Ontslagronde

Lage staalprijs is test voor werkgelegenheidspact Tata

Tata Steel Beeld ANP

Het werkgelegenheidspact van Tata Steel in IJmuiden staat onder druk nu er voor 170 miljoen op de Europese personeelskosten van Tata Steel moet worden bezuinigd. Bij schending komen medewerkers in actie.

Nu er een grote ontslagronde dreigt voor de Nederlandse medewerkers van Tata Steel, is het de vraag of het werkgelegenheidspact van de staalfabrikant in IJmuiden overeind blijft. Vooralsnog houden de centrale ondernemingsraad (cor) en de vakbonden vast aan dit pact dat het personeel beschermt tegen gedwongen ontslagen. Anders volgt er actie, zegt Peter Böeseken van CNV.

De lage staalprijs dwingt het Indiase moederbedrijf om in de kosten van de Europese activiteiten te snijden voor 830 miljoen euro. Boosdoeners zijn het protectionistische beleid van de Amerikaanse president Donald Trump en de slecht lopende automobielindustrie in Europa. Daardoor is er op de Europese markt voor staal meer aanbod dan vraag.

2500 banen verdwijnen

Maar liefst 170 miljoen euro moet worden bespaard op de personeelskosten in Europa, zo heeft de cor in IJmuiden vernomen van de werkgever. In totaal zouden zo’n 2500 banen moeten verdwijnen, een kwart van de arbeidsplekken bij alle Europese vestigingen. “Maar hoe de bezuinigingen precies vorm gaan krijgen is nog niet bekend”, zegt vicevoorzitter Gerrit Idema.

Volgens het werkgelegenheidspact, dat nog geldt tot oktober 2021, worden bezuinigingen opgevangen met natuurlijk verloop en zijn gedwongen ontslagen uitgesloten, zegt Idema. “Wij hebben in IJmuiden best een groot verloop omdat veel medewerkers met pensioen gaan, maar ze willen nu wel heel veel snijden in de personeelskosten.”

Het kan dus haast niet anders dat ook het personeel van de Nederlandse tak van Tata in IJmuiden het zwaar te verduren krijgt. Met 9000 van de 20.000 banen in Tata Steel Europa is IJmuiden immers verreweg de grootste Europese locatie van de Indiase staalfabrikant.

Flexibele schil

De schil van flexibele medewerkers wordt nu al steeds kleiner, zegt Idema van de cor. In november moet duidelijk worden hoe de top de reorganisatie wil doorvoeren. Daar wacht de ondernemingsraad nu op. Idema: “Het werkgelegenheidspact is helder. De bezuinigingsplannen moeten daarbinnen vallen, anders is er sprake van contractbreuk. Boventallige werknemers moeten binnen de organisatie van werk naar werk begeleid worden.”

Idema wijst erop dat de organisatiegraad binnen Tata Steel erg hoog is. Ook Peter Böeseken van CNV roemt de bereidheid van het personeel om actie te voeren als Tata Steel Nederland zich niet aan het pact houdt. “Het is voor ons niet moeilijk om mensen te mobiliseren.”

De bezuinigingen zijn een indirect gevolg van de invoertarieven die Donald Trump in 2018 instelde, waardoor er minder staal wordt verkocht aan de Verenigde Staten. Producenten uit onder meer China proberen dit staal nu in Europa kwijt te raken, terwijl Europa al kampte met overcapaciteit.

Wat ook meespeelt is dat de Europese consument niet staat te springen om een nieuwe auto te kopen, waardoor de auto-industrie de productie heeft teruggeschroefd. Ook de fabrikanten van wasmachines en koelkasten hebben er last van dat de consument minder bereid lijkt grote aankopen te doen. Zo is de vraag naar staal ingezakt. Al met al is het geen wonder dat staalfabrikanten voor hun producten geen hoge prijs meer kunnen krijgen en dat zij moeten snijden in de kosten. Eerder greep ook ArcelorMittal, het grootste staalconcern ter wereld, al in vanwege de slechte marktomstandigheden. Toen dit bedrijf ging snijden in de flexibele schil, zagen marktkenners dit al als een teken aan de wand.

Streep door fusie

Een manier voor Tata Steel om de slechte marktomstandigheden het hoofd te bieden was de fusie met staalproducent ThyssenKrup. Maar hier zette de Europese Commissie in juni een streep door, omdat de consument dan te veel geld zou gaan betalen voor producten waar staal in zit, zoals auto’s en conservenblikken. “Die fusie had via synergie tot de nodige kostenbesparingen kunnen leiden”, zegt Idema. “Nu moeten beide bedrijven die kostenbesparingen op een andere manier realiseren.”

Tata Steel bevestigt dat de kostenbesparingen zullen leiden tot banenverlies. Als de plannen voor de reorganisatie rond zijn, worden ze voorgelegd aan de personeelsvertegenwoordigers.

Lees ook: 

Tata Steel Europe zoekt naar manieren om kosten te besparen en sluit banenverlies niet uit

De Europese tak van Tata Steel gaat op zoek naar manieren om kosten te besparen. De staalgigant bekijkt onder onder meer of bepaalde activiteiten moeten worden gestaakt. Volgens een woordvoerder van Tata Steel Nederland is banenverlies niet uit te sluiten.

Handelsoorlog Trump kost Europese werknemers banen bij staalconcern

Staalfabrikant ArcelorMittal stuurt tijdelijke werknemers de laan uit vanwege lage staalprijzen, een gevolg van de handelsoorlog.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden