Nieuwe coronavirus

Luchtvaart krijgt miljardenklap, maar zal weer opveren

Covid-19 gaf de noodlijdende Britse luchtvaartmaatschappij Flybe het laatste zetje. Beeld AFP

Covid-19 is een ramp voor de wereldwijde luchtvaart. Maar wel een tijdelijke ramp.

Je zult in tijden van Covid-19 maar de baas zijn van een kleine luchtvaartmaatschappij met weinig vet op de botten. Terwijl je genoodzaakt bent de ene na de andere vlucht te schrappen, begrijp je dat een faillissement op de loer ligt. Schrale troost: ook de grote bazen in de luchtvaart zullen zich zorgen maken nu het nieuwe coronavirus de sector een stuk harder lijkt te treffen dan Sars in 2003.

“Het is niet uitgesloten dat er een groot luchtvaartconcern omvalt door deze crisis”, zegt Joris Melkert, universitair docent luchtvaart- en ruimtevaarttechniek van de TU Delft. “Dat hangt er ook van af hoe lang dit gaat duren. Deze dip is tijdelijk, maar kost de wereldwijde luchtvaart ondertussen wel vele miljarden.”

Inderdaad gaat de luchtvaartsector bloeden. IATA, de brancheorganisatie van de luchtvaartsector, rekende donderdag voor dat het virus in het gunstigste geval 63 miljard dollar aan omzet (een afname van 11 procent) zal kosten en in het ongunstigste geval 113 miljard dollar (20 procent ). IATA verwacht dat de tegenvaller ongeveer hetzelfde verloop zal kennen als de klap van SARS in 2003, wel met het belangrijke verschil dat China veel meer dan in 2003 verknoopt is met de rest van de wereldeconomie. De financiële strop zal daarom groter zijn én langer duren.

Met de ondergang van de Britse luchtvaartmaatschappij Flybe is ook het eerste faillissement in de luchtvaart vanwege Covid-19 een feit. Al is het wel de vraag of Flybe, dat al noodlijdend was, het anders nog veel langer had volgehouden, zegt Melkert. “Als je al weinig ademruimte hebt, hakt zo’n crisis er enorm in. Vooral de zwakke broeders in de markt houden dat niet vol.”

De pech is ook dat de luchtvaartsector momenteel in het laagseizoen zit. “In de winter wordt een stuk minder gevlogen; dit wordt elk jaar in de zomer weer goed gemaakt. Maar dat lukt niet altijd: faillissementen vinden dan ook meestal plaats in het winterseizoen.” 

De prijs omhoog gooien gaat niet zomaar

Of de luchtvaartsector harder geraakt zal worden door de verspreiding van het nieuwe coronavirus dan andere sectoren, is niet te zeggen, zegt Melkert. “Maar de luchtvaart krijgt de klappen wel heel direct en snel.” En de luchtvaart is al geen makkelijke markt, zegt Melkert. “De luchtvaart kent enorme omzetten, maar ook torenhoge kosten. De marges zijn daarom erg dun. Gemiddeld maakt een luchtvaartmaatschappij slechts 10 euro winst op een ticket.” Het is niet mogelijk deze marges op te krikken om crisis zoals de verspreiding van een besmettelijke ziekte beter op te vangen. “De concurrentie is in de luchtvaart heel hevig: de budgetmaatschappijen bepalen feitelijk welke prijs je maximaal kunt vragen. De prijs omhoog gooien vanwege het coronavirus gaat dus niet zo maar.”

De aandeelhouders van de luchtvaartmaatschappijen zullen in eerste instantie de klappen van Covid-19 moeten opvangen. Volgens IATA zijn de aandelenkoersen van luchtvaartmaatschappijen sinds de uitbraak gedaald met bijna 25 procent. Maar ook het personeel moet de klap opvangen. Bij KLM is inmiddels op een aantal afdelingen sprake van een vacaturestop, medewerkers wordt gevraagd vakantiedagen op te maken en niet-noodzakelijke investeringen in bijvoorbeeld IT-projecten zijn uitgesteld. “Zo simpel is het nu eenmaal: dalen de inkomsten dan moeten ook de kosten omlaag”, zegt Melkert.

Hoe groot de schade ook uitvalt, op lange termijn zal de luchtvaartsector weer gewoon verder groeien zoals voor de uitbraak, met zo’n 4 a 5 procent per jaar, zegt Melkert. “Wie terugkijkt in de geschiedenis ziet dat grote wereldwijde crises uiteindelijk niet meer zijn dan tijdelijke dipjes voor de luchtvaart. De groeicurve gaat daarna gewoon weer verder waar hij gebleven was. Denk aan de oliecrisis in de jaren tachtig, de oorlog in Irak, 9/11, Sars of de financiële crisis: de luchtvaartsector is ze allemaal te boven gekomen. Ongetwijfeld zal dat ook bij dit coronavirus het geval zijn.”

Lees ook:

Eerste dode door coronavirus in Nederland, NPO onderzoekt scenario’s Songfestival

In Nederland is voor het eerst iemand overleden die besmet was met het nieuwe coronavirus. Een 86-jarige man die was opgenomen in het Ikazia Ziekenhuis in Rotterdam is vrijdag gestorven, meldt het RIVM.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden