Zuid-AfrikaWerkloosheid

Massawerkloosheid in Zuid-Afrika dreigt nu kleine én grote bedrijven omvallen

Vliegtuigen van South African Airways (SAA) op het internationale vliegveld van Johannesburg, Zuid-Afrika.Beeld REUTERS

De lockdown in Zuid-Afrika heeft desastreuze economische gevolgen. Een werkloosheid van meer dan 50 procent wordt gevreesd. Ook iconische bedrijven vallen om.

Luchtvaartmaatschappij South African Airways (SAA) overleeft de coronacrisis niet. ‘Het oude SAA is dood, daarover bestaat geen twijfel’, liet de Zuid-Afrikaanse minister van staatsbedrijven Pravin Gordhan afgelopen weekend weten. Uit haar as moet op termijn wel een nieuwe Zuid-Afrikaanse vliegmaatschappij verrijzen. Die nieuwe maatschappij wordt volgens Gordhans ministerie idealiter deels publiek en deels privaat gefinancierd.

Het ging al tijden slecht met het 86 jaar oude SAA, de op één na grootste luchtvaartmaatschappij van Afrika. Negen jaar geleden maakte het staatsbedrijf voor het laatst winst. De Zuid-Afrikaanse regering pompte de afgelopen drie jaar één miljard euro aan noodleningen in het bedrijf. Geld voor ook nog een coronareddingspakket, zoals in Nederland voor KLM, was er niet. De bijna vijfduizend werknemers van SAA hebben tot 8 mei om de geboden ontslagvergoedingen te accepteren.

Dit soort massaontslagen doet de Zuid-Afrikaanse regering vrezen dat de werkloosheid door de coronacrisis kan oplopen van de toch al hoge 29 procent begin dit jaar, tot meer dan 50 procent. Miljoenen banen kunnen verloren gaan in de meest ontwikkelde economie van Afrika. Want SAA is niet het enige grote Zuid-Afrikaanse bedrijf dat op omvallen staat.

Financiële reserves zijn verdampt

Ook Zuid-Afrika’s bekendste warenhuis Edgars kondigde afgelopen week aan faillissementsbescherming aan te vragen. Edcon, het bedrijf achter Edgars en enkele andere winkelketens, gaf aan dat het door de gedwongen lockdownsluiting van 27 maart tot 1 mei 100 miljoen euro aan inkomsten heeft misgelopen. Het bedrijf met in 932 winkelvestigingen zag daardoor zijn financiële reserves verdampen.

Net als SAA draaide Edcon al langer moeizaam. Maar een kapitaalinjectie vorig jaar en een herstructureringsplan leken succes te hebben. Tot corona toesloeg. Edcon zegt nog wel naar oplossingen te willen zoeken, maar geeft wel toe moeite te hebben de salarissen uit te betalen van zijn 14.000 vaste krachten en 25.000 tijdelijke werknemers.

Economische krimp

De toekomst van het midden- en kleinbedrijf ziet er evenmin rooskleurig uit. Zuid-Afrika telt vijf miljoen van zulke ondernemingen – deels in de gereguleerde economie en deels op de zwarte markt. Onderzoek van denktank Centre for Development and Enterprise onder 233 van zulke bedrijfjes wees uit dat de helft van de ondernemers verwacht dat zijn zaak de coronacrisis niet zal overleven.

De directeur van de Zuid-Afrikaanse Kamer van Koophandel, Alan Mukoki, zei zondag dat het door de regering gevreesde werkloosheidspercentage van 50 procent dan ook ‘niet raar zou zijn’. De verwachting is dat als de coronacrisis niet snel onder controle is, de economische krimp in Zuid-Afrika dit jaar op kan lopen tot ruim 16 procent.

Lees ook:

Honger, niet corona, is het grootste probleem in Diepsloot, Zuid-Afrika

De lockdown in Zuid-Afrika berooft velen in de townships van hun inkomsten. Honger is een groeiend probleem. Voedselhulp is er in straatarme wijken als Diepsloot niet genoeg.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden