Kantoorleven

Kantoorslaaf Emma is geen karikatuur, maar een afschrikwekkend voorbeeld

Emma heeft decennialang alle klachten rondom haar kantoorbestaan genegeerd. Beeld Matt Alexander

Kantoorleven sloopt je lichaam als je niet oppast. Pop Emma moet dat probleem een gezicht geven.

William Higham geeft Emma een schouderklopje en fluistert in haar oor dat hij dadelijk weer even over haar gaat roddelen. Emma ziet er, met alle respect, niet uit. Een bochel, eczeem, spataderen en bloeddoorlopen ogen. Gezwollen polsen en een onzeker lachje.

Nou scheelt het voor Emma dat ze niet onzeker kan worden van Highams gepraat. Ze is niet meer dan een realistische pop. Een afschrikwekkend toekomstbeeld voor wie tijdens zijn kantoorleven niet erg op zijn houding let. “Iedereen kent wel iemand die een trekje heeft van Emma”, zegt de Londense gedragswetenschapper en futuroloog. “En die problemen zullen nog veel vaker voorkomen als kantoormedewerkers niet eens wat beter voor zichzelf gaan zorgen.”

Momenteel reist Higham met zijn vrouwelijke gezelschap door Europa – ‘zij businessclass, ik economy’. Maandag deed hij Baarn aan. In opdracht van kantoorartikelenketen Fellowes verzamelde Higham literatuur over wat voor ziekten en klachten je kunt overhouden aan een zittend bestaan achter de computer. “Dat gaat van nekklachten tot aan een verhoogde kans op hart- en vaatziekten en diabetes.”

Mooi rechtop zitten

Op zich weet iedereen heus wel dat je mooi rechtop moet zitten, zou je denken. Dat het goed is om zo nu en dan de benen te strekken. En op veel kantoren schroeven mensen hun bureau al hoog de lucht in om zo staand te kunnen werken. Nog zo’n wijsheid: koffie haal je niet voor elkaar, maar altijd alleen voor jezelf, zodat ieder koffiedrinkend individu er qua beweging nog wat mee opschiet. Zo bezien lijkt een bewustzijnscampagne voor ergonomisch werken nogal overbodig.

Maar dat is helaas iets te rooskleurig gesteld, blijkt uit onderzoek dat onderzoeksbureau Team Vier dinsdag in het kader van Emma presenteert. Dat voerde een steekproef uit onder 1016 kantoormedewerkers in Nederland, representatief voor die groep. Daarvan heeft de helft weleens last van pijn in de rug, in de nek of aan het hoofd door zijn baan. Van degenen die dat aankaartten bij de werkgever, werd een op de acht niet serieus genomen.

Bij Emma zie je hoe die klachten, na ze decennialang te hebben genegeerd, precies doorwerken. Door de stress van het constant ‘aan’ moeten staan, bijvoorbeeld via e-mail op haar smartphone, heeft ze dat eczeem. Een beetje overgewicht door het vele zitten en spataderen en zwellingen door de slechte doorbloeding. En, opvallend: door maar lang genoeg in een ruimte met slechte airconditioning te vertoeven, is zelfs haar neushaar gegroeid. “Om de lucht dan maar zelf te filteren, in plaats van dat die schoon en gezuiverd aangeleverd wordt.”

Haast een grap

Het lijkt haast een grap, maar Emma is geen karikatuur, benadrukt Higham. “Alles waar ze mee kampt, kan echt komen van een kantoorbaan. We wilden bewust geen overdreven pop laten maken, want dan neemt niemand het serieus. Maar dat gezegd hebbende: Emma is wel het slechtst mogelijke scenario. Iemand die elke mogelijke klacht heeft opgelopen.”

De wereldwijde kantoorhandel die Higham inhuurde, verkoopt onder meer producten die ergonomische klachten moeten tegengaan. Is dit hele project niet vooral reclame  voor ergonomische bureaustoelen? Het bedrijf zelf laat weten van niet. “Wij zijn niet de enige op de markt voor kantoorspullen. Concurrenten zouden er net zo goed voordeel van hebben als gezondheidsproblemen op kantoor meer aandacht krijgen.” 

Wel raar dat we niet veel meer Emma’s om ons heen zien. Kantoorbanen gaan immers terug tot diep in de vorige eeuw. Higham: “Klopt, maar het aandeel kantoormedewerkers is wel gestegen, evenals het aantal uur dat ze achter hun bureau zitten. Dat komt ook door voortschrijdende technologie. Vroeger moest je nog constant dingen uit een archiefkast pakken bijvoorbeeld. Of naar de printer lopen. Nu gaat echt alles online en is opstaan nóg minder nodig.”

Lees ook:

Bedrijfsarts krijgt amper tijd voor onderzoek van beroepsziekten

Veel ondernemingen geven bedrijfsartsen geen tijd om ziekte op de werkvloer te onderzoeken. 

Kleine bedrijven kennen hun eigen burn-outrisico’s niet

Minder dan de helft van de mkb-ondernemers zoekt uit of zijn personeel risico loopt op bijvoorbeeld een burn-out. Terwijl het aantal werknemers met klachten groeit.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden