Stikstofcrisis

Landbouwsector ziet niks in gedwongen uitkoop en ‘landjepik’

Boeren protesteren bij het Formule 1-circuit van Zandvoort. Ze toonden hun onvrede over stikstofmaatregelen en lage melkprijzen in de supermarkt.  Beeld ANP
Boeren protesteren bij het Formule 1-circuit van Zandvoort. Ze toonden hun onvrede over stikstofmaatregelen en lage melkprijzen in de supermarkt.Beeld ANP

Desnoods moeten boeren maar gedwongen worden hun grond af te staan, blijkt uit een scenario om de stikstofuitstoot terug te dringen.

Het is het demissionaire kabinet veel waard de stikstofuitstoot van boerenbedrijven terug te dringen. Desnoods moeten boeren die in de buurt van natuurgebieden zitten onder dwang worden gesommeerd hun grond in te leveren.

Boeren niet enthousiast, liever een vrijwillig plan

Boeren zijn alvast niet gelukkig met het vooruitzicht om tussen nu en tien jaar – het moet snel – te worden geconfronteerd met gedwongen onteigening van hun grond. Landbouworganisatie LTO liet maandag weten het ‘een slecht plan’ te vinden om boeren te dwingen hun grond te verkopen. LTO verklaart principieel tegen ‘landjepik’ te zijn. Alleen als er sprake is van een vrijwillige opgave van boerengrond valt er volgens de land- en tuinbouworganisatie te praten: “Als je een uitkoopregeling goed opzet in nauw overleg met agrariërs, kan het soms interessant zijn”, zegt een woordvoerder van LTO Nederland. “Maar onteigening met de botte bijl, dan gaan de hakken in het zand en krijg je eindeloze juridische trajecten. Niet doen, dus.”

LTO wil de reductie van uitstoot liever met een eigen, vrijwillig uitkoopplan voor elkaar krijgen. “Grond blijft daarbij in de agrarische sector, om de boeren die doorboeren meer ruimte voor verduurzaming te bieden. Met dit plan, dat de overheid 15,3 miljard kost, wordt in 2030 40 procent stikstofuitstoot gereduceerd – veel meer dan nu in de wet staat”, verklaart de woordvoerder van LTO.

Het idee om boeren uit te kopen is niet nieuw. Zo stelde de overheid eerder miljoenen beschikbaar om varkenshouders tot stoppen te verleiden. De belangstelling bij varkensboeren was aanvankelijk groot, maar uiteindelijk maakten minder ondernemers van de uitkoopregeling gebruik dan waarop was gehoopt. De ‘varkensregeling’ had overigens niet alleen met stikstof te maken maar ook met geuroverlast en het economisch gezond maken van de sector.

In november vorig jaar bleek dat veel kalverhouders rondom de Veluwe overwegen met hun bedrijf te stoppen in ruil voor een vergoeding van de overheid. In een uitgelekt rapport van maart dit jaar wordt een scenario geschetst waarin de kalversector onder bepaalde omstandigheden zelfs helemaal zou moeten verdwijnen.

De landbouwgrond neemt in Nederland ongeveer sinds 1950 ieder jaar iets in omvang af, vertelt Cor Pierik, landbouwspecialist bij het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). “Ieder jaar gaat zo'n kleine half procent verloren. Als je kijkt naar de laatste 20 jaar krijgt ongeveer 7000 hectare per jaar een andere bestemming dan landbouw.” De ingeleverde landbouwgrond wordt voornamelijk opgeëist door woningbouw, fabrieken enerzijds, maar ook natuur en zonneparken anderzijds. Pierik: “Er wordt aan allerlei kanten getrokken aan landbouwgrond. Dat verhoogt de grondprijs en maakt bedrijfsopvolging voor beginnende boeren duur en daarmee onaantrekkelijk. De niet-intensieve boerderijen, waarvan het de bedoeling is dat die wel blijven, hebben voor hun natuurvriendelijke bedrijfsvoering ook veel ruimte nodig. De druk op landbouwgrond neemt hoe dan ook toe.”

Lees ook:

Nederlandse kalverhouderij moet vrezen voor forse krimp

De kalverhouderij moet een flink kopje kleiner worden gemaakt, blijkt uit een uitgelekt rapport.

Uitkoopregeling varkensboeren werkt niet: de ene na de andere boer haakt af

Bovendien blijkt de uitkoopregeling vooral aantrekkelijk voor boeren met moderne, relatief ‘schone’ stallen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden