beleefden volgens het rapport ‘een bar jaar'.

Veel middelgrote en kleine ondernemingen hielden het hoofd boven water door te snijden in hun bedrijfskosten: die daalden gemiddeld met 1 procent - bijvoorbeeld omdat ze hun bedrijfsruimte minder vaak hoefden schoon te maken en minder kwijt waren aan verwarming - terwijl ze de afgelopen jaren steevast met 6 tot 9 procent groeiden. Vooral in de horeca, waar veel flexwerkers thuis kwamen te zitten, namen ook de personeelskosten af. In de bouw namen ze juist toe.

Eenpitters lijden pijn

Al met al stemmen de cijfers ‘hoopvol’, zegt Harry Marissen, bestuurslid van SRA. Veel bedrijven hadden er wel loonsteun van de overheid voor nodig, maar het feit dat het mkb gemiddeld toch winst maakte, bewijst dat de bedrijven ‘potentie hebben om te herstellen en zelfs te groeien.’

Toch is een waarschuwing op haar plaats, zegt lector mkb-financiering Lex van Teeffelen. “De meeste pijn lijden éénpitters en zzp’ers. Die kunnen geen accountant betalen”, zegt hij in het Financieele Dagblad. Deze bedrijven zijn aangewezen op administratiekantoren die zijn niet aangesloten bij accountantsorganisatie SRA - blijven dus buiten beeld van het rapport.

Ook Vonhof van MKB-Nederland steekt de vlag nog niet uit. De pandemie is niet voorbij, alleen al daarom moet de noodsteun nog zeker tot het eind van dit jaar blijven bestaan, zegt hij. “En zorg dat alle ondernemers die nu buiten de boot vallen alsnog voor steun in aanmerking komen.”

Het mkb is nu vooral gebaat bij rust, voegt Vonhof eraan toe, onder meer als het gaat om het afbetalen van coronaschulden. Er zijn bedrijven die zich snel kunnen herstellen, bijvoorbeeld omdat ze veel inhaalwerk hebben, zegt hij. Maar anderen wacht nog een zware tijd. “Geef bedrijven de tijd om op adem te komen.”

Lees ook:

Coronasteun voor veel ondernemers onvoldoende: ‘Ik weet niet waar ik het geld vandaan moet halen’

Na ruim een jaar coronamaatregelen weten veel ondernemers niet meer hoe ze het hoofd boven water moeten houden. Hun zorgen over de toekomst nemen toe.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden