Pensioenen

Kan minister Koolmees korting van de pensioenen nog voorkomen?

Minister Wouter Koolmees van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (D66) tijdens het plenaire debat met de Tweede Kamer over het pensioenakkoord. Beeld ANP

De minister  van sociale zaken zoekt een manier om korting van pensioenen voor te blijven. Woensdag spreekt hij er met de Tweede Kamer over.

Zijn kortingen op de pensioenuitkeringen nog te voorkomen? Het antwoord van Wouter Koolmees, minister van sociale zaken, op die vraag is cruciaal. Hij moet een geitenpaadje zien te vinden waarmee vakbonden en de linkse oppositie tevreden te stellen, en daarmee het pensioenakkoord redt. Tegelijk wil hij niet de indruk wekken dat er te weinig geld in kas blijft voor toekomstige generaties.

In de metaal dreigen kortingen van de pensioenen per 1 januari. Door het pensioenakkoord komt er een nieuw stelsel waarbij de kans op kortingen afneemt. Maar het duurt nog een paar jaar voordat dat is ingevoerd. Op één punt zijn de regels wel alvast aangepast; er is iets meer souplesse bij het aanhouden van buffers, maar dan nog voldoet het pensioenfonds voor de metaal niet aan de eisen.

Woensdag praat de Tweede Kamer weer met Koolmees. Om kortingen af te wenden heeft de minister al zijn creativiteit nodig. Alhoewel een nieuw pensioenstelsel nog een paar jaar op zich laat wachten, is het pensioenakkoord ook bedoeld om nu het vertrouwen te herstellen. Kortingen dragen daar niet aan bij. Als de pensioenen toch omlaag moeten, kunnen de vakbonden en de oppositiepartijen GroenLinks en PvdA, die het pensioenakkoord steunen, het verwijt krijgen dat hun inspanningen voor niks zijn geweest. Koolmees kan niet verder zonder hun instemming.

Koolmees heeft ook te maken met de rekenmeesters van De Nederlandsche Bank. President Klaas Knot zei drie weken geleden dat kortingen nodig zijn. “Als we nu niet korten, gaat dat ten koste van jongeren”, meent hij. “Het is aan de politiek om te beslissen hoe het betalen van de rekening wordt verdeeld over diverse generaties.”

De kansrijkste optie: geef partijen twee jaar extra tijd 

Hoe komt Koolmees hier uit? Wat zijn de opties? Hij is net als Knot een cijfermens, maar nu zal hij vooral zijn politieke antenne nodig hebben. Bij de presentatie van het pensioenakkoord zei hij dat niemand kan garanderen dat er niet gekort wordt. Ook de vakbonden, GroenLinks en PvdA beloven niet dat de pensioenen intact blijven, maar zij wachten wel op een gebaar van Koolmees om hun achterban tevreden te stellen.

De minister zou kunnen voorstellen om de rekenrente aan te passen. Daardoor halen pensioenfondsen in de toekomst op papier hogere rendementen en kunnen ze nu meer uitkeren. Pensioendeskundigen en prominente economen pleiten hiervoor. Klaas Knot is fel tegen en ook Koolmees heeft dit tot nu toe afgewezen. Het is niet reëel vinden zij: de marktrente is ook laag.

De eisen voor buffers verder verlagen, zodat kortingen niet nodig zijn, is voor Koolmees ook een heikel traject. Het betekent: nu meer uitgeven met het risico dat er voor jongeren te weinig in kas blijft. Tot nu toe vindt Koolmees dat risico te groot. Hij zit op de lijn van de DNB-president die aan Kamerleden vroeg: “Wie denkt dat jongeren een beter pensioen krijgen dan de huidige gepensioneerden?” Niemand stak zijn vinger op.

Een derde, wellicht meest kansrijke, optie voor Koolmees om uit de impasse te komen is respijt: geef de pensioenfondsen twee jaar extra om orde op zaken te stellen. Dit is eerder al voorgesteld door oppositiepartijen GroenLinks en 50Plus. In de tussentijd hoeft er niet gekort te worden en kan een nieuw pen­ioenstelsel worden ingevoerd.

Ook in dit scenario marchandeert Koolmees met de regels, maar hij redt de invoering van een nieuw pensioenstelsel. Een nieuw kabinet kan daarmee verder. Het pensioen­akkoord heeft steun van zeker zeven politieke partijen, waarvan een aantal ongetwijfeld is vertegenwoordigd in een nieuwe regering.

Lees ook:
Pensioenkortingen zijn grotendeels onnodig, zeggen experts. Gaat dit iets veranderen?

Pensioenkortingen zijn grotendeels onnodig, stellen veertig experts in een brandbrief aan de Tweede Kamer. Gaan zij hiermee het verschil maken?

‘Als we nu niet korten op de pensioenen, gaat dat ten koste van jongeren’

Met zijn advies om pensioenen te korten, roeit Knot tegen de stroom in. ‘Als we het nu niet doen, gaat dat ten koste van jongeren.’

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden