Vertrek

Met DSM-topman Sijbesma vertrekt een groene pionier

Feike Sijbesma Beeld REUTERS

Langzaam maar zeker transformeerde topman Feike Sijbesma chemieconcern DSM naar een onderneming die zich richt op duurzaamheid. In het nieuwe jaar wordt hij opgevolgd door een man en een vrouw.

Hij stond wereldwijd in verschillende prestigieuze duurzaamheidslijstjes en ook uit de Duurzame 100, de groene graadmeter van deze krant, was DSM-topman Feike Sijbesma niet weg te slaan. De Volkskrant riep hem eind vorig jaar zelfs uit tot ‘invloedrijkste Nederlander’. Dat zal komend jaar niet meer zo zijn want Sijbesma gaat het DSM-concern verlaten. Hij legt vanaf half februari 2020 zijn taak als bestuursvoorzitter neer en heeft er dan 32 jaar bij Dutch State Mines, zoals de afkorting oorspronkelijk luidt, opzitten. Sijbesma is dan bijna 13 jaar de hoogste baas van het speciaalchemieconcern geweest.

Maar zoals de tijd van de staatsmijnen ver achter ons ligt,  zo is DSM eigenlijk ook geen chemieconcern meer. Althans, niet meer uitsluitend. Het bedrijf houdt zich tegenwoordig voornamelijk bezig met gezondheid, voeding, duurzaamheid en biotechnologische oplossingen. Van de totale omzet van DSM is inmiddels bijna 70 procent afkomstig uit de voedingstak. De jaaromzet van het bedrijf is ruim 9 miljard euro.

Methaanremmer voor koeien

Met name onder het speerpunt ‘duurzaam leven’ staat de heldere handtekening van Sijbesma (60). Zo bracht Koninklijke DSM onlangs veevoer op de markt dat de methaanuitstoot van koeien met 30 procent verlaagt. Volgens DSM is één theelepeltje van hun methaanremmer voldoende om de planeet iets te ontzien. Ook andere activiteiten van het bedrijf hebben vaak op een of andere manier te maken met vergroening. DSM houdt zich bijvoorbeeld bezig met het ontwikkelen van vitamines en mineralen voor het World Food Program.

Al in 2011 hamert Sijbesma, in een interview met marketingmagazine MT, op rentmeesterschap. ‘‘Darwin gaat over je aanpassen om succesvol te kunnen blijven. Daar geloof ik heilig in. De wereld verandert, je móét mee. Rentmeesterschap geeft aan hoe ik denk dat we in de wereld moeten staan. Zo zie ik ook mijn CEO-schap hier. Ik opereer in een lijn van eerdere CEO’s, die ook verstrekkende veranderingen hebben doorgevoerd. Het is goed om je eigen rol te relativeren. Ik weet dat rentmeesterschap een christelijk begrip is, maar voor mij is het meer dan dat. Het gaat ook over verantwoordelijkheid en respect.”

Feike Sijbesma (links) bij de opening van de nieuwe DSM-voedselfabriek in Rwanda, twee jaar geleden.

Sijbesma zoekt zijn streven naar vergroening ook buiten zijn bedrijf. Als co-voorzitter van een internationale coalitie van grote bedrijven, deelstaten en landen probeert hij de opwarming van de aarde tegen te gaan door een fikse prijs te zetten op de uitstoot van broeikasgassen. In een interview met deze krant in april vorig jaar zei hij daarover: “In 2015 beloofden landen in het Klimaatakkoord van Parijs de opwarming van de aarde tegen te gaan. In dat akkoord stond niets over een prijs op de uitstoot van broeikasgassen. Dat lag toen te gevoelig. Maar zo’n prijs moet er wel komen. Er zijn economische prikkels nodig om het klimaatprobleem aan te pakken en het gebruik van groene energiebronnen te stimuleren.”

‘Je kunt niet zeggen: ik richt me op people en planet en vergeet profit

Hoewel pionierend met wat je zou kunnen noemen ‘idealen’, was Sijbesma zich tegelijkertijd bewust van de commerciële kansen van duurzame producten. Je moet er wel geld mee kunnen verdienen, zo wist hij. Toen de topman in 2012 honderden mensen moest ontslaan bij DSM noemde hij dat onvermijdelijk: “Je kunt niet zeggen: ik richt me op people en planet en vergeet profit.”

Waarom Sijbesma nu vertrekt is niet duidelijk. Hij zou nieuwe stappen in zijn loopbaan op een ander moment willen toelichten. In een verklaring zegt de vertrekkende bestuursvoorzitter het een voorrecht te hebben gevonden om DSM zo lang te dienen. President-commissaris Rob Routs stelt dat DSM onder leiding van Sijbesma is getransformeerd tot een gezond, krachtig, duurzaam en innovatief bedrijf.

Twee opvolgers

De taken van Sijbesma zullen worden overgenomen door twee bestuurders. Dat zijn een man en een vrouw: Geraldine Matchett en Dimitri de Vreeze. Matchett is momenteel de financieel directeur van de onderneming. De Vreeze is als operationeel directeur aan DSM verbonden. Het gedeelde leiderschap zullen zij met hun huidige rollen combineren. 

Het is vrij ongebruikelijk om twee kapiteins op een schip te hebben bij grote bedrijven. Bij concerns als Samsung, supermarktketen Whole Foods, softwarebedrijf Oracle, Deutsche Bank en het Nederlandse kledingbedrijf G-star staan of stonden eveneens meerdere mensen aan de top.

Lees ook:

DSM-topman: Tegen uitstoot van CO2 helpt alleen een fikse prijskaart

De weerzin tegen het beprijzen van broeikasgassen verdwijnt, ziet DSM-baas Feike Sijbesma.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden