Reclamesubsidies

Koop veel vlees: EU subsidieert volop reclames voor vlees en zuivel

Een slager in Beverwijk. Vanwege de coronamaatregelen is het vlees alleen op afhaal verkrijgbaar.  Beeld ANP
Een slager in Beverwijk. Vanwege de coronamaatregelen is het vlees alleen op afhaal verkrijgbaar.Beeld ANP

Ook dit jaar wil de EU miljoenen uittrekken voor reclamecampagnes voor vlees en zuivel. Dat moet niet, vindt Dier&Recht. Laat aan de markt over wat we eten, vindt de VVD.

Joost van Velzen

‘Geniet van Europees rundvlees: lekker, veilig en gegarandeerd’, staat er op de website van wonderfulbeef.eu. Of: ‘Become a Beefatarian’. En de bekendste: ‘Kip, het meest veelzijdige stukje vlees. Kip’. Een hele generatie kan het meezingen. Het zijn voorbeelden van door de Europese Unie gesubsidieerde campagnes om het eten van vlees aan te moedigen.

Ook dit jaar komt de promotie van een stukje vlees of een toetje in aanmerking voor subsidie. De EU trekt tientallen miljoenen uit om vlees en zuivel internationaal te promoten. Er gaat bijna 54 miljoen euro naar reclamecampagnes voor de sector. Daarnaast gaat 39 miljoen naar campagnes waar vlees- of zuivelproducten een onderdeel van zijn. Dat heeft Dier&Recht uitgezocht, een stichting die ‘opkomt voor betere leefomstandigheden en een betere rechtspositie voor dieren’.

“Het is bizar dat er nog steeds miljoenen euro’s belastinggeld worden verspild aan reclames voor vlees en zuivel. Dit gaat lijnrecht in tegen de klimaat- en gezondheidsambities van de Europese Commissie”, stelt Frederieke Schouten, directeur van Dier&Recht.

Meerdere campagnes

Het EU-geld gaat naar campagnes die bijvoorbeeld het eten van Nederlands, Belgisch, Italiaans en Frans kalfsvlees moeten aanjagen in landen waar ze dat nog niet veel doen. Zo krijgt de Centrale Organisatie voor de Vleessector (COV) volgens Dier&Recht 1,9 miljoen om in Canada en de VS reclame te maken voor kalfsvlees. Aanvullend ontvangen Nederland, Frankrijk, Italië en België gezamenlijk 1,7 miljoen euro om kalfsvlees binnen de EU te promoten.

De campagne ‘Love Pork’ werd, ook met EU-geld, in het leven geroepen om de consumptie van varkensvlees in Denemarken en Zweden een boost te geven. “Varkensvlees is niet langer een natuurlijk onderdeel van het dieet van de jonge Scandinaviërs. Ze hebben de neiging om minder vlees te eten en varkensvlees te vermijden. Het doel is om de vraag van de consument te verhogen en zo een anders verwachte verdere daling een halt toe te roepen”, staat op een campagne-site van de Commissie.

Voor rundvlees is er een soortgelijke promotie. ‘Proud of European Beef’ is die genoemd, met de begeleidende tekst: ‘Het doel van deze campagne is om de consumenten ertoe aan te zetten geen stereotiep beeld te hebben van rood vlees en hen weer vertrouwen te geven in hun consumptiebeslissing’.

Machtige vleeslobby

Subsidie toekennen aan vlees- en zuivelpromotie is al lang een punt van discussie, zeker sinds duidelijk is dat de landbouw – vooral de vlees- en zuivelsector – relatief veel broeikasuitstoot veroorzaakt. In 2020 circuleerde een voorstel in Brussel om te stoppen met die reclamesubsidies. ‘Voor dit doel zal het EU-programma voor de promotie van agrarische producten worden herzien’, stond er in dat voorstel. Het kwam er niet van, hoogstwaarschijnlijk door de machtige vleeslobby, traditioneel kind aan huis in Brussel.

Niet iedere lidstaat is bovendien even ver in de duurzaamheidsgedachte. “Landen met een conservatief landbouwbeleid, zoals Frankrijk, houden zulke dingen tegen”, zegt Europarlementariër Jan Huitema (VVD, milieu en landbouw). Hij is tegen EU-subsidie voor dit soort campagnes. Maar om een andere reden dan Dier&Recht: “De EU moet zich niet bemoeien met de eetkeuze van consumenten. Gezonder leven promoten, dat kan wat mij betreft, maar de overheid gaat niet over wat wij moeten eten. Dat is aan de markt.”

Frederieke Schouten van Dier&Recht vindt Brusselse promotiesubsidies op zich geen verkeerd fenomeen: “Maar die zouden beperkt moeten blijven tot duurzame en plantaardige producten.”

Rekenkamer onderzoekt toegevoegde waarde EU-subsidies

Volgens de Algemene Rekenkamer ontving Nederland tussen 2014 en 2020 ongeveer 7,3 miljard euro aan EU-subsidies. EU-lidstaten zijn met de Europese Commissie samen verantwoordelijk voor de besteding van het geld. Op dit moment onderzoekt de Rekenkamer wat de toegevoegde waarde is van deze subsidies voor Nederland. ‘Vaak blijft onduidelijk of de EU-subsidies hebben bijgedragen aan het verkleinen van een maatschappelijk probleem’, meldt de site van de Algemene Rekenkamer. De bevindingen worden in de nazomer verwacht.

Lees ook:

Hoe de subsidie voor vleesreclame toch bleef bestaan

Even leek de Europese subsidie op vleesreclame te verdwijnen. Op het laatste moment werd dat voorstel echter geschrapt uit de voedselstrategie van Frans Timmermans. Hoe kon dat gebeuren?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden