Coronacrisis

Lager loon? Baan kwijt? Er gaan harde klappen vallen bij KLM

Beeld Hollandse Hoogte, Peter Hilz

KLM-medewerkers zullen moeten inleveren. Maar ze hebben deels tegengestelde belangen. Wie raakt precies wat kwijt?   

Er gaan harde klappen vallen, dat staat vast. Vrijdag maakt Air France-KLM zijn halfjaarcijfers bekend en niemand maakt zich daar illusies over. Dat iedereen die bij KLM werkt er iets van gaat merken, is onontkoombaar.

Maar wat precies? Wij leggen ons niet neer bij een salarisverlaging, lieten de piloten maandag weten. Net als de bond van luchtvaarttechnici NVLT afgelopen weekend: “Inleveren op salaris wijzen wij bij voorbaat van de hand”.

De inleidende schermutselingen over wie moet inleveren, en wat dan, zijn allang begonnen. Als voorwaarde voor het steunpakket van 3,4 miljard euro stelde het kabinet eind juni dat iedereen die bovenmodaal verdient salaris moet inleveren, wie drie keer modaal verdient zelfs minstens 20 procent. Dat wekte al meteen het ongenoegen van alle betrokken vakbonden: zo’n eis is een inbreuk op de cao’s en dat kan niet buiten de bonden om. Al die bonden, minus de FNV, maakten bezwaar bij de Europese Commissie over deze voorwaarde voor staatssteun, tevergeefs. 

Onderhandelingen heropenen

Vooral de piloten, verenigd in de Vereniging Nederlandse Verkeersvliegers (VNV), zien de bui al hangen. Die verdienen al gauw tweeënhalve ton per jaar en daarmee behoren ze tot de best betaalde piloten ter wereld. Een salarisreductie met 20 procent tikt dus lekker aan. 

Gaat niet gebeuren, is de boodschap die de VNV maandag bracht, via de stichting die de Air France-KLM-aandelen van de verzamelde piloten beheert. Aan die voorwaarde kán KLM niet eens voldoen, betoogt die stichting, want die is in strijd met het arbeidsrecht. KLM moet de onderhandelingen met het kabinet over het steunpakket dus maar heropenen.

Vakbond FNV, die veel lager betaald KLM-personeel onder zijn leden heeft, ziet daar geen heil in. “De KLM is misschien best blij met die overheidseis”, vermoedt FNV-campagneleider Joost van Doesburg. “Sommige bonden, zoals de pilotenbond, hebben een sterke machtspositie. Die harde overheidseis helpt de KLM om die macht te doorbreken.” 

Zelf voelt de FNV zich vooral gesteund door een motie die de Tweede Kamer aannam, met als strekking dat mensen die minder dan anderhalf keer modaal verdienen ontzien moeten worden. Van Doesburg: “Daar gaan we KLM aan houden”.

Als eerste op straat

Het is niet de enige belangentegenstelling onder KLM-personeel en de acht bonden die hen vertegenwoordigen. Zo stapte de grootste bond voor cabinepersoneel, de VNC, naar de rechter om af te dwingen dat KLM zich bij ontslagen houdt aan het principe ‘last in, first out’: wie als laatste is aangenomen, staat als eerste op straat. KLM wil dat niet, omdat die regel vooral ouder personeel beschermt, en dat is duurder. Wie vooral jongeren ontslaat, moet dus meer mensen naar huis sturen om dezelfde bezuiniging te kunnen inboeken.

Bij de kortgedingrechter kreeg de VNC nul op het rekest en daarom stapte ze vorige week naar het gerechtshof voor een nieuwe uitspraak, een zogeheten spoedappel. Van de FNV had dat niet gehoeven. Die bond ziet weinig in een keihard ‘last in first out’,  want die heeft veel meer jonger cabinepersoneel als lid.

Al een heel eind

Gaan er inderdaad gedwongen ontslagen vallen? Topman Pieter Elbers heeft al laten doorschemeren dat KLM – met voor de crisis zo’n 35.000 mensen in dienst – verder moet met 70 à 80 procent van haar oude omvang. Volgens verschillende bonden hebben al 2200 mensen ingestemd met vrijwillig vertrek. Tel daar de 1500 à 2000 flexwerkers bij op die al thuis zitten, rekende NVLT-voorzitter Robert Swankhuizen voor op de verenigingswebsite, “dan ben je al een heel eind”.

Die zonnige kijk delen andere bonden niet. FNV’er Van Doesburg is zelfs bang dat KLM extra vaste krachten zal ontslaan om ruimte te maken voor een nieuwe ‘schil’ van flexwerkers. Die zijn namelijk goedkoper en doen hetzelfde werk.

De bonden hopen vrijdag, de dag van de halfjaarcijfers, ook duidelijkheid te krijgen over de vooruitzichten voor KLM-medewerkers. “Tot nu toe is alles buiten ons om gegaan”, zegt voorzitter Annette Groeneveld van de VNC. “Intussen zitten onze leden al maanden thuis zonder te weten of ze ooit nog de lucht ingaan.” 

Lees ook:

Heel voorzichtig begint Schiphol weer wat tot leven te komen

Gewoonlijk is het er zo druk als midden in een stad, maar de afgelopen tijd was het zo stil op Schiphol dat de daklozen die er nog wél waren, begonnen op te vallen. Nu komt het leven er weer een beetje op gang.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden