Belastingdienst

Met vragen aan de Belastingdienst wordt u weer persoonlijk aan een balie geholpen

Binnenkort geen gedigitaliseerde Belastingrobot meer, maar weer ouderwets aan de balie. Cartoon uit het archief, van Len Munnik.Beeld Len Munnik

De mens moet weer centraal staan bij de Belastingdienst. De nieuwe bewindsleden trekken lering uit het verleden.

Wie vragen heeft aan de Belastingdienst wordt weer persoonlijk aan een balie geholpen. Het loket komt er weer voor ouders die zijn getroffen door het debacle met de kinderopvangtoeslag. Dat zijn er honderden en waarschijnlijk duizenden. Zij kunnen zich digitaal, per telefoon of fysiek melden bij een aparte crisisorganisatie die deze week is begonnen.

In een brief aan de Tweede Kamer beschrijven de nieuwe staatssecretarissen van financiën Hans Vijlbrief (belastingen) en Alexandra van Huffelen (douane en toeslagen) hoe zij de problemen met de toeslagen willen oplossen en hoe zij de Belastingdienst willen reorganiseren. De Belastingdienst moet ‘een geoliede machine worden met een menselijk gezicht’. De staatssecretarissen vatten het samen als: ‘Betrouwbaar, benaderbaar en behulpzaam.’

Er gaat nu heel veel fout, erkennen Vijfbrief en Van Huffelen. Het dieptepunt was de kinderopvangtoeslagaffaire, die hun voorganger Menno Snel in december zijn baan kostte. Honderden en waarschijnlijk duizenden ouders zijn ten onrechte van fraude beschuldigd. Door ‘institutionele vooringenomenheid’ bij de Belastingdienst moesten zij tienduizenden euro’s kinderopvangtoeslag terugbetalen en kwamen zij in de financiële problemen.

Alexandra van Huffelen en Hans Vijlbrief, de nieuwe staatssecretarissen van financiën, komen aan bij hun ministerie.Beeld ANP

Het vertrouwen in de Belastingdienst heeft een deuk opgelopen. De staatssecretarissen vinden dat begrijpelijk want de Belastingdienst stond bij deze affaire ‘meer tegenover dan naast de burger’. Zij voegen er aan toe: “Goedwillende mensen zijn het slachtoffer geworden.”

De toeslagenaffaire was een gevolg van de roep in de politiek om fraude hard te bestrijden. Ook bleek dat medewerkers van de afdeling Toeslagen de regels strikt toepasten en zelfs onrechtmatig geld van ouders terugvorderden. Vijlbrief en Van Huffelen schrijven nu dat de Belastingdienst de naleving van de regels bevordert en fraude aanpakt, ‘maar dat mag nooit ten koste gaan van goedwillende burgers’.

Nieuw debacle in aantocht?

Hoe erg het is, is nog niet duidelijk. Maar staatssecretaris Hans Vijlbrief (Belastingdienst) trof bij zijn aantreden eind januari een onaangename verrassing. Hij schrijft aan de Tweede Kamer dat er problemen zijn met openstaande vorderingen. Een schuld bij de Belastingdienst verjaart na vijf jaar.

De Belastingdienst moet bezwaar maken tegen die verjaring en dan is er opnieuw vijf jaar de tijd om het geld binnen te halen. Dat bezwaar maken is ‘niet altijd gebeurd door onduidelijkheden in de verdeling van interne verantwoordelijkheden’. Er is ten onrechte geld teruggevorderd en de Belastingdienst heeft nog geld tegoed dat niet meer binnenkomt. Voor de zomer laat Vijlbrief weten hoe dit kon gebeuren en om hoeveel geld het gaat.

Een crisisorganisatie is sinds deze week bezig met het regelen van de compensatie aan benadeelde ouders. Dat gebeurt voor ruim driehonderd ouders van wie het dossier al is onderzocht door een commissie onder leiding van oud-minister Piet Hein Donner. De commissie kijkt nog naar de situatie van duizenden andere ouders en rapporteert over twee weken.

De crisisorganisatie moet ook proberen hulp te regelen als er bij de ouders nog andere problemen spelen, zoals schulden. Eerder werd al een speciaal telefoonnummer ingesteld omdat de Belastingtelefoon regelmatig slecht bereikbaar is.

Tussen het aftreden van Menno Snel en het aantreden van Vijlbrief en Van Huffelen had minister van financiën Wopke Hoekstra een maand de leiding over de Belastingdienst. Hij kondigde aan dat hij de organisatie wil splitsen. De afdelingen Douane en Toeslagen worden apart gezet.

Kamer: Rustig aan

De Tweede Kamer vindt dat riskant. De Belastingdienst heeft het namelijk al jaren moeilijk. Door een reorganisatie is te veel personeel vertrokken, automatisering is veranderd en al voordat de toeslagenaffaire naar buiten kwam, was duidelijk dat medewerkers bij de dienst te veel op eigen houtje beslissen. Loop niet te hard van stapel, suggereert de Kamer. Vijlbrief en Van Huffelen schrijven nu dat zij de Belastingdienst alleen ontvlechten waar dat zinvol is.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden