Reportage Herbestemming

Kantoorkolos waar vroeger Arabieren werkten, krijgt tweede leven als wooncomplex

Het oude Haagse kantoor van het Saudische staatsoliebedrijf Aramco aan de Laan van Meerdervoort is getransformeerd naar woningen. Christa Bergmann (op de foto) heeft een woning in het pand. Beeld Inge van Mill

Achter het beton van voormalig kantoor Aramco in Den Haag gaan tegenwoordig 85 appartementen schuil. Het is een van de vele kantoren die in 2018 nieuw leven kreeg als wooncomplex.

Op de plek waar ooit medewerkers van het Saudische staatsoliebedrijf Aramco verveelde blikken wierpen op een traag tikkende klok, leunt nu Christa Bergmann uit het raam. Voor haar speelt tijd geen rol. De armen van de vitaliteitscoach rusten op het kozijn, haar hoofd heft ze richting de herfstzon. Ze voelt zich thuis.

Dat is ze ook. Bergmann woont in een voormalig kantoorgebouw. Ze hoort bij de derde generatie gebruikers van het statige betonnen pand aan de Haagse Laan van Meerdervoort. Na de werknemers van de Arabian American Oil Company volgden de ambtenaren van het UWV en de Sociale Verzekeringsbank. Vorig jaar vond de kantoorkolos zich opnieuw uit, maar nu als wooncomplex. Het pand uit 1956 herbergt 85 appartementen in het midden- en hogere huursegment, inclusief twee penthouses in de voormalige bestuurskamer.

De Haagse bestemmingswisseling is onderdeel van een golfbeweging. Het aantal kantoren dat een tweede leven krijgt als appartementencomplex neemt snel toe, bleek vorige week uit cijfers van het CBS. In 2018 voegden ontwikkelaars 13.000 voormalige kantoorgebouwen en ziekenhuizen toe aan de woningvoorraad. Jarenlang schommelde dat aantal rond de 10.000.

Vergeleken met reguliere nieuwbouw zijn dat bescheiden aantallen, maar in tijden van woningtekorten is het een welkome aanvulling. Zeker voor Bergmann, die na een scheiding woonruimte nodig had. “Ik ben een stadsmens. Ik fietste langs en zag dat de inschrijving geopend was. Dit is heel statig. Een perfecte plek om weer op te starten”, zegt ze door het openstaande raam.

Strippen of intact laten?

Een kantoorpand ombouwen tot woonruimte kan op twee manieren, zegt Dennis Koens, hoofd acquisitie Zuidwest-Nederland van vermogensbeheerder Syntrus Achmea. Hij staat op de stenen voor Bergmanns raam.

Zijn werkgever beheert ruim 23 miljard euro voor institutionele beleggers als pensioenfondsen en verzekeraars. Onder de beleggingen bevindt zich ook het voormalige kantoor van Aramco.

“De eerste manier van transformeren is het pand te strippen tot het casco”, vertelt hij. Alleen het geraamte van het gebouw staat dan nog overeind, en wordt vervolgens gevuld met badkamers, woonkamers en keukens. 

In het oude kantoor van Aramco is gekozen voor de tweede wijze: zoveel mogelijk intact laten. Balkons zijn toegevoegd, aan voor- en achterkant vergroten trappen het aantal ingangen van het pand. Verder zou het aan de buitenkant nog zo door kunnen gaan voor een werkplek uit de jaren vijftig en zestig. De kleine verbouwingen vallen niet op door de eenheid in details, legt Koens’ collega Jan Willem Markhorst uit.

Hij wijst op de grote luifel uit het Aramco-tijdperk boven de hoofdingang. “Dun, met een inkeping aan het einde. En kijk, de balkons hebben ook zo’n inkeping.”

Gevolg van de crisis

De huidige toename aan woningen op voormalige werkplekken is een direct gevolg van de crisis, zegt Markhorst. Syntrus Achmea beheert in Den Haag drie voormalige kantoren, en alle drie zijn ze gekocht in de crisisjaren. 

“De vraag naar kantoren was laag, er stond veel leeg. Daardoor was de prijs laag. De gemeente was erg bezig met meedenken, en het wijzigen van bestemmingsplannen.”

Inmiddels zijn andere tijden aangebroken. De economie draait goed en zeker in de grote steden is kantoorruimte een schaars goed. Gemeentes als Den Haag willen hun bestaande bedrijfsruimte graag behouden en werken daarom iets minder enthousiast mee.

Markhorst en Koens verwachten dat de golf omgebouwde kantoren de komende jaren zal afkalven. “Ze liggen nog wel op onze bureaus, maar het wordt minder”, zegt Koens.

Iedereen hetzelfde huisnummer

Voor Christa Bergmann maakt dat niet uit, zij was er op tijd bij. Voor ze haar hoofd terugtrekt uit het raamkozijn weet ze één minpunt te noemen aan het leven in een voormalig kantoor. 

Om de huisnummers in de ellenlange Laan van Meerdervoort te handhaven kregen alle 85 appartementen huisnummer 55 met toevoegingen als A-4 of E-1 . “In het begin was dat een enorm probleem voor de postbezorgers. En nog steeds belt iedereen met iets van Picnic of een pizza bij me aan.”

Lees ook

Zoekt u een huis? Probeer eens een verbouwd kantoor of ziekenhuis

Er zijn vorig jaar meer nieuwe woningen op de markt gekomen door de verbouwing van kantoren, winkels en ziekenhuizen dan voorgaande jaren. 13.000 kleinere, zelfstandige appartementen kwamen erbij. 

Een huis kopen was nog nooit zo moeilijk (tenzij je meer dan 750.000 euro hebt te besteden)

De huizenprijzen blijven stijgen en ook de krapte neemt nog steeds toe, bleek donderdag op de presentatie van de kwartaalcijfers van makelaarsvereniging NVM. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden