Woningnood

Lang niet elke kwetsbare woningzoekende is in Amsterdam nog urgent. ‘Zeer pijnlijke maatregelen’

Een dakloze slaapt op een bank aan de Stadhouderskade in Amsterdam.  Beeld ANP
Een dakloze slaapt op een bank aan de Stadhouderskade in Amsterdam.Beeld ANP

Amsterdam krijgt het bij lange na niet voor elkaar: te veel kwetsbare inwoners hebben een huis nodig. Dat noopt het stadsbestuur tot ‘pijnlijke keuzes’.

Hanne Obbink

Dringend een andere woning nodig, bijvoorbeeld omdat uw huis door brand onbewoonbaar is geworden? Of na een echtscheiding? Of om medische redenen? En bent u daarom even bij anderen ingetrokken, bij vrienden of familie? Dan heeft u pech, want in Amsterdam geldt u niet meer als urgent woningzoekende en heeft u dus ook geen recht op de woningen die de gemeente voor haar kwetsbaarste inwoners reserveert.

‘Zeer pijnlijke maatregelen', schrijft de Amsterdamse wethouder wonen Jakob Wedemeijer (SP) in een brief aan de gemeenteraad. “Ik lig er wakker van”, voegt hij daar in een gesprek aan toe. “Maar alleen zo kunnen we waarborgen dat de schaarse woningen terechtkomen bij degenen die die echt het hardst nodig hebben.”

Per jaar zijn er in de stad 1800 woningen beschikbaar voor kwetsbare groepen, en dat zijn er dit jaar bijna 2000 te weinig. Het aantal dak- en thuislozen groeit, het aantal mensen die vanwege sociale of medische redenen urgent een woning nodig hebben ook, en er moeten ook meer statushouders aan onderdak geholpen worden.

Tegen elkaar uitgespeeld

Die groeiende vraag beperkt ook de kansen van ‘gewone’ woningzoekenden – die toch al jaren op een wachtlijst staan. De afgelopen jaren ging steeds ruim een kwart van de vrijkomende sociale huurwoningen naar mensen uit kwetsbare groepen. En ook zij moesten daar, ondanks hun urgentieverklaring, toch nog vaak zes maanden tot soms wel twee jaar op wachten. Zonder nieuwe maatregelen wordt zo’n verklaring een ‘loze belofte’, stelt Wedemeijer.

Volgens Wedemeijer doet het Rijk te weinig, en daardoor dreigen groepen ‘tegen elkaar uitgespeeld’ te worden. Een werkgroep van vijf ministeries vroeg er afgelopen zomer al aandacht voor en bepleitte behalve beleid voor de lange termijn ook een ‘spoedpakket’. Concrete maatregelen laten nog op zich wachten.

Daarom scherpt Amsterdam nu dus de criteria aan. Het aantal mensen dat dringend een huis nodig heeft, neemt daardoor niet af, beseft Wedemeijer; door de aangescherpte criteria vallen er alleen maar meer mensen buiten de boot. “Voor hen heb ik geen andere boodschap dan: het spijt me verschrikkelijk”, zegt hij. “Maar anderen hebben nóg harder een woning nodig.”

Geen kinderen op straat

Wie inwoont, wordt voortaan geweigerd, en dat scheelt al zo’n 70 procent aan afgegeven urgentieverklaringen. Alleen voor huishoudens met kinderen wordt nog een uitzondering gemaakt. “Geen kinderen op straat, dat is in Amsterdam een keiharde regel”, licht Wedemeijer toe.

Daarnaast hoeft ook wie onderhuurt of een tijdelijk contract heeft niet langer op steun van de gemeente te rekenen. En wie een beroep wil doen op de hardheidsclausule – vanwege een situatie die zo schrijnend is dat de gemeente een uitzondering op de regels zou moeten maken – moet laten zien dat zijn probleem op medische gronden ‘levensbedreigend’ is.

Intussen zoekt de gemeente naar extra huisvesting. Ze gaat na of er meer tijdelijke woningen gebouwd kunnen worden en overweegt ook opvang in hotels. Wedemeijer onderzoekt zelfs ‘dubbelgebruik’ van kantoren: plekken waar overdag gewerkt kan worden en die ’s nachts als opvangplek dienen. Wedemeijer: “Dat kan mensen helpen die anders op straat staan, maar die zich overdag wel redden.”

Lees ook:

Er zijn te weinig huizen voor kwetsbaren en ouderen, gemeenten en ministeries willen actie

De huisvesting van de kwetsbaarste groepen moet meer aandacht krijgen, zegt een werkgroep van ministeries en gemeenten. ‘Er is geen tijd te verliezen.’

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden