ReportageWinkelgedrag

Met je eigen potje naar de supermarkt om bij te vullen, werkt dat?

Een klant koopt een verpakkingsvrij product in een Albert Heijn XL-filiaal in Rotterdam. Beeld ANP
Een klant koopt een verpakkingsvrij product in een Albert Heijn XL-filiaal in Rotterdam.Beeld ANP

Supermarkten dringen verpakkingen terug en maken ze zelfs overbodig. Maar dan moet de consument wel een nieuwe gewoonte aanleren en bijvoorbeeld met een eigen, hervulbare pindakaaspot van huis gaan.

Joost van Velzen

Supermarktketen Albert Heijn is begonnen met het aanbieden van verpakkingsvrije producten. Het XL-filiaal in Rotterdam heeft de primeur van het concept waarbij klanten hun eigen lege verpakking meenemen naar de winkel om die daar weer te vullen.

Het verpakkingsvrije assortiment van de Zaanse super bestaat in eerste instantie uit zeventig deels biologische producten, zoals broodbeleg, pasta, thee, noten en rijst. Er is 6 meter stellingruimte voor AH Verpakkingsvrij ingeruimd, die bestaat uit dispensers.

Naast het XL-filiaal in Rotterdam kunnen klanten binnenkort verpakkingsvrij boodschappen doen bij de XL op het Gelderlandplein in Amsterdam en de XL in Leidschendam. Komend jaar komen daar vijftig winkels bij. Het initiatief moet het aantal wegwerpverpakkingen fors terugbrengen en past volgens Albert Heijn in de ambitie van het bedrijf om in 2025 20 miljoen kilo minder verpakkingsmateriaal te gebruiken.

Geen kliederboel

Albert Heijn-baas Marit van Egmond: “We stimuleren een gezonde levensstijl en willen de aarde beter achterlaten. Het mooie van dit concept is dat klanten producten in een eigen, herbruikbare verpakking kunnen meenemen en dat keer op keer.” AH stimuleert klanten om hun winkelgedrag te veranderen door bij verpakte producten kaartjes te hangen waarop staat dat die producten ook verpakkingsvrij verkrijgbaar zijn.

De supermarktketen verwacht geen geknoei op de afdeling AH Verpakkingsvrij. “Het wordt geen kliederboel, want het zijn ‘droge’ producten zoals rijst, pasta, koffie, thee”, mailt een woordvoerder van Albert Heijn.

Vertrekmoment

Maar gaan consumenten ook werkelijk (en massaal) van huis met een leeg pindakaaspotje of blikje voor de thee? Consumentenpsycholoog Patrick Wessels hoopt het van harte: “Als niet nu, dan toch hopelijk binnen afzienbare tijd. Of het lukt met de stellingen van Albert Heijn weet ik niet.” Volgens Wessels bepaalt het ‘vertrekmoment’ thuis of van het werk of het concept een succes wordt. “Bedenk maar: hoe vaak vergeet je om de herbruikbare AH-boodschappentas die je kocht de volgende keer mee te nemen? Waardoor je toch weer een nieuwe koopt. Het aanbod is er, maar als consument moet je een nieuwe gewoonte aanleren om dit te omarmen.”

Dat duurt even, denkt Wessels. Supermarktklanten moeten prikkels krijgen om hun winkelgedrag om te gooien. “Ten eerste moet er een aanleiding zijn. Die is er, want je moet boodschappen doen. Maar de vraag daarbij is of het verpakkingsvrije element bij de klant top of mind is.” De beloning is volgens de consumentenpsycholoog ook niet zo vanzelfsprekend. “Behalve als AH of iemand anders je complimenteert met het feit dat je verpakkingsvrij boodschappen doet. Zelf haal je daar ook wel voldoening uit, maar dat is slechts het begin.”

Directe milieuwinst

Zero Waste Nederland, dat streeft naar ‘een wereld waarin afval niet bestaat’, verklaart blij te zijn met het initiatief van Albert Heijn: “We moeten weg van de wegwerpmaatschappij. Thuis afval scheiden is mooi, afval voorkomen bij het winkelen nog beter. Dat is directe milieuwinst. Ik hoop dat we binnenkort in meer winkels verpakkingsvrij boodschappen kunnen doen”, zegt oprichter Elisah Pals.

Dat is geen ijdele hoop. Zo is het bij enkele grote Jumbo-filialen mogelijk om ontbijtgranen en noten te tappen. Sinds 2019 werkt Jumbo bovendien met herbruikbare zakjes voor broodjes, fruit en groenten. “Ook breiden we de watertap, waar klanten plat of bruisend water in een eigen fles kunnen tappen, verder uit. Herbruikbaar heeft onze aandacht en daar blijven we verder in ontwikkelen”, aldus een woordvoerder van Jumbo. Lidl en Plus laten weten dat ze eveneens bezig zijn om de milieu-impact van verpakkingen terug te dringen.

Niet alle verpakkingen zijn echter onnodig, benadrukt Lidl: “Omdat verpakkingen ook een belangrijke functie vervullen. Zo voorkomen ze voedselverspilling, verzekeren ze voedselveiligheid en zijn ze nodig om de producten te beschermen tijdens het transport. Maar daarbij hebben we wel de ambitie om al onze verpakkingen maximaal recyclebaar te maken.”

Lees ook:

Van de vijf grote supermarkten vecht Lidl het hardst tegen misstanden, zegt Oxfam

Supermarkten horen misstanden in hun toeleveringsketens aan te pakken. Lidl maakt daarbij de grootste stappen, zegt ontwikkelingsorganisatie Oxfam Novib. Plus ligt achter.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden