Economie Cao's

Loonafspraken cao’s bereiken recordhoogte

Een leeg Centraal station in Den Haag tijdens de OV-staking op 28 mei 2019. Beeld Phil Nijhuis

In juni werden maar weinig nieuwe cao's afgesloten. Wel liep de loonstijging meer in de pas met de economische groei.

In juni werden slechts veertien nieuwe cao’s afgesloten. Dat is een bijzonder laag aantal voor wat met vijftig à zestig cao’s meestal een van de drukste maanden is van het cao-jaar. De loonafspraken tussen werkgevers en vakbonden waren in juni met 3,04 procent wel op recordhoogte. In tien jaar tijd is het niet zo hoog geweest.

Dat meldt werkgeversadviseur AWVN in haar maandelijkse overzicht. Het heeft lang geduurd voordat de loonstijgingen een beetje in de pas kwamen met de groei van de economie. De eerste vijf maanden lag de gemiddelde loonstijging in nieuwe cao’s nog op 2,74 procent. In heel 2018 lag de gemiddelde salarisstijging op 2,3 procent.

De vakbonden zijn er steeds meer op gebrand om een flinke salarisstijging te realiseren tijdens de onderhandelingen. Zo bereikten de bonden in juni onder meer voor gemeenteambtenaren een loonstijging van 6,25 procent in twee jaar tijd. En deze maand sloten de vakbonden een akkoord met GGZ Nederland voor 89.000 medewerkers in de geestelijke gezondheidszorg. Zij krijgen in 2,5 jaar een loonsverhoging van 8,38 procent. Daarnaast krijgen ze een eenmalige uitkering van 500 euro. 

Dit levert een ggz-medewerker met een gemiddeld salaris een loonsverhoging van 9,6 procent over 2,5 jaar op, heeft FNV berekend. FNV-onderhandelaar Elise Merlijn spreekt van een mooi akkoord. “De waardering voor de werknemers komt tot uitdrukking in de loonsverhoging, de opleidingsmogelijkheden en de afspraken over het werken onder zware omstandigheden.”

Op dit moment lopen nog onderhandelingen over de cao voor 200.000 ziekenhuismedewerkers. FNV Zorg & Welzijn en de andere vakbonden in de zorg eisen, naast een salarisverhoging van 5 procent, een extra toeslag op loon wanneer er plotseling een beroep wordt gedaan op medewerkers. Het personeel is begin deze maand begonnen met acties om hun eisen kracht bij te zetten.

Die actiegerichte houding van de vakbonden is een van de oorzaken dat er in juni zo weinig cao’s zijn afgesloten, meldt AWVN. Daardoor duren de onderhandelingen langer. Er waren niet alleen grote stakingen in het openbaar vervoer en de metaalsector, maar ook veel kleinere. Zoals bij havensleepbedrijf Svitzer: daar legden werknemers in juni voor de negende keer het werk neer vanwege een slepend cao-conflict met hun werkgever.

Werknemers van Svitzer zijn vanaf 2014 gemiddeld 8,5 uur per week meer gaan werken om een bedrijfseconomische crisis te bezweren, meldt FNV Havens. Maar daar stond geen loonsverhoging tegenover. Nu Svitzer weer zwarte cijfers schrijft, willen de werknemers dat Svitzer de lonen aanpast aan het aantal gewerkte uren.

Ook bij linoleummaker Forbo Flooring in Assendelft werd in juni 24 uur lang gestaakt. Dat was al de zevende stakingsdag bij het bedrijf. FNV Procesindustrie eiste een loonsverhoging van 5 procent met terugwerkende kracht, dus vanaf 1 januari 2019. Het eindbod van de werkgever bleef lang op 2 procent steken. Eind juni kwamen ze er toch uit met elkaar. De werknemers krijgen 4 procent meer loon.

In 2019 lopen in totaal 427 cao’s af voor 3,1 miljoen werknemers. Daarvan zijn in de eerste zes maanden 164 cao’s vernieuwd. AWVN vindt dat vakbondsonderhandelaars, vanwege de economische groei, vaak te optimistisch zijn over de mogelijkheden binnen hun bedrijf of bedrijfstak. Maar daar denken de vakbonden anders over. Na jaren stilstand of zeer matige loonsverhoging is het – nu het goed gaat met de economie – tijd dat de werknemers daar ook van profiteren, aldus FNV en CNV.

Lees ook: 

De vakbonden verwachten tweeduizend metaalstakers.

Loodgieters, installateurs en anderen in de kleinmetaal gaan staken. Vakbond FNV denkt vrijdag zo’n 2000 mensen op de been te brengen in onder meer Rotterdam, Eindhoven, Leeuwarden, Amersfoort en Emmen. 

Rutte dreigt: Bedrijven, geef de werknemer een hoger loon, of anders..

Premier Mark Rutte dreigt lastenverlichting voor het bedrijfsleven af te blazen als loonstijgingen voor de werknemers achterwege blijven

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden