Havengelden

Luchtvaartmaatschappij gaat hoger tarief betalen voor vliegen op Schiphol

Schiphol, met de A-pier in aanbouw. Die nieuwbouw pakt duurder uit dan gepland. Beeld Hollandse Hoogte / Marco van Middelkoop luchtfotografie
Schiphol, met de A-pier in aanbouw. Die nieuwbouw pakt duurder uit dan gepland.Beeld Hollandse Hoogte / Marco van Middelkoop luchtfotografie

Luchtvaartmaatschappijen moeten meer betalen voor vliegen op Schiphol. Misschien mijden zij straks de Nederlandse luchthaven of verhogen ze de ticketprijzen.

Schiphol heeft de luchtvaartmaatschappijen die van het vliegveld gebruikmaken tegen zich in het harnas gejaagd met het plan om de zogeheten havengelden fors te verhogen. Dat gaat de maatschappijen veel geld kosten, terwijl ze toch al in de rode cijfers zitten vanwege de coronapandemie. “Het prille herstel zal hiermee in de kiem gesmoord worden", zegt KLM, de verreweg de grootste luchtvaartmaatschappij op Schiphol.

Volgens KLM tellen verschillende tariefsverhogingen op tot een prijsstijging van 40 procent – iets wat Schiphol niet wil bevestigen. Barin, de belangengroep van maatschappijen die op Schiphol vliegen, overweegt zelfs juridische stappen en wil ook de Autoriteit Consument & Markt inschakelen. Barin meent dat Schiphol misbruik maakt van zijn monopoliepositie. Een gematigder tariefsverhoging is ook in het belang van Schiphol, stelt Barin. Want Schiphol is niet gebaat bij maatschappijen die naar elders uitwijken, of failliet gaan.

Maar ook Schiphol is tijdens de pandemie veel geld misgelopen, en dat is de reden voor de tariefsverhoging. In het laatste precoronajaar, 2019, kreeg de luchthaven nog 972 miljoen euro aan havengelden binnen. Daarvan bleef in 2020 een derde over, en in de eerste helft van 2021 lagen de inkomsten gemiddeld nog lager. Die inkomstenderving wil Schiphol goedmaken met een verhoging van het havengeldtarief.

Achteraf verrekend

De geldende regels bieden daar ruimte voor. De tarieven moeten volgens die regels de kosten dekken die Schiphol voor de maatschappijen maakt, niet meer en niet minder. Boekt de luchthaven in een jaar winst op die havengelden, dan moet die worden terugbetaald. Blijft Schiphol met verlies zitten, dan mag dat achteraf verrekend worden.

Dat laatste is nu het geval. Het haventarief wordt per vlucht betaald. Maar het aantal vluchten daalde in coronatijd sterk, en dat leidde tot minder inkomsten, terwijl een fors deel van Schiphols uitgaven gewoon doorging – ook al werd er stevig in de kosten gesneden. Om de havengelden weer kostendekkend te maken, moet het tarief per vlucht dus omhoog.

Schiphol heeft het nodige gedaan om de pijn te verzachten, zegt een woordvoerder. De luchthaven heeft flink bezuinigd en neemt een deel van het verlies voor eigen rekening. Ook wordt de tariefsverhoging een jaar uitgesteld, tot 2023, als de luchtvaart misschien wat hersteld is. “Maar om kwaliteit te blijven bieden, moeten we toch een deel van het verlies in de havengelden verwerken.”

Niet geleverde diensten

De luchtvaartmaatschappijen redeneren anders. Een tariefsverhoging als gevolg van een afgenomen aantal vluchten betekent dat we in feite betalen voor niet geleverde diensten, zegt Barin. Daarbovenop wordt nog een extra prijsstijging verwacht vanwege een verbouwing van Schiphol, met de bouw van een nieuwe pier. Die valt veel duurder uit dan gepland – het conflict daarover met de aannemers is nog niet beslecht. Barin voorziet al met al hogere ticketprijzen.

Vertrekken luchtvaartmaatschappijen dan naar vliegvelden elders, zoals Barin voorspelt? Nu is Schiphol een van de goedkoopste luchthavens van Europa, stelde onderzoeksbureau SEO dit voorjaar vast. Dat is belangrijk voor Schiphol, want anders dan grote concurrenten als Londen, Frankfurt en Parijs heeft de Nederlandse luchthaven maar een kleine thuismarkt. Alleen op prijs kan Schiphol die concurrentiestrijd aan.

“Dat gat met de tarieven van die vliegvelden is nu behoorlijk groot”, zegt de Schiphol-woordvoerder. “Ook na de tariefsverhoging blijven we competitief.”

Lees ook:

Schiphol krabbelt overeind, maar héél langzaam

Nog steeds zit Schiphol diep in de rode cijfers. Het herstel gaat langzamer dan begin dit jaar werd verwacht.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden