Loonsverhoging

Looneis FNV: elke werknemer 100 euro extra per maand en lonen moeten meebewegen met de inflatie

FNV-vicevoorzitter Zakaria Boufangacha  Beeld
FNV-vicevoorzitter Zakaria Boufangacha

Vakbond FNV gaat in de cao-onderhandelingen 100 euro extra per werknemer per maand eisen. De bond wil ook dat alle cao-lonen straks meebewegen met de inflatie.

Nu de economie weer aantrekt, zet vakbond FNV bij de cao-onderhandelingen voor volgend jaar in op 100 euro extra (bruto) per maand voor iedere werknemer. FNV wil ook dat de lonen straks meebewegen met de verwachtte inflatie en dat het minimumloon omhoog gaat, naar 14 euro per uur.

Dat is niet mis, zegt Ton Wilthagen, hoogleraar arbeidsmarkt over de looneis die de vakbond traditiegetrouw een dag voor Prinsjesdag bekend maakt. FNV gaat voor volgend jaar uit van een inflatie van 2 procent over het hele jaar. De vakbond wil door automatische prijscompensatie zorgen dat werknemers er in koopkracht nooit meer op achteruit gaan. FNV-vicevoorzitter Zakaria Boufangacha: “Zo blijft je loon altijd evenveel waard.”

Volgens Wilthagen is die automatische prijscompensatie een idee uit de oude doos. In de jaren zeventig was het gebruikelijk om wanneer de inflatie stijgt, de lonen mee te laten stijgen. Maar door de enorme inflatie in die tijd konden veel werkgevers de loonkosten niet meer betalen, en verloren veel werkenden hun baan. In 1982, in het Akkoord van Wassenaar, is daarom afgesproken om de lonen niet meer te laten meebewegen met de inflatie en in te zetten op loonmatiging. Een lijn die werkgevers maar wat graag doorzetten.

7,9 procent

Maar de bonden niet. De looneis die FNV nu op tafel legt zou betekenen dat iemand die minimumloon verdient (1701 euro bruto per maand) een loonsverhoging van 7,9 procent krijgt. Voor mensen met een modaal inkomen (2816 euro bruto per maand) betekent dit een loonsverhoging van 5,5 procent en voor werknemers met een inkomen van drie keer modaal is het 3,1 procent meer loon.

De afgelopen jaren lag de looneis van FNV vast op 5 procent. Ook vorig jaar – ondanks de coronacrisis en economische krimp – was dat de inzet, in ieder geval voor vitale beroepen (zorgmedewerkers en leraren) en sectoren die succesvol waren zoals supermarkten. Maar de lonen stegen met gemiddeld 1,9 procent. “Looneisen zijn altijd hoger dan wat er uiteindelijk in een cao komt te staan”, zegt Wilthagen. “De afgelopen jaren was de loonsverhoging heel bescheiden, FNV zet hoog in zodat ze aan de onderhandelingstafel wat speelruimte hebben.”

Meer vaste banen

De vakbond eist ook meer vaste banen en het aanpakken van de doorgeslagen flexibilisering. Boufangacha: “De hele samenleving leunde tijdens de coronacrisis op mensen in de afvalverwerking, de zorg, de supermarkt en de schoonmaak. Maar die cruciale beroepen verdienen nog altijd op of iets boven het minimumloon. Deze looneis moet er voor zorgen dat deze werknemers gaan meeprofiteren van de economische groei.”

Werkgeversorganisatie AWVN is niet blij met de eisenlijst van de vakbond en zegt dat het op punten maatwerk mist. “Werkgevers kijken naar hoe hun sector ervoor staat en hoe hun eigen bedrijf het doet en bepalen aan de hand daarvan de mogelijkheden voor een loonsverhoging. Als je dat laat afhangen van de inflatie kunnen de loonkosten zo hoog worden dat het de toekomst van een bedrijf in gevaar brengt. Bovendien kun je daardoor minder goed concurreren met bedrijven uit het buitenland”, zegt woordvoerder Jannes van der Velde.

‘Aloude riedeltje’

“Het aloude riedeltje van werkgevers”, verzucht Boufangacha. “Alles moet wijken voor de concurrentie en de mens moet de economie dienen”, zegt hij over de visie van werkgevers. “Maar als een bedrijf niet eens de inflatie in het loon kan compenseren, vraag ik me sterk af of het wel toekomstbestendig is.”

Volgens de FNV-bestuurder is het hoog tijd om de mensen boven de winst van een bedrijf te stellen. “Doordat bedrijven alleen maar denken aan groei wordt er nu zoveel geconcurreerd op arbeidsvoorwaarden. Te veel mensen werken op kleine contracten met veel onzekerheid, denk aan bezorgers en schoonmakers. De economie dient op dit moment de mensen niet meer. Goede cao’s kunnen dat veranderen.”

AWVN noemt de looneis onrealistisch. “Bovendien is die 100 euro bruto voor een werkgever – door de werkgevers en pensioenlasten – veel duurder dan 100 euro. Dat werkt prijsopdrijvend en zal neerslaan bij bedrijven waar veel laagopgeleiden werken, zoals in de schoonmaak. Dat kan juist de werkgelegenheid verminderen", zegt woordvoerder Van der Velde. Boufangacha: “Dit zijn niet de jaren zeventig. De inflatie zal niet meer zo hard kunnen stijgen als toen.”

Lees ook:

Het Nieuwe Werken na anderhalf jaar corona: minder wandelgangen-kapitaal, meer bewustzijn

Of we nu weer naar kantoor gaan of liever thuis blijven werken, zeker is dat de kijk op arbeid door corona voorgoed is veranderd. Aan de hand van drie w’s – werken, werkplaats en werknemer – schetsen specialisten Anita Koops en Bastiaan Starink een beeld van Het Nieuwe Werken.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden